Flora en fauna

- Paddenstoel van het jaar 2018
- Gevlekt longkruid

Natuurnieuws
- ‘Greppel plas-dras’
- ‘Dijkgravers in Beeld’

Natuur Uit en Thuis
- UIT: Grebbeberg

- THUIS: Halsbandparkiet




Natuur kort
- Woonruimte voor vogel
s
- Roots Natuurfotowedstrijd
- Wolvenbezoek

Website van de maand
-
Wolven in Nederland

Gedicht
- Haiku



Excursies
- Valentijn in park Rozenrust

Bomenweetjes
- Waardevolle bomen in Ede
- 4.000 bomen
- Spikes

Uit-tips
- De Aard der Dingen
- 'De IJssel, de mooiste rivier van Nederland'
- Dood Hout Leeft / De Gooise Zanderijen

NB. De links in onderstaande tekst zijn vet gedrukt en hebben een groene kleur.

 
       
   
   


Paddenstoel van het jaar 2018

De Groene glibberzwam is uitgeroepen tot Paddenstoel van het jaar 2018. Met name in het westen van het land werd deze zwam op nieuwe groeiplaatsen gevonden. Je vindt de zwam vooral bij de oudere loofbomen in loof- of gemengde bossen en in lanen op voedselarme tot (matig) voedselrijke zand- en leembodem.

Groene glibberzwammen staan meestal tussen mossen of in de buurt ervan en relatief vaak op steile kantjes van heuveltjes, houtwallen, slootkanten, greppels en randen van zandpaadjes door natuurgebieden. Ze worden gevonden van juli tot november. De groene glibberzwam is tegenwoordig weer vrij algemeen in de duinen en op de hogere zandgronden elders in het land.

De Groene glibberzwam komt vaak voor in de buurt van andere zeldzame paddenstoelen. Wilt u meehelpen deze waardevolle groeiplaatsen van de Groene glibberzwam in kaart te brengen geef dan uw waarneming van een Groene glibberzwam door. Ga daarvoor naar de website van de Nederlandse Mycologische Vereniging voor meer informatie. Geef een waarneming, vergezeld van een foto en een omschrijving van de vindplaats (liefst in Amersfoortcoördinaten) door via glibberzwam@paddestoelenkartering.nl


gevlekt longkruid

Gevlekt longkruid is een veel voorkomend plantje in de tuin. Het is ook te vinden in het bos en wordt tot de stinsenplanten gerekend. Zelfs ‘s winters is deze voorjaarsbloeier nog goed herkenbaar door de donkergroene longvormige bladeren met lichtgroene vlekken. Longkruid houdt van een vochtige omgeving en geniet van schaduw. Het borstelig behaarde plantje bloeit van maart tot en met april met trompetvormige roze bloempjes die langzamerhand verkleuren naar blauw-violet.

Zij zitten met één of meer bij elkaar aan het eind van de bloeistengels. Door de vroege bloei wordt longkruid vaak door aardhommels bezocht. Een belangrijke bestuiver is de sachembij. Na bevruchting verschijnen glanzend bruine nootjes. Onder aan de nootjes zit een vlezig aanhangsel, dat graag door mieren wordt gegeten. Die verslepen de nootjes en zorgen voor de verspreiding. Longkruid breidt zich langzaam uit via vrij oppervlakkig groeiende wortelstokken. Andere namen voor longkruid zijn: onzevrouwespin, onze-lieve-vrouwenmelk, vlekkenkruid, wolvenkruid, wrangwortel, wolvensla en spineaalkruid. Longkruid werd van oudsher gebruikt bij longaandoeningen met veel slijm en hoest. Toen men ontdekte dat dit kruid stoffen bevat die schadelijk zijn voor de lever is het in onbruik geraakt.


terug naar boven >>


   
       
   
   



‘Greppel plas-dras’

Op percelen met greppel plas-dras is het aantal weidevogelgezinnen van grutto, kievit en tureluur groter dan op percelen zonder greppel plas-dras. Het aanleggen van een ‘greppel plas-dras’ is de laatste jaren populair geworden. Het gaat om een greppel die vol water wordt gezet, zodat een 10 tot 20 meter brede drassige strook ontstaat. De maatregel 'greppel plas-dras' is relatief goed inpasbaar in het beheer en eenvoudig te realiseren.
In 2017 is een afstudeeronderzoek gestart in de Eempolders.

Tijdens het opgroeien hebben kuikens gebrek aan voedsel en schuilmogelijkheden. Het idee is dat met greppel plas-dras het gras gevarieerder van structuur wordt, waardoor het insectenaanbod verbetert en dat is precies wat weidevogelkuikens nodig hebben. De drassige grond is ook voor de volwassen weidevogels aantrekkelijk omdat ze daardoor gemakkelijk wormen kunnen vinden.
In het onderzoek werden 20 percelen met en 20 percelen zonder greppel plas-dras met elkaar vergeleken.

Percelen met greppel plas-dras blijken een aantrekkelijker foerageerhabitat voor weidevogelkuikens te vormen dan percelen zonder greppel plas-dras. Zo komen er meer insecten voor, zowel kleine als grote. Ook is de vegetatie minder dicht, wat gunstig is voor de kuikens. 
De resultaten van dit onderzoek ondersteunen de aanleg van greppel plas-dras als weidevogelmaatregel. Zie voor meer informatie het onderzoeksrapport
Greppel plas-dras voor weidevogels op de site van Wageningen Environmental Research.

Bron: Wageningen Environmental Research

terug naar boven >>

 


‘Dijkgravers in Beeld’

Om meer inzicht te krijgen in het gedrag van muskusratten, beverratten en bevers wordt de komende twee jaar onderzoek gedaan in het project ‘Dijkgravers in beeld’. Het project kan meer inzicht geven in het gedrag van muskusratten, beverratten en bevers zodat beheersmaatregelen beter op het gedrag van dieren kunnen worden afgestemd.

Het vangen van muskus- en beverratten blijft noodzakelijk, maar meer inzicht in het gedrag van de dieren levert de mogelijkheid om ze sneller en gerichter op te sporen.

Dit zorgt er uiteindelijk voor dat er minder vangmiddelen ingezet hoeven te worden, dat er minder kans is op ongewilde bijvangst en
dat er minder dieren gedood hoeven te worden. Met een beter begrip van het gedrag en het terreingebruik van bevers wordt het opsporen van graafschade eenvoudiger en is het wellicht mogelijk om ze zodanig te ‘sturen’ dat schade aan waterkeringen kan worden voorkomen.

Om het gedrag van de dieren beter in beeld te kunnen brengen, worden zenders gebruikt die zijn uitgerust met gps-locatie en gedragssensoren. Gegevens over verplaatsing van dieren geven een schat aan informatie over gedrag en ecologie. Door ontwikkelingen in sensortechnologie en nieuwe modelleertechnieken komen oplossingen binnen handbereik. Studenten dragen zorg voor de uitvoering.

Bron: Van Hall Larenstein / Universiteit van Amsterdam



   
       
   
   


Elke maand schrijf ik een stukje over iets wat ik in de afgelopen maand heb gezien tijdens een van mijn wandelingen. UIT: ergens in het land. THUIS: Maasland (ZH) en omstreken.

Tiny van der Meer


Natuur uit: De grebbeberg

Een trap met 261 treden. Er lijkt geen eind aan te komen! De oude bielzen die als treden dienen zijn soms erg smal, half weggerot of helemaal verdwenen. Maar eenmaal boven op de Grebbeberg (een stuwwal van 52 m hoog) die tot ver in de 19e eeuw Heimenberg en ook wel Tafelberg werd genoemd, is de beloning voor al dat geklauter de moeite meer dan waard! Via het smalle pad langs de rand heb ik een prachtig uitzicht over de Nederrijn en het natuurgebied de Blauwe Kamer.

De steilrand is ontstaan doordat de rivier duizenden jaren zand en grind van de stuwwal heeft weggespoeld. In het open bos staan veel dunne, kronkelig gevormde eiken. Ze werden elke zeven tot tien jaar gekapt (grondstof voor de leerlooierij, brandstof voor bakkerijen en voor allerlei klusjes in en om de boerderij) en groeiden daarna weer uit.

Het uitzichtpunt wordt de Koningstafel genoemd. De tafel bestond ooit uit een gemetseld voetstuk met daarop een achtzijdige, hardstenen plaat. In een beschrijving van de Koningstafel uit 1837 valt te lezen dat er op de hardstenen plaat 'flaauwelijk de omtrekken van een menschenhoofd' te zien waren.

Opeens word ik vanaf een berk indringend aangekeken door een boosaardig uitziend wezen dat er niet van gediend lijkt te zijn dat ik dichterbij kom... Waarom moet ik nu toch denken aan die 'flaauwelijke omtrekken van een menschenhoofd'?

Dan stap ik bijna op een ‘kunstwerk’.  Een bijzonder mooi gevormde hoop poep.
Ik vraag me af hoe die hier terecht is gekomen, voorzover ik weet grazen er op de berg geen runderen. Maar dan lees ik op internet dat in 2002 de Grebbeberg via de Grebbesluis is verbonden met het natuurgebied de Blauwe Kamer. Hierdoor kunnen de daar vrijlevende kuddes konikpaarden en galloways bij hoogwater de veiligheid van de berg opzoeken.


NATUUR thuis: halsbandparkiet

Een rondje polder levert half januari niet alleen een paar smerige laarzen op, (want op schoenen hoef ik nu al helemaal geen Maaslands kerkenpad te lopen!) maar ook leuke dingen zoals (altijd) hazen, grote zilverreigers, kuifeenden en schapen. In een sloot zie ik een wel heel bijzonder tafereeltje!

Het is net of een blauwe reiger als een eend op het water dobbert. Vreemd gezicht. Ik vraag me net af wat er aan de hand is als hij opeens gaat staan en wegvliegt, niks aan de hand, raar beest...
Nagekeken door een torenvalk vanuit het topje van een els loop ik via het door ‘deskundigen’ om zeep geholpen parkje (wat er nog van over is) naar huis. Het knusse parkje met intieme bomenlaantjes, prachtige over de vijver hangende treurwilgen en gezellige bankjes langs het water is een paar jaar geleden drastisch op de schop gegaan. Bijna alle bomen en struiken zijn gekapt voor vrij uitzicht richting de polder. Een paar onooglijk dikke boomstammen zijn blijven staan, geen gezicht maar fijn natuurlijk voor de grote bonte specht en andere holenboeders.

Ik word verwelkomd door fel gekrijs. Er is er maar één die dat kan... de halsbandparkiet. Voor m’n gevoel past zo’n gifgroene papegaaiachtige niet in ons koude kikkerlandje, maar daar trekt hij zich weinig van aan. Hij is samen met zijn vrouwtje bezig aan de inspectie voor een geschikt nest. Waarom zouden ze zichzelf moe maken?

Een gat dat een specht heeft gemaakt voldoet prima! En dat is wat halsbandparkieten graag doen, ze kraken gewoon een oud hol van andere vogels en gaan daarin broeden. De eerste eitjes worden al in februari gelegd en uitgebroed. Wie het eerst komt het eerst maalt en dat is jammer voor boomklevers die pas in april gaan broeden in dezelfde soort boomholtes. Buiten de broedperiode komen de halsbandparkieten 's avonds bijeen op grote gezamenlijke slaapplaatsen. In Nederland kent de grootste slaapplaats zo'n 3000 (!) vogels.

terug naar boven >>

   
       
   
   


Woonruimte voor vogels


Door o.a. isolatie en betere afdichting van gaten en kieren onder daken hebben stadsvogels en vleermuizen het moeilijk gekregen. Samen met de gemeenten ’s-Hertogenbosch, Breda, Eindhoven, Helmond en Tilburg (de Brabantse “big five”) gaan Vogelbescherming en de Zoogdiervereniging hier iets aan doen.

Samen willen zij vogels en vleermuizen meer ruimte geven en zorgen voor een flinke uitbreiding van nest- en verblijfplekken in Noord-Brabant. In de afgelopen 30 jaar is het aantal huismussen in Nederland gehalveerd en zijn ze uit veel binnensteden verdwenen. Maar ook gierzwaluwen, huiszwaluwen en vleermuissoorten zoals de gewone dwergvleermuis en de laatvlieger kampen met een gebrek aan woonruimte. Er kunnen ‘neststenen’ worden ingemetseld en de manier van bouwen kan worden aangepast zodat een gebouw ook voor vleermuizen geschikt wordt. Daarnaast wordt gewerkt aan het toegankelijk maken van kerktorens en -zolders.

zie filmpje: klik hier 

 


Roots Natuurfotowedstrijd

De Roots Natuurfotowedstrijd 2018 gaat op 1 februari weer van start. Iedereen kan zijn mooiste natuurfoto’s insturen in één van de zes categorieën. De categorieën zijn: vogels, landschap, plantenrijk, insecten, overige dieren, art of nature.

Jongeren tot en met 25 jaar hebben hun eigen categorie. In deze jongerencategorie kunnen alle natuur-onderwerpen worden ingezonden. Er zijn veel prijzen en zoals ieder jaar, krijgen de 100 mooiste foto’s een plekje in de Roots Natuuragenda 2019.

De winnaars in een expositie!
Vanaf september 2018 zullen de 15 prijswinnende foto’s ook weer te zien zijn in een grote buitenexpositie in Nationaal park de Hoge Veluwe!
Vanaf 1 februari (tot en met 29 maart) kun je hier je foto’s inzenden.

Meer info: klik hier


 

Wolvenbezoek

Een jonge Duitse wolf met zender heeft tussen 18 december en 3 januari onopgemerkt door Nederland gezworven.

Het dier is in Drenthe, Overijssel, Gelderland, Limburg en Noord-Brabant geweest. Provincies en het Faunafonds waren op de hoogte, maar hielden het nieuws stil.

Bron: Nieuwe Oogst

 

 

terug naar boven >>

   
       
   
   


Website van de maand: https://www.wolveninnederland.nl

Wolven zijn schuwe dieren die mensen vermijden. De terugkeer van grote roofdieren zoals de wolf werpt vaak specifieke vragen op, die niet alleen betrekking hebben op de effectieve bescherming van grensoverschrijdende roofdierpopulaties, maar ook op gevolgen voor met name veeteelt, menselijke veiligheid, natuurbeheer en (niet onbelangrijk) gevoelens die over deze onderwerpen in de maatschappij leven.

Jim Brandenburg is bioloog en fotografeert al jaren wolven. Dit boek gaat over zijn speurtocht naar de wolven in Minessota, op de grens van de VS en Canada. Hij beschrijft de wolf als een intelligente jager. Brandenburg weet zijn fascinatie voor de wolf zowel in de tekst als in zijn prachtige (vaak paginagrote) kleurenfoto's over te brengen op de lezer.


terug naar boven >>



   
       
 

 
   


haiku

Jannie Harmsen maakte een sfeervolle foto van een door zonlicht beschenen bloeiende Toverhazelaar en schreef er een treffende Haiku bij.


terug naar boven >>

   
       
   
   


Woensdag 14 februari - valentijn in park rozenrust                        

Op woensdag 14 februari gaan we gaan samen met gids Ria Hoogstraat (IVN Den Haag en omstreken) op zoek naar vroege bloeiers in Park Rozenrust te Leidschendam.       

We starten om 14.00 uur bij het witte huis met het rozenhek aan de Veursestraatweg 102 A. Er is een parkeerplaats aanwezig en het park is verboden voor honden.

Het is Valentijnsdag en we horen het verhaal van Valentijn. Kinderen zijn van harte welkom en ontvangen na afloop een kleine verrassing.
Duur van de wandeling anderhalf uur.
Bereikbaar met bus 45, halte Rozenrust.


terug naar boven
>
>

   
       
   
   


Waardevolle en monumentale bomen in Ede

In de periode juni tot december 2017 hebben boomdeskundigen alle waardevolle en monumentale bomen in de gemeente Ede op particulier terrein geïnventariseerd. Uit deze inventarisatie is gebleken dat de gemeente landelijk hoog scoort. In totaal staan er in de gemeente Ede ruim 21.000 waardevolle en monumentale bomen, waarvan ruim de helft op particulier terrein.

De gemeente Ede bestaat voor 90% uit groen. Om dit groene karakter te behouden heeft de gemeente een overzicht gemaakt van alle waardevolle en monumentale bomen. Bomen die op gemeentegrond staan, waren reeds in kaart gebracht. Deze laatste inventarisatie was gericht op particulier terrein, waarbij de eigenaren zijn voorzien van tips voor onderhoud.

Bron: Gemeente Ede


4.000 bomen

In Nijmegen worden medio maart ruim 4.000 bomen geplant. Die komen met name rond basisscholen, vooral op schoolpleinen. Nijmegen telt nu een kleine 60.000 bomen in de 'openbare ruimte'. De bomenactie wordt gecombineerd met extra natuurlessen op de scholen. Kinderen kunnen ook nog boompjes mee naar huis nemen, voor aanplant in de 'eigen tuin'. Ook wil Nijmegen scholen en de leerlingen verleiden zelf insectenhotels te gaan maken. De natuur met wilde bloemen, bijen, vlinders en vogels moet zo meer zichtbaar worden voor de kinderen.

In 2018 is Nijmegen een jaar lang de duurzame hoofdstad van Europa. Er is een programma met enkele tientallen congressen, symposia, festivals en acties in wijken en bij bedrijven. Vrijwilligers van de Green Capital Challenges trekken de wijken in met bijzondere groene initiatieven om buurtbewoners te verleiden mee te gaan doen. Een van de acties is de operatie Steenbreek om stenige tuinen in groene plekken te veranderen.

Bron: De Gelderlander


Spikes

Enkele eigenaren van bomen in particuliere tuinen in Bristol zijn overgegaan tot het aanbrengen van gruwelijk uitziende ‘anti-vogel spikes’ om vogels (o.a. duiven) te verjagen.

De spikes worden over het algemeen gebruikt om vogels te weren die rusten en nesten bouwen op richels en hoeken van gebouwen. Ze worden ook vaak gebruikt in winkelcentra om klanten te beschermen tegen vogeluitwerpselen. Maar nu zijn ze ingezet om vogels op afstand te houden, om de "dure auto's" van inwoners te beschermen tegen vogelpoep.

terug naar boven >>


   
       
   
   


De Aard der Dingen
tot 25 maart 2018

Grote groepstentoonstelling met werk van negen hedendaagse tekenaars. De tentoonstelling bevat werk van Emmy Bergsma, Aline Eras, Hanneke Francken, Anouk Griffioen, Roos Holleman, Kinke Kooi, Arno Kramer, Hans de Wit en Sigrid van Woudenberg.

De deelnemende kunstenaars hebben gemeen dat ze zich allemaal richten op motieven ontleend aan de natuur. Sommigen laten planten en dieren letterlijk terugkomen in hun werk, bij anderen vertaalt de invloed van de natuur zich vooral in het gebruik van organische vormen.

 

Adres: Rijksmuseum Twenthe, Lasondersingel 129-131, 7514 BP Enschede
Meer info: klik hier




'De IJssel, de mooiste rivier van Nederland'
t/m 2 april 2018 

Boeiende expositie over de IJssel. Met name wordt aandacht besteed aan het Gelderse deel, vanaf het begin bij IJsseloord/Westervoort tot ongeveer Zutphen. De tentoonstelling geeft middels diverse thema’s interessante informatie over de rivier.

De aspecten die o.a. aan bod komen zijn het ontstaan van de huidige rivier en haar geschiedenis, historische kaarten uit de 16-18e eeuw, de diverse overstromingen, de rivier als handelsrivier met name in de tijd van de Hanze, de scheepvaart en riviervisserij, bruggen en veren met speciale aandacht voor de laatste schipbrug van Nederland bij Doesburg, de IJssel als strijdtoneel. Ook wordt er aandacht besteed aan de vele steenfabrieken langs de rivier in deze regio. De oudste vermeldingen zelfs al in de 14e eeuw. Vele eeuwen is de rivier een inspiratiebron geweest voor schilders en schrijvers. Ook de vogels in de uiterwaarden komen aan bod met o.a. aandacht voor de ganzenopvang in de Fraterwaard. De bezoekers kunnen genieten van indrukwekkende filmbeelden van de rivier vanuit de lucht.
De expositie is gratis toegankelijk en geopend van dinsdag t/m vrijdag 11.00-17.00 uur en op zaterdag en zondag 13.00-17.00 uur.

Adres: Streekmuseum De Roode Tooren, Roggestraat 9-11-13 , 6981 BJ Doesburg
Meer info: www.deroodetooren.nl.


DOOD HOUT LEEFT!
tot half maart 2018

Dode bomen en afgevallen takken in het bos. Moet dat niet worden opgeruimd? Dood hout heeft zo haar eigen charme. Kijk maar eens goed als u wandelt in het bos. Op dood hout ontstaat in de loop van de tijd een eigen wereld. Paddenstoelen in alle kleuren en maten. Mossen in vele soorten.

En natuurlijk korstmossen in de meest bizarre kleuren en vormen. En niet te vergeten planten die in allerlei holletjes een plaatsje vinden. Zomaar een paardenbloem in dode boom? Kennelijk heeft een pluisje een goed plekje gevonden om te kiemen. Fluitenkruid op een afgevallen dikke tak. Hoe bestaat het.

Texelaar Peter Ampt heeft al dat moois op zijn eigen manier in beeld gebracht.

 

De Gooise Zanderijen
tot en met 18 maart 2018

De lieflijke heuvels in de Gooise natuur waren al jaren een lust voor de lens van fotograaf Fred Willems.

Maar een lezing van Sander Koopman over de Gooise Zanderijen opende een onverwacht perspectief: vele heuvels bleken het resultaat van zandafgravingen die terug gingen tot aan de Gouden Eeuw. Met deze veranderde visie trok de fotograaf opnieuw het landschap in.

Beide exposities:

Adres: Kasteel Groeneveld, Groeneveld 2, 3744 ML Baarn
Meer info: klik hier


terug naar boven >>


   
       
   
   


Reageren op NNN

Voor reacties op de inhoud van NatuurNetNieuws, uw waarnemingen, natuurnieuws en vragen over de natuur, mail naar: tiny@groen-natuurlijk.nl
Voor het wijzigen van uw e-mailadres (vermeld ook uw oude e-mailadres!) of afmelden voor de nieuwsbrief mail naar: info@groen-natuurlijk.nl

Voor het aanmelden als abonnee op NatuurNetNieuws kijk op: www.groen-natuurlijk.nl/natuurnetnieuws.html
U kunt NatuurNetNieuws doorsturen aan belangstellenden. Ook overnemen van informatie is toegestaan, mits u duidelijk vermeldt: Bron: NatuurNetNieuws, uitgave van platform GROEN! natuurlijk:
www.groen-natuurlijk.nl

Behalve voor u is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuwsJunior) voor uw (klein)kinderen in de basisschoolleeftijd met een verhaaltje, veel informatie over dieren of planten (handig voor een spreekbeurt) en uittips voor kinderen.


Net zoals u gratis abonnee bent van NatuurNetNieuws, kunt u of kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws Junior. U hoeft alleen maar een mailtje te sturen naar:
 info@groen-natuurlijk.nl

Natuur Net Nieuws Junior komt zes keer per jaar uit!

terug naar boven >>


   
   


Onze Nieuwsbrief verwijst soms naar sites van derden. We hebben geen controle over de aard, de volledigheid noch de juistheid van de informatie op deze websites en zijn derhalve niet aansprakelijk voor de inhoud van deze sites.