Uitgave:
Samenstelling:
Vormgeving:
Website:
E-mail:


januari/februari 2018
Tiny van der Meer
Hans Steinfort

www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl



Inhoud




1. Koen-Knabbelen
2. Haas
3. Uitdrukkingen over hazen
4. Kleurplaat
5. Knutsel
6. Beversporen
7. Uit
8. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar









 
 
 


 

   


1 Koen - Knabbelen

Het is nacht.....iedereen slaapt.
Maar buiten... buiten gebeurt er iets... héél stilletjes. Niemand heeft het in de gaten. Niemand wordt wakker en toch verandert de hele wereld. Het wordt een witte wereld.

Koen wrijft z’n ogen uit en glijdt uit bed. Hij trekt de gordijnen open.
Z’n ogen worden zo groot als schoteltjes! Jippie!!!  Sneeuw! Sneeuw!
Naar buiten wil hij! Wassen.. aankleden.. eten.. vlug, vlug!
Hij trekt zijn laarzen aan en loopt naar de rand van de polder. Daar ligt veel sneeuw!
Een sneeuwpop gaat hij maken! Een hele grote stoere sneeuwpop! Hij rolt en rolt en rolt...

Na een paar uur hard werken is hij klaar. Koen zet Sneeuwpop een muts op en drukt vijf knopen op z’n buik. Kan hij z’n jas dichtdoen als hij het koud heeft! Dan geeft hij hem twee mooie zwarte knoop-ogen, want Sneeuwpop wil natuurlijk ook graag iets zien. Als laatste krijgt Sneeuwpop een wortelneus, een grote oranje, mooi!

Even later banjert Koen samen met zijn vriendje Maarten in de polder door de sneeuw. Alles is wit! Alles? Nee, er liggen schapenkeutels in de sneeuw en zo af en toe zien ze hazen. Niet een, niet twee, maar soms wel zes tegelijk! Ze rennen achter elkaar aan, springen omhoog. Ze spelen en hebben net zoveel lol in de sneeuw als Koen en Maarten. Dan opeens zien ze Haas. Haas ligt zomaar in een kuiltje in de sneeuw! Hij houdt de jongens strak in de gaten en als die te dichtbij komen, springt hij vliegensvlug op en gaat er met grote sprongen vandoor!

Sneeuwpop staat een beetje te soezelen...
Hij krijgt het zó warm... de zon schijnt op z’n witte lijfje. Sneeuwpop houdt niet van zon. Hij gaat er een beetje van ‘huilen’. De tranen druppen langs zijn wangen.
Z’n oranje neus zakt een beetje naar beneden...en nog een beetje..en rolt dan zomaar uit zijn hoofd. Arme sneeuwpop zonder neus.

Haas huppelt langs de rand van de polder. Z’n maagje knort. Hij heeft honger! Nergens een grassprietje, nergens een blaadje paardensla. Opeens valt er iets uit de lucht, vlak voor z’n poten! Het is oranje en het ruikt verrukkelijk! Hij kijkt omhoog, snapt er niets van. Eerst dwarrelden er allemaal witte vlokjes uit de lucht en nu regent het opeens peentjes...  Hij begint te knabbelen... mmmm..lekker! 
En Sneeuwpop? Sneeuwpop smelt langzaam. Er rolt zomaar een knoop-oog op de grond en dan lijkt het net of hij Haas met zijn ene oog een vrolijke knipoog geeft.

Terug naar boven >>

   

   


2 Haas

Hazen (en konijnen) zijn geen knaagdieren, wat wij vaak denken, maar ze behoren tot de haasachtigen (of dubbeltandigen), een aparte diergroep. Als je hazen wilt zien kun je beste ‘s morgens vroeg of in de schemering gaan kijken in een weiland.

Hazen wonen niet, zoals konijnen, in een hol onder de grond, maar rusten en slapen in een leger (kuiltje) op de grond.

Een haas houdt zijn omgeving altijd goed in de gaten met vier zintuigen:
Hij is erg gevoelig voor trillingen en voelt al op grote afstand voetstappen, vooral als hij in z’n leger ligt.
Hij heeft twee grote oren waarmee hij goed in staat is geluiden op te vangen.
Om goed te horen moet de haas stilstaan.
De beide oren (lepels) draaien onafhankelijk van elkaar.

Zijn ogen zijn vooral bedoeld om de omgeving in de gaten te houden, een haas hoeft zijn hoofd niet te draaien om naar achteren te kijken.
Een haas ruikt voortdurend (snuffen) en kan geuren op grote afstand waarnemen. Zijn snorharen helpen hem om in het donker de weg te vinden.

Hazen eten meestal gras en klaver, Maar ook paardenbloemen, knoppen, zaden, twijgen, wortels en landbouwgewassen als bieten, koolplanten, wortelen en granen. Soms ook schors, paddenstoelen en vruchten als appels en bessen.

Hazen hebben voorvoeten met 5 tenen en lange achtervoeten met 4 tenen. De pootafdrukken zijn meestal niet zo duidelijk omdat de poten sterk behaard zijn, maar in de sneeuw is hun spoor goed te zien!

Een haas kan zwemmen, over sloten springen en heel hard rennen! Als hij vlucht, rent hij zigzaggend weg (haken slaan) om aan de vijand te ontkomen. Hij houdt zijn staart omlaag, zodat zijn vijand de witte onderkant niet kan zien. Een haas haalt wel 75 kilometer per uur, tijdens de vlucht springt hij wel 4 of 5 meter ver.

De paartijd (rammeltijd) begint in de loop van januari en duurt tot juli-augustus. De mannetjes (rammelaars) rennen achter elkaar aan en maken daarbij korte bochten. Ze willen het vrouwtje, de moerhaas, inhalen en er vervolgens mee paren. Ook vechten de mannetjes met elkaar, waarbij ze elkaar met de voorpoten krabben en ook bijten.

Per jaar krijg een vrouwtje ongeveer 3 of 4 keer jongen. Gemiddeld 11 jongen per jaar.  
De pasgeboren haasjes zijn grijze bolletjes wol, die niet meer dan 150 gram wegen. Ze worden met open ogen geboren en kunnen meteen lopen. De eerste maanden hebben jonge haasjes een ronde snuit en heel korte oortjes. Zoals alle zoogdieren verspreiden pasgeboren jonge haasjes geen geur, waardoor ze voor vossen en andere roofdieren moeilijk zijn te ontdekken.

Rechts: jong haasje

Eenmaal per dag, bij zonsondergang, komt het vrouwtje haar jongen voeden. Dat duurt vaak niet langer dan 5 tot 10 minuten, waarna ze er weer vandoor gaat. De eerste twee of drie dagen blijven de jonge haasjes bij elkaar, maar daarna zoeken ze elk een eigen schuilhoekje tussen het gras of onder een struik, maar elke avond zoeken ze hun geboorteplekje weer op om bij hun moeder te drinken.
Hazen worden gemiddeld 3 jaar, maar er zijn hazen van 10 jaar en ouder bekend.

Terug naar boven >>




 

   


3 Ken jij spreekwoorden of uitdrukkingen over hazen?

Hier zijn er een paar:

- Mijn naam is haas

- Het haasje zijn

- Je weet nooit hoe een koe een haas vangt

- Hij heeft schoenen van hazenleer

- Een angsthaas zijn

- Er als een haas vandoor gaan

- Het hazenpad kiezen

- Een hazenslaapje doen

- Een slak en een haas hebben op dezelfde dag nieuwjaar

Terug naar boven >>




 

   


4 Kleurplaat (deze bladzijde kun je uitprinten)

In deze kleurplaat zijn 13 dieren verborgen, kun jij ze allemaal vinden?



Terug naar boven >>


   

   


5 Knutsel

Wat zijn ze leuk he, deze familie uil! Wil je ze ook maken? Niet zo moeilijk hoor!
Ga eerst lekker naar buiten en probeer stenen te vinden die een beetje glad zijn en rond of langwerpig, zoals je hiernaast ziet op het plaatje, want dat zijn natuurlijk wel de mooiste om te beschilderen.

Spoel je stenen goed af zodat ze schoon zijn en droog ze goed af of laat ze een poosje drogen op de verwarming of de kachel. Je hebt alleen nog een kwastje nodig en zwarte verf of, als je het nog makkelijker wilt doen, een watervaste viltstift, maar dan eentje met niet zo’n dikke punt, zodat je heel fijne lijntjes kunt tekenen. Succes!



Terug naar boven >>

   

   


6 Beversporen

Als het heeft gesneeuwd, zie je niet alleen heel goed hazensporen in de sneeuw, maar ook van heel veel andere dieren, zoals de bever. Maar de bever laat niet alleen voetafdrukken en sporen van zijn sleepstaart achter. Ook geschilde takken, afgeknaagde bomen en keutels. Als je geluk hebt zie je misschien zelfs wel een beverburcht.
Om je te helpen, heeft Jeroen Helmer van ARK een prachtige zoekkaart gemaakt, waarop je kunt zien waar je op moet letten als je op zoek gaat.

Zoekkaarten zijn meestal gratis te bestellen via de webwinkel van ARK. Na bestelling ontvang je een bevestiging met een link waarmee de bestanden als PDF kunnen worden gedownload en dan kun je ze zelf afdrukken. Lukt dat thuis niet, dan kun je na de kerstvakantie misschien vragen of de meester of juf dat op school wil doen. De zoekkaarten mogen alleen gebruikt worden voor niet commerciële activiteiten. Dat betekent dat je ze niet mag verkopen of zo, maar om lekker mee te nemen naar buiten als je de natuur in trekt om naar sporen van dieren te zoeken.

Voor meer info klik hier

Terug naar boven >>

   

   


7 Uit

Vier de Winter in Archeon

Archeon opent de poorten voor ‘Vier de Winter’ in Archeon. Het park is omgetoverd tot een Hollandse Winter Wereld. De eerste sneeuw is al gevallen.

In het middeleeuwse stadje Gravendam en in Dorestad zijn de bomen en huizen gehuld onder een witte laag sneeuw. Tijdens 'Vier de Winter' is er volop vermaak en vertier in de prehistorie, Romeinse tijd en middeleeuwen.
Alle 43 gebouwen, boerderijen en hutten in Archeon worden bewoond door de bewoners en zijn geheel voor de winters ingericht. Het haardvuur knappert en het is er heerlijk warm. De bronsgieter is druk in de weer met het gieten van bronzen voorwerpen. Bij de eerste boeren, de hunebedbouwers en de jagers is men volop bezig met vuursteen bewerken en vuurmaken. 

Kerstvakantie
De overdekte ijsbaan is in de kerstvakantie t/m zondag 7 januari 2018 geopend van 11.00 - 17.00 uur. (m.u.v. van 1 januari 2018, deze dag is Archeon gesloten).

Tussen 15 januari en 16 februari is Archeon gesloten.

Voorjaarsvakantie - 17 februari t/m 4 maart
Dagelijks geopend van 11.00 - 17.00 uur, m.u.v. 19 en 20 februari (gesloten).
Daarna t/m 25 maart ieder weekend geopend van 11.00 - 17.00 uur.

Adres: Archeonlaan 1, 2408 ZB , Alphen aan den Rijn
Meer info: klik hier


Speel je mee ? - 22 dec t/m 4 maart 2018

Speel je mee? is een tentoonstelling voor kinderen over spelen in de kunst. Want spelen is ook belangrijk voor kunstenaars! Als je kunst maakt, bedenk je daarbij je eigen spelregels en dat is te zien in deze nieuwe expositie.

Een levensgroot bordspel brengt je langs verschillende kunstwerken. Bij de ene heeft de kunstenaar gespeeld in zijn atelier, bij een andere speelt het kunstwerk met jou! En bij de volgende mag jij spelen, dingen veranderen en zo van een bestaand kunstwerk jouw eigen kunstwerk maken.
Spelen is zo leuk omdat je je eigen regels maakt. Niemand zegt dat het zo moet, of misschien zo of toch anders. Nee hoor, jij hebt het lekker helemaal zelf bedacht. Net zoals een kunstenaar in z’n atelier ook zijn eigen regels maakt, hij bedenkt zelf de kleuren of de vorm van een beeld.

Workshops
Bij de expositie worden in de kerst- en voorjaarsvakantie en op verschillende zaterdagen tussendoor workshops georganiseerd.

Adres: Concordia, Auditorium Langestraat 56, 7511 HC Enschede
Meer info: klik hier


Expositie - terugkeer van de steur

Wil je eens een bijna uitgestorven vis bekijken? Ga dan naar Diergaarde Blijdorp
Met een 3D-projectie en expositie kun je deze bijzondere, bijna uitgestorven trekvis zien.
In het Oceanium zwemmen ook levende steuren.

De steur, de hoofdrolspeler in de expositie, staat symbool voor vele trekvissen die moeten kunnen zwemmen tussen zoet en zout water voor hun voortplanting. Steuren uit zee zwommen het Haringvliet op om zich verderop in Nederland en Duitsland voort te planten. De daar geboren jonge steurtjes trokken terug naar zee om er volwassen te worden. Eenmaal volgroeid, zwommen ze weer de rivier op en begon alles opnieuw. Voor de steur, maar ook voor andere trekvissen als de zalm, forel en paling. De steur leefde duizenden jaren lang in Nederland, maar in de jaren 50 van de vorige eeuw werd de laatste steur gevangen en gedood.

Rechts: Haringvliet Steurenexpositie in Diergaarde Blijdorp

De expositie laat zien hoe belangrijk de opening van de Haringvlietsluizen voor trekvissen als de steur is. Zodra de steuren in Blijdorp volwassen zijn, worden ze ingezet in het kweekprogramma om de steur weer terug te krijgen in de Europese wateren.
In 1971 zijn de rivier en de zee van elkaar afgesloten met de Haringvlietdam, maar vanaf 2018 staan de sluizen op een kier, een opening die vissen als de steur nodig hebben voor hun trektocht tussen zee en rivier en andersom. In het Oceanium van Blijdorp wordt nu al een symbolische verbinding gemaakt en zwemmen de zeldzame steuren uit het aquarium via een lichtprojectie tussen rivier en zee.

En als je dan toch in de dierentuin bent, kun je naar de binnenspeeltuin Biotopia in de monumentale Rivièrahal. Hier kun je heerlijk klauteren door de jungle, graven naar fossielen in de woestijn en over de vin van een bultrug de oceaan in glijden. (vooral voor kinderen van 4 t/m ca.10 jaar).

Adres: Diergaarde Blijdorp, Blijdorplaan 8, 3041 JG Rotterdam
Meer info: klik hier

Terug naar boven >>

   

   


8 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders of oudere broers en zussen.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNNjunior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!

Terug naar boven >>

   

   


Einde

Nog meer leuke dingen in en over de natuur kun je lezen op www.groen-natuurlijk.nl, kijk daar dan maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>