Uitgave:
Samenstelling:
Vormgeving:
Website:
E-mail:


november/december 2017
Tiny van der Meer
Hans Steinfort

www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl

 
Inhoud


1. Koen-Krom
2. Knotwilg
3. Waar dieren wonen
4. Sint Maarten
5. Herfstwoorden
6. Naturalis natuurwijzer
7. Uit
8. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar









 


   





 
   

   


1 Koen - Krom

Koen banjert in het weiland, hij springt over greppels, port met een stok in een molshoop en ziet dat er zelfs nu nog veel dieren in de wei lopen en rondvliegen: koeien, hazen, kauwen, roeken, ganzen en houtduiven.

In de poldersloot zwemt een zwanenpaar met vijf jongen en er vliegt plotseling ‘mekkerend’ een watersnip uit de kant... De mensen noemen hem ook wel ‘hemelgeit’. Koen snapt dat wel want zo klinkt hij ook. Er lopen veel schapen, een aantal hebben al een mooi kleurtje op hun achterwerk, rood, blauw, groen... Zo kan de boer zien dat het schaap in het voorjaar lammetjes krijgt en ook precies uitrekenen wanneer het schaap gaat lammeren. Handig hoor!

Maar opeens ziet hij dat hij niet alleen is... er staat een oud boertje tussen de wilgenbomen. Die heeft hij hier nog nooit gezien... Maar wat raar, dat mannetje kijkt niet op of om, staat daar maar heel stilletjes... Koen blijft ook staan.


Er gebeurt helemaal niets, geen stap vooruit gaat dat kromme baasje. Koen vindt het best
vreemd... voorzichtig loopt hij wat dichterbij... en nog iets dichterbij. Dan, opeens ziet hij
dat hij voor het lapje is gehouden, notabene nog wel door een knotwilg!! Koen moet er wel een beetje om grinniken... Maar uit de verte leek het net echt!! Tussen alle knotwilgen staat deze toch wel een beetje zielig. Hij heeft geen takken meer en staat een beetje gebogen. Dus toch een ‘oud mannetje’...

Terug naar boven >>

   

   


2 Knotwilg

Knotwilgen zijn niet alleen mooi om te zien, maar ook belangrijk voor veel planten- en diersoorten. Als je een oude knotwilg van dichtbij bekijkt, zie je holtes, ondoordringbare takken, onbereikbare plekjes, grillige schors, mossen, varens en andere plantensoorten die zich in of op de boom goed thuis voelen.

Als er dood hout in de holte van de knot ligt, geeft dat uitgepoepte zaden kansen om uit te groeien. Zo vind je regelmatig boven op knotwilgen kleine vlierstruikjes of andere mooie struiken.

Dieren gebruiken de holtes in een knotwilg graag als nestgelegenheid en slaapplaats.
Vleermuizen, bunzingen, hermelijntjes en wezeltjes gebruiken oude holle knotbomen als slaap- en schuilplaats. Kleine zangvogels vinden er voedsel. De steenuil broedt in oude holle knotwilgen, ook de gekraagde roodstaart, de ringmus, de holenduif en de wilde eend maken er hun nest.

Foto rechts: nest wilde eend

Als de wilgen in het vroege voorjaar bloeien is het gegons niet van de lucht. Het wemelt van bijen en hommels die aan de wilg na een lange winter eindelijk weer nectar en stuifmeel vinden. Onder de schors leven veel spinnen, pissebedden en duizendpoten.


Terug naar boven >>




 

   


3 Waar dieren wonen

Dieren willen, net als mensen, een veilig en gezellig plekje om te wonen. Ze bouwen nesten of graven holen. Of ze zoeken een holletje in een boomstam. Er zijn ook dieren die snel tevreden zijn met hun plekje.

Leger
De haas maakt zijn slaapplaats in een “leger”.
Dat is gewoon een kuiltje in het open veld of onder wat groen. Veel slapen doet hij niet.
In plaats van vluchten, gaat hij zo plat mogelijk liggen. Pas als je heel dicht bij komt, springt hij op en rent dan heel snel weg. Zijn leger beschermt hem dan niet echt.

Burcht
Dassen wonen samen met tien tot wel vijftien dieren. Ze graven vaak een doolhof van gangen. Soms wel tot vier meter diep! In het midden maken ze een burcht met verschillende kamers. De openingen hebben de vorm van een trechter. Zo kan er gemakkelijk verse lucht naar binnen. Ook geuren en geluiden dringen diep in de gangen door. Zo horen en ruiken de dassen goed of er buiten gevaar dreigt.

Mierenhoop
Heb je in het bos wel eens een mierenhoop gevonden? Het lijkt soms net een grote berg dennennaalden. Bekijk de berg maar eens goed, want mieren hebben er keihard aan gewerkt. Ze hebben gesjouwd met takjes en voor de mieren zijn dit eigenlijk dikke boomstammen. Dagenlang gaan ze door, tot ze heel veel gangen hebben.

Vossenhol
De vos graaft gangen uit in het zand. Dit doet hij vaak in een holle weg of onder een omgevallen boom. Soms woont hij daar zelfs samen met een konijnenfamilie, want ook zij graven gangen uit in het zand. Terwijl mevrouw vos voor de kinderen zorgt, gaat meneer vos vaak op stap. Hij komt dan meestal dagenlang niet thuis. Dan slaapt hij op een beschutte plaats.

Als het buiten koud is, maken ze de ingangen dicht en als het te warm is, maken ze deze weer open. Ze zorgen ook voor verwarming. Als het nest te koud is, gaan ze een poosje in de zon zitten. Als hun lijfjes warm genoeg zijn, dan gaan ze weer naar binnen. Daar geven ze de warmte weer af en zo blijft het nest lekker warm.

Tekst bron: Staeltje Natuur 82 
Meer info: http://www.hetstaelduinsebos.nl

Terug naar boven >>



 

   


4 Sint Maarten

Sint Maarten wordt gevierd op 11 november, midden in de herfst. De bomen zijn kaal en het is vroeg donker. Het feest is een echt 'lichtjesfeest' voor kinderen.

Hoe je dit feest wilt vieren moet je natuurlijk zelf weten. De meeste kinderen gaan met een lantaarntje of lampion langs de deuren. Al die lichtjes in het donker geeft natuurlijk een prachtig gezicht. De kinderen zingen liedjes en hopen dan natuurlijk op een traktatie.

Bekende liedjes:

"11 november is de dag
dat mijn lichtje, dat mijn lichtje
11 november is de dag
dat mijn lichtje branden mag”

"Sint Maarten, Sint Maarten
De koeien hebben staarten
De meisjes hebben rokjes aan
Daar komt Sint Martinus aan"

Op 11 november is het al vroeg donker, dus zo rond 6 uur kun je al op stap. 
In Limburg wordt het Sint Maarten verhaal vaak nagespeeld. Dan rijdt 'Sint Maarten' op een paard door de straten met allemaal kinderen met lampionnen achter zich aan.

Hoe maak je zelf een leuke lampion?
Voor het maken van een lampion heb je de keuze al superveel materialen; een lege fles, een uitgeholde pompoen, papier, blik, noem het maar op!
deze uilenlampion is heel mooi. Gemaakt van kartonpapier, transparantpapier (ook wel kalkpapier genoemd) en een lantaarnhouder. Verder heb je nodig: schaar, plak, pincet, potlood en natuurlijk een lichtje. Voor de brandveiligheid kun je het beste een elektrisch lampje gebruiken. Vraag maar of je ouders je willen helpen: Lees hier de tutorial van deze uilenlampion, inclusief template op ware grootte van de uil!

Maar wie is Sint Maarten eigenlijk en hoe is deze feestdag ontstaan?
Martinus (Maarten) werd geboren in het jaar 316. Hij was de zoon van een rijke koopman. Maarten was soldaat in het Romeinse leger. Op een dag reed hij met een groepje soldaten naar een grote stad. Het was koud en mistig. Maarten had zijn lange mantel goed om zich heen geslagen. Ze hadden haast, want ze wilden voor donker binnen de stadsmuren zijn. Toen ze bij de stadspoort aankwamen, stapte er plotseling een arme man op hem af. Hij had geen schoenen, geen jas en geen sokken aan. Je kon aan hem zien dat hij het erg koud had. "Wat is er met jou aan de hand?" vroeg Maarten. "Ach", rilde de man, "ik heb het koud en ik heb zo'n honger". Maarten dacht even na.

Hij zou zijn mantel wel willen geven. Maar de mantel hoorde bij hun uniform en in die tijd mochten soldaten zonder mantel de stadspoort niet in. Hij kon die arme man daar toch niet zo maar laten staan?
Plotseling kreeg hij een idee! "Ik geef hem de helft van mijn mantel. Dan kan ik de andere helft omgeslagen houden!" Hij deed zijn mantel af en hakte met zijn zwaard de mantel in twee stukken. Eén stuk gaf hij aan de arme man. Het overgebleven stuk sloeg hij zelf om zijn schouders. Daarna gaf hij de man wat geld. Die was erg blij! Nu had hij een mantel tegen de kou en geld om eten te kopen. Hij bedankte Maarten en vertrok.
Maarten overleed op 11 november 397 en nog altijd gaan kinderen met een lampion en een vrolijk liedje bij de mensen langs. Om ze licht te brengen en vrolijk te maken.

Terug naar boven >>


   

   


5 Herfstwoorden



Terug naar boven >>

   

   


6 Naturalis Natuurwijzer

Heb je in Naturalis een dier, plant, fossiel of iets anders gezien waar je enthousiast over bent? Of wil je meer weten als je een educatief programma hebt gedaan? Klik dan op de thema's of typ een zoekterm in de zoekbalk. In de artikelen vind je meer informatie over wat je hebt gezien of meegemaakt in het museum.

Gewoon geïnteresseerd in de natuur? Dan is de natuurwijzer ook voor jou.

Foto links: Blauwe pijlgifkikker - Bas Blankevoort

Natuurwijzer is een online platform dat jou de mogelijkheid biedt om ook buiten het museum meer te ontdekken en te leren over de natuur. In de Natuurwijzer kun je onderwerpen die je in het museum en /of de natuur tegenkomt op een interactieve manier verder bekijken en ontdekken.

De Naturalis Natuurwijzer is gelanceerd vanwege de nieuwe tentoonstelling GIF! die op 14 oktober jl. is geopend. In de Natuurwijzer is daarom een speciaal thema GIF! opgenomen, zodat je naast een museumbezoek nog veel meer kan ontdekken en leren over giftige dieren en planten.

De Naturalis Natuurwijzer is te vinden op de website van het museum.
Bron: Naturalis

Terug naar boven >>

   

   


7 Uit

‘Fiep Fiep Hoera! De natuur van Fiep Westendorp’ tot midden 2019

Kasteel Groeneveld viert de honderdste geboortedag van Fiep Westendorp met een
bijzondere tentoonstelling; ‘Fiep Fiep Hoera! De natuur van Fiep Westendorp’.

Het werk waar Fiep Westendorp de natuur laat spreken, heeft een plek in deze expositie.
In deze tentoonstelling voor jong én oud dompelt u zich met het hele gezin onder in de creativiteit van Fiep Westendorp. Op zolder avontuur en spel voor de kleintjes; binnen spelen, alsof je buiten bent.

Vissen met de vissertjes, afval scheiden met Floddertje en kamperen met Pim en Pom. 
Zie hier de trailer. De allerleukste dieren van Fiep lopen en dansen vrolijk tussen de musici door.

In de binnentuin is een kinderspeurtocht uitgezet; Speuren in het Fiep-bos. Maandelijks worden voorstellingen met Majel Lustenhouwer (Fiep Fiep Hoera! Liedjesvoorstelling) georganiseerd. In de vakantie zijn er zelfs extra voorstellingen.
Voor aanmelding activiteiten bij de tentoonstelling Fiep Fiep Hoera! De natuur van Fiep Westendorp, klik hier!

Adres: Kasteel Groeneveld, Groeneveld 2, 3744 ML Baarn
Meer info: www.kasteelgroeneveld.nl


Van nul- tot duizendpoot - 14 oktober 2107 t/m 24 februari 2018

Rennen, zwemmen, kronkelen, kruipen: voortbewegen kan op veel verschillende manieren. Deze tentoonstelling gaat over de mechanieken van de natuur: over de botten en spieren van verschillende dieren en hoe ze werken.

Een gekko die met zijn poten ondersteboven tegen het plafond loopt en een zeeleeuw die met zijn flippers zwemt. Poten hebben afhankelijk van de leefwijze van het dier heel verschillende vormen die zich met heel verschillende technieken voortbewegen: van renpoten van hoefdieren, springpoten van kangoeroes, graafpoten van mollen, klauwpoten van luiaards, tot flippers van zeeleeuwen en de handige voorpoten (armen met handen) van de mens.

Een skelet is een heel flexibele constructie die zich makkelijk laat aanpassen. Sinds hun bestaan kunnen gewervelde dieren zo elk plekje op de wereld veroveren - te land, ter zee en in de lucht.

Adres: Museum TwentseWelle, Het Rozendaal 11, 7523 XG Enschede
Meer info: TwentseWelle


De Natureluur

Deze plek combineert de natuur van het Sloterpark met spannende speeltoestellen.
De Natureluur is een openbare speeltuin. Je kunt dus altijd komen spelen en hoeft geen entree te betalen. Er worden vaak extra activiteiten georganiseerd in de Natureluur, voor jong en oud.

Als je wilt deelnemen aan activiteiten en wilt weten wanneer die activiteiten plaatsvinden, houdt dan de website of de facebookpagina in de gaten Bekijk de film over de Natureluur en ontdek wat je er allemaal kan doen: Klik hier

De Natureluur ligt in het Sloterpark naast de Kinderboerderij

Adres: President Allendelaan 4, 1064 GW Amsterdam
Meer info: https://www.denatureluur.nl/de-natureluur/

Terug naar boven >>

   

   


8 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders of oudere broers en zussen.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNNjunior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!

Terug naar boven >>

   

   


Einde

Nog meer leuke dingen in en over de natuur kun je lezen op www.groen-natuurlijk.nl, kijk daar dan maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>