Uitgave:
Samenstelling:
Vormgeving:
Website:
E-mail:


maart/april 2018
Tiny van der Meer
Hans Steinfort

www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl


Inhoud

1. Koen-Hoog en droog

2. Bosuil

3. Braakballen pluizen

4. Uil tekenen

5. Lente - Paasfeest

6. 'Operatie Boomfeestdag: Maak 't Buiten Beter!'

7. Uit

8. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar









 
 

   


1 Koen - Hoog en droog

Klets! Er landt een stuk ijs op de bevroren vijver, de stukken spatten alle kanten uit! 
Kraaak! Weer breekt een ijsschots in wel duizend stukjes! Hoe kan dat? Wie doet dat?
Aan de rand van de vijver is het ijs kapot getrapt. Koen staat met zijn laarzen in het water. Hij buigt voorover en slaat hard met een stok op het ijs. Krak! Ja, dat is een mooi stuk! Met zijn blote handen pakt hij het op... brrr, koud! Hij tilt het ijs hoog op en smijt het zo ver mogelijk van zich af. De brokken vliegen in het rond! Hij ziet nog een gave schots en doet een paar stappen naar voren... Oei, bijna zijn laarzen overgeschept! Hij heeft al hartstikke koude handen, dus dan liever niet ook nog eens natte voeten...

Spelen bij de vijver is gaaf, maar alleen spelen is toch minder leuk dan met een vriend, dus gooit Koen z’n stok neer. Even vragen of Teun ook zin heeft om in het ijs te porren. Hij loopt over het bospad naar het huis van Teun. Die gaat maar wat graag mee! Samen lopen ze terug naar de vijver. Ook Teun zoekt een stevige tak op om op het ijs te meppen. Ze vermaken zich best. ‘Kijk Teun’ wijst Koen. ‘Daar ligt een prachtige ijsplak!’ Hij doet een paar stappen naar voren, let even niet op en dan... ‘Jakkes! Nou heb ik toch natte voeten!’ Hij loopt te soppen in z’n laarzen. ‘Kom, dan gaan we wel bij mij thuis spelen, krijg je gelijk een paar droge sokken’ grapt Teun.

Onderweg vertelt hij tegen Koen dat hij een prachtige ontdekking heeft gedaan! Hij wilde het eigenlijk als zijn geheim bewaren, maar Koen mag het wel weten. Hoog in een boom, een beetje verscholen in een holte, zit een bosuil. Sttttt.... niet te hard praten! Even later staan ze onder de boom, kijken omhoog! Ja... daar zit hij! ‘Mooi!’, fluistert Koen ‘en handig zo lekker hoog in een boom, die krijgt vast geen natte voeten. Zullen we volgende keer boompje gaan klimmen...!?’

Terug naar boven >>

   

   


2 Bosuil

Bosuilen zijn echte nachtvogels. Overdag zitten ze wat te dutten, het liefst in bomen met veel klimop of in naaldbomen. Ze zitten dan dicht tegen de stam. Op deze vaste zogenaamde roest(rust)plaatsen kun je soms uilenballen vinden. Maar in de schemering en 's nachts gaan ze jagen. In het donker vliegen ze behendig tussen de bomen.   

Uilen hebben heel gevoelige tastharen, waarmee ze in het pikkedonker prooien kunnen herkennen en een spoortje maanlicht is al genoeg om muizen en andere prooien te vangen. Ze hebben ook een goed gehoor, dat helpt ze ook bij het jagen. Tijdens de jacht zijn ze meestal stil omdat ze anders hun prooi afschrikken.

De bosuil eet voornamelijk muizen en andere kleine zoogdieren, zoals mollen en ratten maar als die er niet zijn (vooral in steden) eet hij vooral vogels. Ook lust hij regenwormen, grote insecten, kikkers en padden, reptielen en zelfs vissen. De onverteerbare delen van zijn prooien worden uitgebraakt in de vorm van braakballen.

De bosuil is een vrij grote uil, hij lijkt nog groter door de enorme hoeveelheid veren. Eigenlijk is hij maar klein want hij weegt maar 500 gram. Bosuilen worden 37 tot 39 centimeter groot. Hij heeft een dikke, ronde kop en gitzwarte ogen en brede afgeronde vleugels. Het is (op de Oehoe na) de grootste uil in Nederland. Het vrouwtje is iets groter dan het mannetje.

Als de mannetjes op zoek zijn naar een vrouwtje klinkt de hele nacht hun spookachtige roep door het bos. Tegen de morgen beginnen de mannetjes opnieuw te roepen om het territorium af te bakenen. Ze beginnen al in februari met broeden. Dat doen ze het liefst in holle bomen, waarbij ze de nestholte van meerdere kanten kunnen binnenkomen. Maar ze broeden ook in nestkasten en als ze geen goede plek kunnen vinden, gebruiken ze ook wel eens een verlaten konijnenhol of een donkere plek in een gebouw.
Bosuilen maken geen nest. Het vrouwtje maakt de nestholte een beetje schoon en bekleedt het daarna met een laagje uitgeplozen braakballen.



Ze legt meestal 2 tot 4 eieren die na ongeveer 1 maand uitkomen. Het mannetje brengt voedsel voor de jongen. Het vrouwtje scheurt stukjes vlees zonder haren en botten van de prooi af. Die houdt ze tegen de snavel van de jongen, zodat ze het op de tast kunnen vinden. Na vier á vijf weken verlaten de jongen het nest. Ze kunnen dan nog niet goed vliegen en zitten in de buurt van het nest op takken om eten te bedelen. Ze worden daarom "takkelingen" genoemd.

Het duurt ongeveer twee maanden voordat ze zelf in staat zijn een prooi te vangen. Een bosuil is na één jaar volwassen. Bosuilenpaartjes blijven elkaar hun hele leven trouw en bij elkaar. Pas als er een van de twee doodgaat, gaan ze op zoek naar een andere partner. Ook blijven ze hun hele leven in hetzelfde territorium. De uil staat zowel symbool voor domheid als voor wijsheid. Iemand die domme dingen doet, wordt wel eens  een uilskuiken genoemd.

Terug naar boven >>




 

   


3 Braakballen pluizen

In Nederland leven ongeveer 17 soorten ’muizen’ en al deze soorten zijn regelmatig te vinden in uilenballen: geëindigd als lekker hapje van een uil. De uil eet ze met huid en haar op! De botjes en haren kunnen ze niet goed verteren, daarom spuugt de uil deze als bal (braakbal) uit. Als je de braakbal uit elkaar pluist, kom je de schedeltjes en botjes van muizen tegen. Leuk en spannend!

Weet je een bos waar bosuilen wonen, dan kun je daar gaan speuren. Jammer genoeg liggen ze niet op een vaste plek omdat de bosuil de bal vaak al vliegend uitspuugt. Maar soms heb je geluk!
Sommige boeren hebben een uilenkast in de schuur hangen. Zij vinden het fijn als een kerkuil de muizen op de boerderij wegvangt. Deze uil spuugt zijn ballen in de kast uit.
Ransuilen hebben vaak een vaste plek in een sparren- of dennenboom. Als je zo’n plek weet, kun je onder de boom vaak braakballen vinden.
Als je een uilenbal of braakbal hebt gevonden, neem hem dan eens mee naar huis en kijk wat er allemaal in zit:

Wat heb je nodig:

  1. Braakbal(len)
  2. Wit papier
  3. Pincet
  4. Vergrootglas
  5. Plastic handschoentjes

Pluis met het pincet de bal uit elkaar. Weet je welke muis de uil gegeten heeft? 
Misschien kun je het vinden op de zoekkaart van de zoogdiervereniging: klik hier

Vergeet niet na het pluizen heel goed je handen te wassen en/of gebruik plastic handschoentjes.

Terug naar boven >>




 

   


4 Uil tekenen



Terug naar boven >>


   

   


5 Lente - Paasfeest

Na de koude winterperiode begint de natuur opnieuw te leven. Er komen blaadjes aan de bomen, bloemen gaan bloeien en dieren krijgen jongen.
In de lente vieren we veel feesten: paasfeest, pinksterfeest, koningsdag, bevrijdingsdag. Maar ook moederdag en vaderdag vallen in de lente.

Paasfeest. Christenen vieren op deze dagen dat Jezus is opgestaan uit de dood. Pasen bestaat uit twee dagen en wordt gevierd op de eerste zondag na de eerst volle maan in de lente. Dit jaar valt Pasen op zondag 1 april en maandag 2 april.

Wat hoort er nog meer bij Pasen:

Eieren
Het ei is een symbool van nieuw leven. In de lente worden kuikentjes geboren en daarom hoort een ei bij het paasfeest. Vroeger verstopten mensen eieren in de grond, ze geloofden dat alles op het land dan goed zou groeien. Tegenwoordig mogen kinderen vaak verstopte (chocolade)eitjes zoeken of gekookte kippeneieren beschilderen.

Paashaas
Wie kort voor Pasen in de supermarkt loopt, ziet van het christelijke paasfeest weinig terug. Daar vind je vooral chocoladehazen. Uit de bijbel komen de paashazen zeker niet, maar waar komen ze dan wel vandaan?

Een mythe (verhaal) over de godin Ostara vertelt hoe een klein meisje een gewond vogeltje vond. Ze bad tot Ostara om hulp. De godin zag dat het vogeltje er heel slecht aan toe was en veranderde het in een haas. Aan het meisje vertelde ze dat de haas voortaan één keer per jaar terug zou komen om gekleurde eieren te leggen. Een leuk verhaal, maar waar de paashaas echt vandaan komt? Dat weten we nog steeds niet...

Paasvuur
Vroeger moesten lentevuren de koude en boze winter verjagen, de mensen sprongen door het vuur en ook het vee ging erdoorheen. Dat zou bescherming geven tegen ziekte. In het oosten van Nederland worden nog steeds paasvuren gestookt, maar nu alleen om feest te vieren.

Paasbest
Vroeger werd in de lente het hele huis schoongemaakt en iedereen kreeg nieuwe kleren. Woningen en mensen zagen er met Pasen dus op zijn best uit: paasbest!

Terug naar boven >>

   

   


6 'Operatie Boomfeestdag: Maak 't Buiten Beter!'

Op woensdag 14 maart aanstaande wordt de 62-ste editie van de Boomfeestdag gehouden. Er doen ongeveer 100.000 kinderen mee in ruim 290 gemeenten (75%) in Nederland en zij planten die dag met elkaar zo’n 200.000 bomen en struiken. In de ruim 50 jaar dat de stichting nu bestaat, zijn er al ruim 10 miljoen bomen en struiken geplant!

De Boomfeestdaghoofdstad is dit jaar een stad in de provincie Groningen: De gemeente Oldambt. Er is gekozen voor het gebied De Hoogte. Daar is de beleefroute Slag bij Heiligerlee. De beleefroute is een 4 kilometer lang pad door de natuur in het gebied waar ooit een klooster heeft gestaan.

Het thema ‘Operatie Boomfeestdag’ is gekozen omdat er veel essen sterven aan de essenziekte. Staatsbosbeheer roept de hulp in van kinderen om op de Nationale Boomfeestdag 2018 in zoveel mogelijk boswachterijen nieuwe gevarieerde boomsoorten te planten.

 

 

QR-code Herinneringspaal: verbinding met de natuur!
Elke boom heeft een uniek verhaal. Zou het niet mooi zijn als mensen dit leren kennen? Dat kan met de QR-code Herinneringspaal! Scan de code met je smartphone en krijg toegang tot de digitale tijdlijn van de boom. Voeg zelf een foto, filmpje, geluidsfragmenten of tekst toe. Zo komt de boom tot leven en ontstaat meer verbondenheid tussen mens en natuur. Ben je benieuwd hoe?
Lees hier meer!

Meer informatie over de Boomfeestdag 2018:
klik hier en hier

Terug naar boven >>

   

   


7 Uit

Het Keringhuis

Het Keringhuis ligt op een prachtige locatie met buiten veel ruimte om te rennen en te ravotten. Een echte berg om te beklimmen en een waterspeelplaats waar je zelf met pompen en zandzakken aan de slag kunt.

Je kunt zelf het water laten stromen en op verschillende manieren ingrijpen om jouw dorp droog te houden. De waterspeelplaats is jaarlijks open van 1 april tot en met 31 oktober. Binnen kun je het zelf laten stormen of gieten van de regen op het watervertelplein. In het weekend en tijdens de schoolvakanties zijn er naast de reguliere instaprondleidingen ook speciale Kinderrondleidingen. En tijdens de schoolvakanties zijn er extra activiteiten zoals Droppie Dijkwacht, een speurtocht of het waterspel! Veel plezier!

Adres: Het Keringhuis, Maeslantkeringweg 139, 3151 ZZ Hoek van Holland
Meer info: http://www.keringhuis.nl


Het Grote Grutto Theater - van 26 januari tot en met 2 september 2018

De grutto keert terug naar het Natuurmuseum in Het Grote Grutto Theater. Het is geen doorsnee expositie maar een totale grutto beleving!
Tijdens De Grote Grutto Race in 2014 konden kinderen al de trek van de grutto op een levend ganzenbordspel beleven en in de expositie Het jaar van de Grutto stonden grote striptekeningen over deze weidevogel centraal. In 2015 deden zo’n 2300 basisschoolleerlingen mee met het programma Meer bloemen in de wei maken grutto’s blij!

En dan nu... de grote tentoonstelling in 2018: Het Grote Grutto Theater.

Het Grote Grutto Theater neemt je mee in de wereld van de grutto. Je kruipt in zijn huid en ziet de wereld door zijn ogen. Aan de hand van de seizoenen maak je één jaar uit een gruttoleven mee. Zo vlieg je mee van Noord-Afrika naar Friesland en weer terug. Het atrium is onherkenbaar veranderd in een groot houten nest. In dit nest zijn een tiental kleine ruimtes waar bezoekers verschillende ervaringen kunnen opdoen: je moet omhoog klimmen of juist op de grond gaan liggen. Het is grappig maar ook serieus.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Er zijn acteurs die als boer of als landschapsbeheerder hun verhaal vertellen. De grutto zelf heeft een stem en er zijn bijrollen voor andere weidevogels. Die roddelen namelijk heel wat af over de grutto. Ook horen ze hoe mensen in andere landen over de grutto denken. Voor ouders is er een handige folder om kinderen meer over bepaalde onderwerpen in de tentoonstelling te kunnen vertellen.

Het Grote Grutto Theater is een samenwerking met Kening fan ‘e Greide. Dit burgerinitiatief vraagt aandacht voor de toekomst van het weide- en cultuurlandschap en al het leven en werk daarin en omheen, dus ook voor onze weidevogels. Voor meer informatie: www.kingofthemeadows.eu.

Rabobank Atrium.
Het Grote Grutto Theater Natuurmuseum Fryslân


Adres: Schoenmakersperk 2, 8911 EM Leeuwarden
Meer info: http://www.natuurmuseumfryslan.nl/grote-grutto-theater-2018/


Botanische Tuinen Utrecht - 1 april – 30 november
Speciaal voor de (klein)kinderen

Boodschappenrondje met Billenklap
Help jij professor Billenklap tijdens een boodschappenrondje door de tuin? Ruik aan de vruchten van de ‘vanillevla-plant’, bekijk de ‘hagelslagboom’ en breng je stem uit bij de ‘patat- en chipsplant’! Een leuke en leerzame speurtocht voor kinderen van 6 tot 12 jaar. Kosten: € 2,50.

Jaarthema 'Plant & Eter: Van oerknol tot turbobiet!'
Bezoek de expositie, loop de ‘eetbare’ route en neem je (klein)kinderen mee voor de spannende speurtocht!

Botanische Tuinen Utrecht, Fort Hoofddijk

Adres: Budapestlaan 17, 3584 CD Utrecht (Utrecht Science Park, De Uithof)
Meer info: https://www.uu.nl/botanischetuinen/


Terug naar boven >>

   

   


8 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders of oudere broers en zussen.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNNjunior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!

Terug naar boven >>

   

   


Einde

Nog meer leuke dingen in en over de natuur kun je lezen op www.groen-natuurlijk.nl, kijk daar dan maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>