Flora en fauna

- Eenstijlige meidoorn
- Ree

Natuurnieuws
- Eiland ‘Bliek’
- Natuuroffensief in de melkveehouderij

Natuur Uit en Thuis
- UIT: bloeiende gagel

- THUIS: wolkenlezing


Natuur kort
- Jaar van de Egel
- Fête de la Nature 2019

Website van de maand
- Paradijsvogels Magazine

Natuur Plus
- Knolsteenbreek




Excursies
- Wat bloeit er op landgoed Duivenvoorde

Bomenweetjes

- Oude bosranden
- Nederlands bosareaal krimpt

Uit-tips
-
Middeleeuwse tuinen
- Nog twee tuinen: * Japanse Tuin
* Natuurtuin Zoetermeer

- Wind, Water, Wieken en Werk

 
NB. De links in onderstaande tekst zijn vet gedrukt en hebben een groene kleur.
 

 
       
   
   


Eenstijlige Meidoorn

Spelledoorn, hagebeiers, pikkebezen, spillebezie, stekelboom, deurnboom, hagedoorn, hiepdoorn, steenbessen, papekannekens, peerdeweepen, muldertje, tuiteboom, wibbelken. Allemaal tot de verbeelding sprekende namen van de meidoorn. In het (ABN) Nederlands heet hij simpelweg meidoorn omdat er doorns in de struiken zitten en hij in mei gaat bloeien.

In mei zie je na de bloei van de sleedoorn, die meestal in maart / begin april bloeit, opnieuw een heester met witte bloemen: de meidoorn. In tegenstelling tot de sleedoorn die eerst bloeit en daarna bladeren vormt, verschijnen bij de meidoorn de bloemen na de bladeren. Deze struik is te vinden in hagen, struwelen en loofbosranden, soms ook als kleine boom, bijvoorbeeld in de kalkhoudende duinen en in rivierdalen en in het wild (inheems) op de steile, kalkrijke hellingen in Zuid-Limburg.

De geur van de bloemen is opvallend en doet aan haring denken. De bladeren zijn driehoekig tot waaiervormig en diep ingesneden. Alle bloemen hebben één stijl. In de duinen, waarbij de vorm van de boom sterk beïnvloed wordt door de wind, komt hij weer veel meer voor, omdat de beweiding er is afgenomen. Natuur- en duingebied Meijendel (bij Wassenaar) is naar de meidoorn genoemd.

De meidoorn is een ideale broedplaats voor vogels, omdat ze er bescherming vinden tegen wind en roofdieren. Door de dichte structuur met doorns, is het ook een ideale natuurlijke afscheiding of haag (hagedoorn). In het najaar vanaf oktober zit de meidoorn vol met rode besjes die graag door vogels worden gegeten. Kramsvogels en koperwieken die hier overwinteren, voeden zich graag met de overgebleven bessen. De tweestijlige meidoorn is in Nederland vrij zeldzaam en komt bijna alleen in oosten van het land voor. Als de twee soorten bij elkaar in de buurt staan, ontstaan er gemakkelijk hybriden.

1 - De drie ijsheiligen (11,12 en 13 mei) noemt men in Nederland ook wel haagdoornkoude.
2 - Als de meidoorn veel bloesem heeft, voorspelt dat een rijke korenoogst.
3 - Veel rode bessen in het najaar duiden op de komst van een strenge winter.


Ree

Bij veel dieren is het voorjaar dé periode van voortplanting. Niet bij reeën. Die hebben hun paartijd vorig jaar al in juli en augustus gehad. Pas half december / begin januari, komt er weer beweging in de groei van het embryo. Dat is hormoongestuurd en houdt verband met de daglengte; vanaf 21 december worden de dagen weer langer. De ontwikkeling daarna van foetus tot kalfje duurt ongeveer vijf maanden.

In mei en juni worden meestal twee kalfjes geboren. Na de geboorte likt de moeder de kalfjes droog en maakt de geboorteplek zorgvuldig schoon om zo weinig mogelijk geursporen achter te laten voor predatoren.

Ze laat haar kroost een week of drie op een beschutte plek in het hoge gras achter. Zo’n tien keer per dag komt ze even terug om de jongen te laten drinken, niet langer dan een minuut per keer. Vrouwelijke reeën en kalfjes hebben contact met elkaar door het maken van speciale geluiden (fiepen).  Met deze geluiden weet de geit waar het kalf is en andersom.

terug naar boven >>

   
       
   
   


Eiland ‘Bliek’


Midden in het Haringvliet heeft het Wereld Natuur Fonds als onderdeel van het Droomfondsproject Haringvliet een eiland gebouwd speciaal voor vogels om te kunnen broeden en voor vissen om in de ondieptes te kunnen rusten en paaien.

In februari is het eiland officieel geopend. Hoewel de Haringvlietsluizen sinds eind 2018 weer op een kier staan en er een open verbinding is ontstaan tussen de rivieren Rijn en Maas en de Noordzee, ontstaat er niet meteen eb en vloed met zandbanken, die vogels en vissen zo hard nodig hebben. Daarom is dit eiland met onmisbare voedsel-, broed- en paaiplaatsen voor vogels en vissen gebouwd. Het eiland is een kale zandbank en dat moet ook zo blijven om vogels een goede plek te kunnen bieden.
Staatsbosbeheer en Hoekschewaards Landschap zijn in de toekomst verantwoordelijk voor het beheer en gaan o.a. zorgen dat begroeiing geen kans krijgt. Het nieuwe eiland Bliek en de ondiepe delen daaromheen zijn een belangrijke uitbreiding in de Delta voor kustbroedvogels en opgroeiende vissen. Er worden in de toekomst diverse soorten kustbroeders zoals sternen, zwartkopmeeuwen en visdiefjes verwacht. Bliek is niet alleen een mooie ontwikkeling voor de natuur maar ook voor de beleving van toekomstige bezoekers. Naast de natuurfunctie heeft het eiland namelijk ook een recreatieve belevingsfunctie.

Vanaf 1 mei kan men het eiland per boot bereiken en een kijkje nemen vanaf een bijzonder vogel-uitkijkpunt gemaakt door Vogelbescherming Nederland.

Filmpje: klik hier


terug naar boven >>

 


Natuuroffensief in de melkveehouderij

In de komende jaren werken Friesland Campina en Natuurmonumenten met elkaar aan het versterken van de Nederlandse natuur. Samen zetten zij in op verbeteren van de natuur op de boerenbedrijven die melk leveren voor de zuivelcoöperatie.

De gezamenlijke ambitie is om de natuur op een groter deel van het boerenland meer aandacht te geven door meer rekening te houden met weidevogels, kwetsbare planten en dieren. Bovendien werken melkveehouders en boswachters gezamenlijk aan meer streekeigen landschapselementen zoals bomenhagen, houtwallen en bosschages.
Om de bodemgezondheid te verbeteren laten boeren het gras ouder en daardoor soortenrijker worden, zodat het meerdere kruiden, grassen en vlinderbloemigen bevat. Op de akkers van de boer staan voor en na de oogst van het belangrijkste gewas, plantensoorten die bijdragen aan een gezondere bodem. Het voer voor de koeien is voor het overgrote deel afkomstig van het eigen land en uit de directe omgeving.

Een groter deel van het land van de boer wordt ingezet voor natuur en biodiversiteit, omdat het grasland kruidenrijk is of omdat er natuurbeheer plaatsvindt. Tenminste twee derde van het voor de veestapel benodigde eiwit komt van eigen land. De weilanden worden begraasd door koeien en jongvee. De boer houdt rekening met weidevogels en andere kwetsbare soorten op zijn land, bijvoorbeeld bij het laten weiden van de koeien of het maaien van het gras. Er worden op het erf, de akkers en weilanden geen glyfosaat meer gebruikt. Ook andere chemische middelen worden zo min mogelijk ingezet.

Bron: Natuurmonumenten


   
       
   
   


Elke maand schrijf ik een stukje over iets wat ik in de afgelopen maand heb gezien tijdens een van mijn wandelingen.
UIT: ergens in het land.
THUIS: Maasland (ZH) en omstreken.

Tiny van der Meer


Natuur uit: bloeiende gagel

Eind maart begint een lome lentedag met mist. Mooier kan m’n route niet starten. Want door de nevel hult het ven de Broekeling (Esbeek NB) zich in een dromerige sfeer! 

De lisdodden zijn veranderd in pluizenbollen, klaar om hun zaden te verspreiden, ook vogels maken er dankbaar gebruik van, want zachtere bekleding voor hun nest kunnen ze zich niet wensen. Bij de historische bijenschans, zwermen de bijen rond de gevlochten bijenkorven en moderne bijenkasten en scharrelen er hun kostje bij elkaar. Er groeit rond dit ven een overvloed aan gagel en juist nu staan de struiken uitbundig in bloei! Warme kleuren die helemaal tot hun recht komen als de zon ze even later in vuur en vlam zet en ze nóg mooier afsteken tegen het gele pijpenstro. Rond de schans bloeit de stekelige gaspeldoorn met goudgele bloemen. Via het prachtige arboretum op landgoed De Utrecht met zijn imposante mammoetbomen, (Sequoiadendron giganteum) en Japanse ceders (Cryptomeria japonica) en de monumentale panden Rustoord en de in Jugendstil uitgevoerde houtvesterswoning met brandtoren kom ik weer uit bij het Broekeling ven en geniet aan de overkant nogmaals van jodelende dodaars en de kleurrijke omlijsting van dit bijzondere ven.



NATUUR thuis: Wolkenlezing

Herfst in het voorjaar! Niet één of twee dagen maar een paar weken achter elkaar. Zware bewolking, veel regen en veel wind, maar af en toe ook prachtige dreigende wolkenluchten. Luchten die mij verbazen en die ik regelmatig fotografeer.

Als weerman Huub Mizee dan ook een lezing ‘Wolken Kijken’ geeft in Midden-Delfland is dat een goed alternatief voor een stormachtige, natte wandeling in het land. Ik zie en hoor veel over cirrus, cumulus, stratus en nimbus wolken, variaties daarvan zoals cirrus uncunis (witte, dunne vezelige bewolking, vaak in de vorm van een komma of een haak), stratocumulus (geribbelde schaapjeswolken) en altocumulus (dekens van geribbelde wolken), maar ook bijzondere waarnemingen van aambeeldwolken, pilotengaten (veroorzaakt door een vliegtuig), altocumulus virga, bijzonnen en iriserende wolken...

Ik keek al heel veel naar de lucht en de wolken, maar vanaf nu let ik, behalve op de natuur voor m’n voeten nóg meer op de natuur boven m’n hoofd!

terug naar boven >>

   
         
   
   


Het Jaar van de Egel

Het lijkt niet zo goed te gaan met de egel in Nederland, al weten we nog niet precies waarom. Daarom is in 2018 de Egelwerkgroep opgericht. Dit prikkelende zoogdier kan namelijk wel een steuntje in de rug gebruiken. Dus heeft de  Zoogdiervereniging besloten dat ook 2019 het 'Jaar van de Egel' is.

Dit is namelijk niet de eerste keer dat een jaar in het teken van de egel staat. In 2009 leverde het Jaar van de Egel een schat aan informatie op over de verspreiding van dit geliefde zoogdier. Nu tien jaar later, wil de Egelwerkgroep het succes van 2009 herhalen.



Het Jaar van de Egel is officieel van start gegaan tijdens de Zoogdierdag op 23 maart in Nijmegen.

terug naar boven >>

 


Fête de la Nature 2019

In navolging van het grote succes in Frankrijk kennen we sinds een paar jaar in Nederland ook het Fête de la Nature: het grootste grassroots natuurfestival van Nederland. Geen feest van natuurbeschermers voor natuurbeschermers, maar door en voor iedereen die van de natuur geniet.

Tijdens het weekend van 25 en 26 mei vieren we overal in Nederland samen de natuur, in wilde natuurgebieden en in stadsparken. In het weekend van Fête de la Nature kan iedereen een evenement organiseren van een speurtocht naar kevers in het bos tot guerrilla gardening of koken met wilde planten.

Voor meer info en evenementen: https://fetedelanature.nl

   
 
   
   
   


https://www.paradijsvogelsmagazine.nl/

PARADIJSVOGELS MAGAZINE

Een inspirerende dosis verwondering over kunst, natuur, stijl, reizen, creativiteit en de kleine dingen van het leven.



terug naar boven >>

   
       
   
   


knolsteenbreek - Saxifraga granulata (Haarlems Klokkenspel - Saxifraga granulata var. plena)
door Tiny van der Meer

Waarom twee planten in één Natuur Plus? Omdat ze alles met elkaar te maken hebben. Het Haarlems klokkenspel is namelijk een geweekte dubbelbloemige variant van Knolsteenbreek. Alleen al de naam ‘Haarlems Klokkenspel’ klink me als muziek in de oren, dus tijd voor een nadere kennismaking. De bekende Zweedse plantkundige en arts Linnaeus beschrijft het reeds in zijn Hortus Cliffortianus dat uitgebracht werd in 1637.

Gekweekte variant
De bloemen van het Haarlems Klokkenspel zijn ongeveer 2 cm groot. De kleur is wit met groen naar het midden van de bloem. Door de verandering van de meeldraden in kroonbladen kan de plant geen zaad vormen. Het kan zich dus alleen vermeerderen door middel van de knolletjes, die worden gevormd rond de wortelhals en in de oksels van de onderste bladeren. Het verschijnsel van dubbele bloemen komt in de natuur bij meer soorten voor. Ze verdwijnen weer omdat ze geen zaad vormen. Maar als ze door de mens worden ontdekt, kan die de plant helpen zich te vermenigvuldigen door de kleine ondergrondse knolletjes te verspreiden door de grond aan te harken.
De botanicus, dr. Jacob Botke beschreef in 1932 het Haarlems Klokkenspel bij de Schierstins in Friesland waar ze door de plaatselijke bevolking ‘stinseblomkes’ werden genoemd. Die naam heeft uiteindelijk geleid tot de term stinzenplanten. Het plantje komt alleen voor in het westen en noorden van ons land in stinzenmilieus.

Lees hier verder

terug naar boven >>

   
       
   
   


Woensdag 8 mei 2019 - Wat bloeit er op landgoed Duivenvoorde?

Het is lente op het mooie oude landgoed. We gaan met IVN Natuurgids Ria Hoogstraat genieten van alles wat er bloeit en dat is deze maand heel veel. Welke trucjes gebruiken de bloemen om vlinders, bijen en andere bestuivers te trekken? Of laten ze de wind het werk doen? Als de zon schijnt zijn er veel insecten actief zoals bijen, hommels en vlinders. Waar vullen zij hun maag mee?

In mei leggen veel vogels hun eieren, maar hun mannetjes zingen nog steeds.
Kinderen zijn van harte welkom, ze krijgen extra aandacht van de gids. We verzamelen om 14.00 uur op de parkeerplaats, tegenover de beheerderswoning Laan van Duivenvoorde 1, Voorschoten. Toegang 1 euro, contant te betalen aan de gids of pinnen bij de automaat. De wandeling duurt ongeveer anderhalf uur. Het park is verboden voor honden. Info tel. 070 - 3279349 of www.ivndenhaag.nl.

terug naar boven
>
>

   
       
   
   


Oude bosranden

Als voedselbron en leefgebied voor bestuivers vervullen kleine stukjes bos in landbouwgebieden een belangrijke functie voor de landbouw, concludeert onderzoeker Willem Proesmans in zijn proefschrift aan de Universiteit Gent. Het is daarom belangrijk om te werken aan het behoud van stukjes bos en houtkanten in landbouwgebieden.  

Bosranden zijn erg waardevol en een geliefde omgeving van bijen: ze hebben er toegang tot zonlicht. Bijensoorten die in de bodem hun nest maken, vinden er geschikte nestmogelijkheden. Zonnige bosranden trekken een grotere bijengemeenschap aan. Door meer graduele bosranden aan te leggen kan een grotere en diverse bijengemeenschap ontstaan. Oude bossen met een rijke kruidlaag vervullen een belangrijke rol als leefgebied en habitat om voedsel te zoeken. Daarom moeten met name oude bosfragmenten worden beschermd. Ze bieden veel diversiteit en zijn nauwelijks te vervangen op korte tot middellange termijn.

Gewassen in de buurt van zonnige bosranden worden door meer bestuivers bezocht dan die zonder bosfragment in de buurt, zag Proesmans in zijn onderzoek. Daardoor droegen die gewassen meer vruchten. Of dit ook invloed heeft op de kwaliteit van de vruchten en of dit ook geldt op het grotere landschapsniveau, moet nog nader onderzocht worden.

Bron: Universiteit Gent. 



Nederlands bosareaal krimpt

In het Klimaatakkoord staat dat er in Nederland bos bij moet komen om CO2 op te slaan. Maar de realiteit is tegenovergesteld. Sinds 2013 verliest Nederland jaarlijks meer bos dan dat er nieuw wordt geplant. Per jaar verdwijnt ruim 3.000 hectare bos, dat deels wordt gecompenseerd door het elders planten van ruim 1.600 hectare bos. In 2013 beschikte Nederland over bijna 376.000 hectare bos en in 2017 was dat nog ongeveer 346.000 hectare.

Provincies en Rijk, maar ook Natuurmonumenten en andere landeigenaren, kappen jaarlijks grote percelen bos om de ontwikkeling van heide en stuifduinen te stimuleren. Daarmee wordt invulling gegeven aan de beheerplannen die rond Natura 2000-gebieden zijn opgesteld. Het doel daarvan is het stimuleren van biodiversiteit in Nederland. Bij dergelijk maatregelen hoeft gekapt bos niet elders te worden gecompenseerd.

Bron: Nieuwsuur

terug naar boven >>

   
       
   
   



Middeleeuwse tuinen
3 mei t/m 1 september 2019

Vanaf 3 mei 2019 staan middeleeuwse tuinen centraal in het Rijksmuseum van Oudheden, met verhalen over planten, kruiden en bloemenpracht in de middeleeuwen, van Europa tot in het Midden-Oosten.

 

De tentoonstelling gaat over moes- en siertuinen, tuinieren in de middeleeuwen, lusthoven en de tuin als ‘paradijs’. U ziet geïllustreerde middeleeuwse manuscripten, herbaria, bloementapijten, schilderijen, prenten, opgegraven tuingereedschap, tegeltableaus en servies met bloemmotieven.

 

Adres: Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, 2311 EW Leiden
Meer info: https://www.rmo.nl/

 


Nog twee tuinen:

* Japanse tuin - van 27 april t/m 9 juni 2019
De Japanse Tuin is het pronkstuk van landgoed Clingendael. Hier zijn prachtige en zeldzame bomen en planten te zien. De tuin is heel kwetsbaar. Daarom is de Japanse Tuin slechts 8 weken in het jaar geopend.


De tuin is weer open in de lente 2019 van 27 april tot en met 9 juni van 9.00 tot 20.00 uur.
In het najaar 2019 is de tuin open van 12 oktober tot en met 27 oktober, van 10.00 tot 16.00 uur.

Meer info: klik hier


* Natuurtuin Zoetermeer - van half maart tot half november

De Natuurtuin is een bijzonder stukje Westerpark van ongeveer twee hectare groot. Het geeft in het klein een beeld van het landschap in en om Zoetermeer, zoals het nu is en zoals het vroeger was. Voorbeelden hiervan zijn een poldertje met molens, het griend, rietkragen, akkers en bloemrijke hooilanden. De afwisseling van klei en veen in de bodem en de verschillende waterstanden, bepaalt welke planten er groeien en welke dieren er voorkomen. De Natuurtuin is van zonsopgang tot zonsondergang gratis toegankelijk voor wandelaars (verboden voor fietsers en honden). De paden zijn (nog) niet geschikt voor rolstoelgebruikers. Fotobron: Zoetermeers dagblad

Wandelroute
In het Westerpark is een rode paaltjesroute uitgezet. De Natuurtuin vormt een onderdeel van het Westerpark.

Filmpje: Zomerimpressie van de natuurtuin van Jacques van Harten: klik hier

Adres: Natuurtuin Zoetermeer, naast Turfberg 1, 2716 LT Zoetermeer, Ingang bij ‘t Westpunt
Meer info: klik hier

Rondleidingen elke 4e zondag van de maand



Wind, Water, Wieken en Werk
t/m 15 september 2019

Aan het einde van de 19e eeuw stonden er naar schatting nog ruim negenduizend molens in Nederland. Nu staan er nog ruim duizend molens fier overeind. Een fiets- of wandeltocht langs de molens in de Vechtstreek bevestigt dat er meer dan dertig molenaars zijn in de regio die de molens nog laten draaien.

In deze tentoonstelling staan achttien molens van Utrecht tot aan Muiden centraal. Verschillende molenaars hebben meegewerkt aan deze tijdelijke tentoonstelling over markante molens langs de Vecht.
De molens worden belicht vanuit verschillende invalshoeken en worden getoond met behulp van prenten, schilderijen, objecten vanuit de molens en diverse foto’s van de Foto- en videoclub Loenen.
Daarnaast is er aandacht voor de opleiding en het ambacht van de molenaar.

Adres: Vechtstreekmuseum, Diependaalsedijk 19b, 3601 GH Maarssen
Meer info: klik hier


terug naar boven >>



   
       
   
   


Reageren op NNN

Voor reacties op de inhoud van NatuurNetNieuws, uw waarnemingen, natuurnieuws en vragen over de natuur, mail naar: tiny@groen-natuurlijk.nl
Voor het wijzigen van uw e-mailadres (vermeld ook uw oude e-mailadres!) of afmelden voor de nieuwsbrief mail naar: info@groen-natuurlijk.nl

Voor het aanmelden als abonnee op NatuurNetNieuws kijk op: www.groen-natuurlijk.nl/natuurnetnieuws.html
U kunt NatuurNetNieuws doorsturen aan belangstellenden. Ook overnemen van informatie is toegestaan, mits u duidelijk vermeldt: Bron: NatuurNetNieuws, uitgave van platform GROEN!natuurlijk:
www.groen-natuurlijk.nl

Behalve voor u is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuwsJunior) voor uw (klein)kinderen in de basisschoolleeftijd met een verhaaltje, veel informatie over dieren en/of planten (handig voor een spreekbeurt) en uittips voor kinderen.


Net zoals u gratis abonnee bent van NatuurNetNieuws, kunt u of kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws Junior. U hoeft alleen maar een mailtje te sturen naar:
 info@groen-natuurlijk.nl

Natuur Net Nieuws Junior komt zes keer per jaar uit!

terug naar boven >>


   
   

Volg ons ook op Facebook

O
nze Nieuwsbrief verwijst soms naar websites van derden. We hebben geen controle over de aard, de volledigheid noch de juistheid van de informatie op deze websites en zijn daarom niet aansprakelijk voor de inhoud van deze sites.