Uitgave:
Samenstelling:
Vormgeving:
Website:
E-mail:


januari/februari 2019
Tiny van der Meer
Hans Steinfort

www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl



Inhoud


1. Koen-Sprinten

2. Snavels

3. Wist je dat?

4. Filmpje Kikker

5. Knutsel

6. Tiny Food Forest

7. Uit

8. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar









 
 

   


1 Koen - Sprinten

Ja hoor, daar gaan ze weer, Koen en Teun, de onafscheidelijke vrienden. Twee weken vakantie voor de boeg, dus Teun logeert eerst bij Koen tussen de weilanden en daarna mag Koen een paar dagen naar Teun in de bossen. Een leukere vakantie kunnen ze zich niet voorstellen. Het heeft veel en hard geregend, dus als ze de polder in gaan, trekken ze hun laarzen aan. Overal staat water op het land. De wulpen maken er dankbaar gebruik van en in de volgelopen greppels zwemmen een paar wilde eenden. Het is best druk in de polder. Er lopen heel veel schapen en overal zien ze ganzen.

Tussen een groepje ganzen door sprinten twee hazen achter elkaar aan, of ze tikkertje aan het doen zijn! Dan weer naar links, dan weer naar rechts...zó snel dat de ganzen er een beetje tureluurs van worden. Een aantal houdt het voor gezien, luid sputterend stijgen ze op. Weg van die druktemakers!
Dan opeens zien Koen en Teun een grote vogel zitten in het weiland. Best wel ver weg, maar Koen heeft z’n verrekijker bij zich en wat hij dan ziet...! Een roofvogel! Geen buizerd, ook geen sperwer, zoals hij eerst dacht, maar een slechtvalk!

Hij ziet duidelijk de gele poten, de gele ring om de ogen en de grijze haaksnavel met daarboven de gele rand.  Nadat ze de vogel allebei goed hebben bekeken, willen ze toch even dichterbij, maar daar heeft de slechtvalk geen zin in... Hij vliegt op en strijkt even verderop weer neer. De jongens willen weten of hij een prooi heeft gevangen, dus lopen ze al soppend door het natte weiland richting de plek waarvan ze denken dat hij daar heeft gezeten.
Maar halverwege ligt een sloot. Ze aarzelen... dan neemt Koen een aanloop en springt! Maar een aanloop met laarzen is niet zo’n goed idee! Hij haalt bijna de overkant, maar bijna is niet helemaal. Hij voelt het water in zijn laarzen stromen. Jesses!! Teun staat schaterend aan de kant... Hij kan er niets aan doen, Koen kijkt zo beteuterd! Hij buigt zich voorover... ‘Kom, geef me maar een hand, dan trek ik je wel weer op de kant’, zegt hij.
Maar Koen zit met zijn laarzen vast in de modder. Teun glijdt langs de modderige slootkant  zo het water in. Klots, klots... ook zijn laarzen stromen vol. Teun kijkt nu net zo beteuterd als Koen. Ze krabbelen op de kant. Koen grinnikt. ‘Kom’, zegt hij, ‘gauw naar huis! En die slechtvalk, die hebben we toch maar mooi gezien!’

Terug naar boven >>

   

   


2 Snavels

Wij hebben een mond. Makkelijk. Je kunt er mee praten, lachen, sip kijken, een ‘grote mond opzetten’, maar er ook eten in stoppen, of dat nou brood, rauwe worteltjes, nootjes, een stukje kaas, of een banaan is... maakt niet uit. Mond open, happen en kauwen maar. Bij vogels werkt dat toch iets anders. Waarom? Omdat elk vogeltje z’n eigen speciale snavel heeft.
 
Er is een spreekwoord dat zegt: ‘Elk vogeltje zingt zoals het gebekt is’.
Maar elk vogeltje eet ook zoals het gebekt is.

Vogels hebben verschillende vormen snavels.
- Kegelsnavel
- Pincetsnavel
- Haaksnavel
- Priemsnavel
- Zeefsnavel                                                                     

Kijk maar eens goed naar een roodborstje, een heggenmus, een boomkruiper of een winterkoninkje. Die hebben allemaal een heel spits, dun snaveltje (pincetsnavel) waarmee ze insecten en spinnetjes van twijgjes, blaadjes en onder boomschors vandaan kunnen pikken. Als je ze wilt voeren in de winter zijn meelwormen een lekker hapje voor deze vogeltjes.

Er zijn ook vogels die ‘van twee walletjes’ eten: de pimpelmees en de koolmees hebben een snaveltje dat spits genoeg is om insecten op te pikken, maar die snavel is zo stevig dat ze er ook zaden mee open kunnen hakken (kegelsnavel). Handig!                                                                   

Grotere vogels zoals kauwen, kraaien en eksters hebben een forse snavel.

Bij voedertafels verjagen kauwen en eksters vaak kleine vogels en plunderen in een mum van tijd brutaal de vetbollen, eten het zaad van de voedertafel en takelen behendig een pindasnoer naar zich toe om het vervolgens leeg te eten. Een zaadsilo met een beschermkooi is dan een goede manier om kleine vogels in de winter ook de kans te geven zaden, pinda’s en vogelpindakaas te eten. Vogels met snavels als een scherpe dolk (priemsnavel), zoals de blauwe reiger spietsen hun prooi aan hun snavel, ze vangen er in het water vissen en kikkers mee en soms zelf mollen in het weiland. Ook ooievaars, scholeksters, grutto’s, wulpen en kieviten hebben zo’n priemsnavel.

En wat denk je van uilen? ......
Uilen hebben een scherpe gebogen snavel (haaksnavel, maar die wordt ook wel een scheursnavel genoemd). Hij eet vooral muizen, maar ook vogels, insecten, regenwormen en amfibieën. Hij doodt de prooi door met zijn klauwen krachtig te knijpen, tot hij geen hartslag meer voelt. Pas dan verscheurt hij de prooi met zijn snavel. De uil eet zijn prooi met huid en haar op! Wat hij niet kan verteren, spuugt hij weer uit: de braakbal.

‘s Winters hoor en zie je heel veel ganzen die hier overwinteren. Ze vliegen over, zwemmen op een plas of grazen in weilanden. Het zijn echte graseters. Daar hebben ze een stevige snavel voor met in de bovensnavel een extra zaagrand (zeefsnavel). Met die snavel slobberen ze ook het wateroppervlak af naar voedsel, dus die scharrelen hun kostje wel bij elkaar.

Er is een vogel met een wel heel bijzondere zeefsnavel! Dat is de lepelaar. Met zijn spatelvormig verbrede zwarte snavel, die aan de voorzijde geel is  ‘lepelt’ hij met heen en weer maaiende bewegingen vis, waterdieren, slakken, insecten en wormen maar ook weleens plantendelen uit het water. Kijk maar eens goed om je heen deze winter. Misschien zie je de grote bonte specht. Die heeft niet alleen heel goed gereedschap: een sterke rechte snavel met een stevige hoornlaan en een harde punt, maar ook een extra dikke schedel om de klappen op te vangen bij het roffelen tegen boomstammen. In de winter eet hij vetrijke zaden, vruchten, pinda's en noten. Een vetbol vindt hij ook erg lekker. Sparrenkegels en noten klemt hij behendig in een houtspleet (smidse) om ze makkelijk open te hakken.                                                            

Ik heb natuurlijk nog lang niet alle vogels genoemd! Dus als je naar buiten gaat en je ziet een (water) vogel let dan maar eens heel goed op de vorm van z’n snavel. Nu weet je vast wel wat ze met die snavel kunnen eten!

Terug naar boven >>




 

   


3 Wist je dat?

...het oog van een struisvogel groter is dan zijn hersens?
Een struisvogel is niet de slimste onder de dieren. Een oog van de struisvogel is namelijk groter dan zijn hersens.

...olifanten het minst slapen van alle zoogdieren en ze niet kunnen springen? 
Volgens onderzoekers doen de olifanten gemiddeld twee uur hun ogen dicht en blijven ze daarbij vooral staan. Er gaan dagen voorbij dat de olifanten zelfs helemaal niet slapen. Olifanten lopen niet echt snel. Ze lopen 6 km per uur. Maar als ze boos of bang zijn kunnen ze wel 40 km per uur lopen, alleen over korte afstanden. Ook kunnen olifanten zwemmen en klimmen, maar springen kan niet. Bij het neerkomen zouden ze hun poten kunnen breken. Als een olifant om moet draaien lopen ze liever achteruit. Dat vinden ze makkelijker.

... een krokodil zijn tong niet kan uitsteken?
Waarom ze dit niet kunnen is niet helemaal duidelijk, misschien een soort beveiliging dat ze hun eigen tong niet kunnen afbijten.

... een slak wel drie jaar kan slapen?
In geval van nood/extreme kou of iets anders, kan een slak 3 jaar zonder te eten slapen.

... een worm 10 harten heeft?
Een mens heeft 1 hart, kwallen en octopussen hebben er 3. Een slijmprik(soort paling) heeft 5 harten en een worm heeft maar liefst 5 paren van 2 harten. 10 hartjes dus!

Terug naar boven >>




 

   


4 Filmpje

Filmpje over Kikker en het Nieuwjaar Klik hier



Terug naar boven >>


   

   


5 Knutsel

Nodig:
potlood
papier
houten plankje
kleine spijkertjes
hamer
gekleurd draad
fantasie om de draadjes goed te verdelen

Met kleine spijkertjes en gekleurd draad kun je heel leuke dingen maken.
Teken een eenvoudig plaatje op een stuk papier. Leg dat op het houten plankje en zet stipjes langs de buitenranden van je tekening. Sla dan de spijkertjes op de stippen en trek het papier weg. Kijk uit dat je niet op je vingers slaat in plaats van op de spijkers!
Je kunt zelf je fantasie gebruiken, maar hier zijn een paar voorbeelden.

Je hebt veel gelezen over vogeltjes, dus misschien een leuk idee om ze te maken,
maar in februari is het valentijn, dus wil je misschien wel een cadeautje voor je moeder of voor een vriend of vriendin maken en dan is een hartje natuurlijk ook prachtig!

Hier zie je hoe je dat kunt doen:

En als je al dat gepruts met spijkertjes en draad niet ziet zitten, dan kun je altijd nog een paar mooie takken opzoeken in de tuin of in het bos voor een creatief schilderijtje of je verzamelt dennenappels en hang ze aan een tak. Veel plezier!

Terug naar boven >>

   

   


6 Tiny Food Forest

Iets voor jouw school: een Tiny Food Forest?
Leerlingen van basisschool Panta Rhei in Ede plantten op 30 november het eerste Tiny Food Forest van Nederland op hun schoolplein samen met IVN Natuureducatie en de gemeente Ede.

Een Tiny Food Forest is een voedselbos ter grootte van een tennisbaan. Alle 47 verschillende soorten bomen, struiken en kruiden in het minivoedselbos zijn gedeeltelijk of helemaal eetbaar.
Van kersenboom tot bramenstruik en van citroenmelisse tot cola kruid. Alles is (deels) eetbaar. Kinderen krijgen straks kooklessen in de buitenkeuken midden in het voedselbosje. IVN wil de komende 3 jaar nog meer Tiny Food Forests realiseren in samenwerking met gemeenten en provincies.

Bron: IVN Natuureducatie

Terug naar boven >>

   

   


7 Uit

Vlieg als een vogel!

Beleef samen met je ouders en/of grootouders een unieke 5D vliegervaring over Nederland. Met de handen en voeten vrij bungelend, een enorm bolvormig scherm en prachtige muziek ervaar je Nederland vanuit een uniek perspectief.



Adembenemende filmbeelden, gemaakt door het team achter ‘De Nieuwe Wildernis’, nemen je mee op een prachtige reis over ons land. Door de special effects zoals wind, geur en mist, is dit een unieke beleving! Je ruikt de tulpen, voelt de wind en vliegt langs de Zaanse Schans en Paleis ’t Loo.

Je leert in vogelvlucht hoe Nederland is ontstaan en over een volk dat al jaren vecht tegen het water. Test jullie kennis over Nederland tijdens de quiz en ontdek leuke weetjes. In de Holland Lounge kun je extra informatie opzoeken over de 22 bijzondere bezienswaardigheden waar je zojuist overheen bent ‘gevlogen’. Ga op avontuur en laat je verrassen!
De experience bij THIS IS HOLLAND duurt gemiddeld één uur. Een belangrijke veiligheidsrestrictie houdt in dat elke bezoeker een minimale lengte van 1.02 meter moet bezitten.

THIS IS HOLLAND

Adres: Overhoeksplein 51, 1031 KS Amsterdam.
Meer info: gedetailleerde openingstijden: klik hier


Tentoonstelling 'Door de ogen van de wolf' - tot 16 juni 2019

De wolf is terug in Nederland! Na 150 jaar afwezigheid.
Sinds 2015 worden er regelmatig wolven gespot in Nederland. De komende jaren zullen we steeds meer wolven gaan zien, op zoek naar een geschikte plek om te leven.

Een goede reden om meer over dit prachtige dier te weten te komen. Of de wolf het duingebied zal bereiken? Daar zijn de meningen over verdeeld. Zeker is dat de wolf terug is in ons land en dat dit ons bezighoudt en kom van alles over dit fascinerende dier te weten. Kijk hier.

Adres: Bezoekerscentrum De Kennemerduinen, Zeeweg 12, 2051 EC Overveen.
Meer info: het specifieke programma en de gedetailleerde openingstijden, kijk hier.


Fort Pannerden

Verborgen tussen de Waal en de Rijn ligt Fort Pannerden.

Het meest oostelijke fort van de Nieuwe Hollandse Waterlinie leert je alles over de geschiedenis van Nederland en de gevoerde oorlogen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog zaten hier bijvoorbeeld maar liefst 300 soldaten gelegerd.

Het fort heeft vier beleefprogramma’s waarmee kinderen op expeditie kunnen gaan en raadsels moeten oplossen. Jongeren en volwassenen gaan op avontuur met de ‘real live game’ of ontmoeten de bewoners van het fort met een audioprogramma.

Adres: Fort Pannerden, Waaldijk 1 , 6686 MV Doornenburg.
Meer info: klik hier

Terug naar boven >>

   

   


8 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders of oudere broers en zussen.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNNjunior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!

Terug naar boven >>

   

   


Einde

Nog meer leuke dingen in en over de natuur kun je lezen op www.groen-natuurlijk.nl, kijk daar dan maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>