U kunt de volledige nieuwsbrief lezen of een keuze maken uit de onderwerpen die u aanspreken door deze onder de inhoud (apart) aan te klikken.  



 
   


Flora en fauna
- Groot blaasjeskruid
- Aziatische hoornaar

Natuurnieuws
- Nederland telt bijna 9.000 terpen
- Officiële status Nationaal Park voor Hollandse Duinen

Natuur Uit en Thuis
- UIT: Natte slagen
- THUIS: Geluiden en jong leven

Natuur kort
- Landgoed Twickel brengt verdwenen houtwallen terug
- Radar meet vliegbewegingen in natuurgebied Solleveld


Natuurexcursie
- Geen

ELFje
- Paardenbloem

Citaat van de maand
- Chuang Tzu

Boekennieuws
- Veluws gletsjerparadijs


Natuur Plus
- Volksnamen voor planten

Bomenweetjes
- Banyanboom

Uit tips
1 t/m 3 Buiten tentoonstellingen

- Lustwarande 2026
- Sonsbeek, Arnhem
- Into Nature, Noord-Drenthe
- Flowers forever
- Ode aan de boom

 
NB. De links in onderstaande teksten zijn vet gedrukt en hebben een groene kleur.
 

 
   
   
 



Groot blaasjeskruid  - Utricularia vulgaris

In een boerensloot zag ik vorig jaar een klein geel bloempje... leuk. Ik nam foto’s. Thuis dacht ik: "Oh...dat is de exoot gele maskerbloem, misschien wat klein omdat het plantje in de sloot staat." Foto’s verwijderd uit m’n voorraad... Dom! Want wat ik fotografeerde was het blaasjeskruid.

Foto: Saxifraga - Hans Dekker

Groot blaasjeskruid, een overblijvende, drijvende waterplant, bloeit van juni tot september op zonnige of half beschaduwde plaatsen in ondiep, weinig of niet verontreinigd water, o.a. sloten, kleine plassen, luwe hoeken van groter water en oeverzones. De wortels van deze overblijvende 30 - 200 cm lange waterplant zweven vrij in het water. Blaasjeskruid dankt zijn naam aan de blaasjes aan de bladen onder water. Utricularia komt van utricuilus (zakje), vanwege de blaasjes. Vulgaris betekent gewoon.

Foto rechts: Saxifraga - Willem van Kruijsbergen

Het enige deel van de plant dat boven water uitsteekt is de bloemstengel met een tros van enkele heldergele bloemen met een oranje gestreept verhemelte. In Nederland is deze inheemse soort vrij algemeen. In België zeldzaam.

Er zijn verschillende soorten, zoals groot, klein en loos blaasjeskruid. Blaasjeskruiden groeien in omgevingen waarin ze regelmatig mineralen tekort komen. Ze hebben een ingenieuze manier om die tekorten aan te vullen: ze vangen waterbeestjes zoals watervlooien. In de holle vangblaasjes aan de stengels van de plant heerst onderdruk – de druk in de blaasjes is lager dan de buitenluchtdruk. Als een watervlo, muggenlarve of ander diertje tegen de buitenkant aankomt en een voelhaar aanraakt, activeert dat een klepje dat alleen naar binnen opengaat.

De wanden van het blaasje zetten uit en de prooi wordt naar binnen gezogen. Binnen een half uur is de vangst verteerd. Het meegekomen water wordt uit het blaasje geabsorbeerd, de onderdruk herstelt en de val is weer gebruiksklaar. De plant maakt aan het eind van de zomer winterknoppen (Turionen) deze zakken in het najaar naar de bodem om in het voorjaar weer uit te lopen.

Aziatische hoornaar - Vespa velutina

De Aziatische hoornaar heeft een nieuwe naam: Geelpoothoornaar.

Het is een wespensoort die oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië komt. Sinds 2017 komt hij ook in Nederland voor en rukt snel op. Hij jaagt op insecten zoals honingbijen, hommels en zweefvliegen. Geelpoothoornaars hebben een donkerbruin tot zwart lijf met smalle gele banden op het achterlijf. Hun poten zijn bruin met gele uiteinden. Het meest kenmerkend is de donkere kop met een oranje-geel gezicht. Met een lengte van 2,5 - 3 cm. is hij iets kleiner dan de Europese hoornaar.

De oude naam 'Aziatische hoornaar' zorgde voor verwarring, omdat er in Azië meerdere hoornaarsoorten leven. De nieuwe naam sluit aan bij het Engelse yellow legged hornet en het Franse frelon à pattes jaunes (hoornaar met gele pootjes). Vespa velutina betekent fluweelachtige wesp. Deze hoornaar is niet gevaarlijker dan een gewone wesp, maar hij kan wel agressief reageren en steken als hij zich bedreigd voelt. Alleen bij een allergie kan een steek gevaarlijk zijn. De geelpoothoornaar vormt vooral een risico voor de natuur. Hij eet grote aantallen bestuivende insecten, waardoor de bestuiving van planten en de fruitteelt onder druk komt te staan. Daarnaast vermenigvuldigt hij zich snel: een nest kan meerdere nieuwe nesten per jaar opleveren, waardoor de populatie zich razendsnel uitbreidt. Daarom staat hij op de Europese lijst van invasieve exoten.

Er zijn inmiddels zoveel geelpoothoornaars dat volledige bestrijding niet meer lukt. In 2025 waren er al ruim 10.000 nesten. De hoornaars bouwen grote, papierachtige nesten, vaak hoog in bomen, maar soms ook in struiken, heggen of aan gebouwen. De nesten hebben een grijs-beige kleur en kunnen wel 60-90 cm groot worden.
Ze hebben een ronde vorm met een kleine ingang aan de onderkant. Vooral in de late zomer en het najaar zijn de nesten op hun grootst. Dan kan er veel activiteit rond het nest zijn, met in- en uitvliegende hoornaars. Probeer een nest nooit zelf te verwijderen, dat kan gevaarlijk zijn.

Bron o.a.: ad.nl, NOS, Provincie Utrecht


terug naar boven >>

    
 
   
   


Nederland telt bijna 9.000 terpen

Nederland is veel rijker aan terpen dan eerder werd gedacht. Een grootschalige inventarisatie bracht bijna 9000 terpen aan het licht. Deze liggen in verschillende landschappen, van de Noordzeekust en rivieren tot veengebieden. Ze geven een schat aan informatie over hoe de vroegere bewoners van Nederland duizenden jaren lang leefden met water. Een uitdaging die ook nu nog actueel is.


De oudste Nederlandse terpen dateren van ongeveer 2500 jaar geleden. Tot ver in de twintigste eeuw werden in sommige gebieden nog woonheuvels aangelegd. Bijvoorbeeld in de IJsseldelta, waar de jongste uit de jaren ’60 dateren. Terpen kunnen belangrijke archeologische informatie bevatten en geven inzicht in hoe mensen door de tijd heen omgingen met het landschap.
Van oudsher zijn terpen of wierden het bekendst vanuit het Waddengebied, dat komt door de hoge dichtheid aan woonheuvels in dit gebied en ze zijn vaak ook archeologisch onderzocht. In de nieuwe studie presenteren onderzoekers een volledig overzicht van terpen in heel Nederland. Wageningen University & Research werkte hiervoor samen met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Het Oversticht en RAAP Archeologisch Adviesbureau.
De woonheuvels dienden niet alleen als bescherming tegen overstromingen vanuit de zee. Ook in overstromingsgebieden en delta’s van grote rivieren als de Rijn, Maas en IJssel komen veel terpen voor, net als in het Zuiderzeegebied, onder meer op de voormalige eilanden Schokland en Marken. De meeste woonheuvels in deze gebieden dateren uit de Middeleeuwen en de periodes daarna. Terpen uit de IJzertijd en Romeinse tijd komen vrijwel uitsluitend in het Waddengebied voor. De meeste woonheuvels zijn diverse keren opgehoogd, vergroot of aangepast, in reactie op overstromingen, bodemdaling of andere landschapsveranderingen.

Bron: Wageningen University & Research

Officiële status Nationaal Park voor Hollandse Duinen

De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft de officiële status verleend aan Nationaal Park Hollandse Duinen op basis van de aanvraag die de provincie Zuid-Holland namens de ruim 60 partners bij het ministerie heeft ingediend. Hollandse Duinen is het eerste volledig in Zuid-Holland gelegen nationaal park en omvat de brede kuststrook van Hoek van Holland tot Hillegom.
Het is een duin- en strandwallenlandschap met een enorme biodiversiteit. Er zijn meer dan 7000 verschillende soorten planten en dieren te vinden. 

De officiële status is een erkenning en motivatie voor de meer dan 60 partners om samen structureel te blijven werken aan een gezonder en leefbaarder gebied voor planten, dieren en mensen. Versterking van de natuur en biodiversiteit in Hollandse Duinen wordt steeds slim gecombineerd met de zorg voor cultuurhistorie, kustverdediging, drinkwater en het ontwikkelen van nieuwe, aantrekkelijke recreatieve plekken voor inwoners en bezoekers. Het samenwerkingsgebied van Nationaal Park Hollandse Duinen omvat 45.300 hectare. Het bestaat uit duinen, stranden, landgoederen, bossen, groene parken, veenweiden, bollenvelden, dorpen en steden. Het gebied met de status nationaal park ligt in het samenwerkingsgebied en is 18.300 hectare groot en omvat de belangrijkste natuurkernen en wateren.

Bron: Stichting Nationaal Park Hollandse Duinen

terug naar boven >>

    
   
   
   


Elke maand schrijf ik een stukje over iets wat ik heb gezien tijdens een van mijn wandelingen.
UIT: ergens in het land. THUIS: Maasland (ZH) en omstreken.

Tiny van der Meer

NATUUR UIT: natte slagen

Onderweg naar Sprang-Capelle (NB) sta ik vrij lang stil voor een stoplicht. Niet iets waar ik anders blij van word, maar deze keer wel! Want ik heb (als bijrijder) precies tijd genoeg om de op een paal vlak langs de weg zittende witte buizerd op de foto te zetten. Wat een mooi begin van mijn wandeldag!

Ik loop de route Natte Slagen. Na het volgen van een breed wilgenpad zie ik de zes petgaten waar de routenaam naar verwijst. In de gaten drijven moerasplanten die samen met andere planten een mat laten ontstaan die uiteindelijk zo dik wordt dat je er op kunt lopen. Niet iets om uit te proberen want deze trilvenen zijn zo dun dat je er zomaar doorheen kunt zakken.
Met vaste grond onder de voeten bedwing ik een overwoekerd bospaadje dat me bij een bruggetje met klaphek brengt, wandel over de stuw Zuidewijn en geniet van het bijzondere slagenlandschap. In de Middeleeuwen is hier veel veen (turf) afgegraven. De elzenhagen langs de slootkant werden o.a. gebruikt als veekering en om brandhout en weidepalen van te maken. Na wat overstapjes waarvan ik, bij gebrek aan een bankje, er een gebruik om even zittend m’n boterham op te eten, kom ik bij het wat zompige maar mooie laarzenpad dat ik volg door de weilanden.



Nieuwsgierige schapen kijken me na en het is een prachtig gezicht om de koeien in het ruige landschap hun kostje bij elkaar te zien grazen. Langs de weg staan schitterende oude knotwilgen, vaak met hun voeten in de braamstruiken!

Als ik de (open) achterzijde van een imposante knotwilg wil fotograferen, ontdek ik het mooie plantje stijve ogentroost! Dit heel lage, eenjarige zomerbloeiertje met z’n stevige, opgerichte takken en kleine, scherp gezaagde bladeren is een halfparasiet en onttrekt water en mineralen uit andere planten met 'zuigwortels' die zich vasthechten aan de wortels van de ‘buren’.

De bloemen zijn juweeltjes om te zien: wit-paarsachtig met een donkere bovenlip en een gele keelvlek. Na deze onverwachte miniverrassing volg ik de smalle laan met oude bomen van het landgoed en bewonder tenslotte kasteel Zuidewijn, een mooie afsluiting van deze bijzondere route.

NATUUR thuis: geluiden en nieuw leven

Boven m’n hoofd hoor ik tijdens m’n polderwandeling een schel doordringend en aanhoudend gierend 'srie-srie … Gierzwaluwen! Ze scheren met grote snelheden over mij heen langs en boven het water van de Trekvliet. Het is bijna ondoenlijk om er een voor de lens te krijgen! Ze zijn van eind april tot begin augustus in Nederland, vandaar de bijnaam 'honderd-dagen-vogel'.

Op 27 april hoorde ik hier voor het eerst de koekoek. Ook nu klinkt vanuit een hoge boom aan de overkant van de vliet het voortdurende "koekoek-koekoek" en zie ik hem na lang speuren zitten. Niet alleen in het buitengebied klinken doordringende geluiden. In m’n tuin hoor ik vaak uren achtereen de felle, opgewonden alarmroep van het winterkoninkje: "tek-tek-tek, tek-tek-tek!" Daar moet hij toch een droog strotje van krijgen! Ik heb bijna medelijden met dit kleine nerveuze vogeltje met zijn rechtopstaande staartje. Blijkbaar zit zijn nestje met jongen ergens verstopt in de struiken.
                                                                 


Vooral katten, kauwen en eksters worden driftig uitgescholden. Maar als er een rivaal in de buurt is, krijgt ook die de volle laag. Door zijn zang, een combinatie van trillers en heldere klanken waarmee hij een geluidsterkte van 90 decibel kan bereiken, is hij een van de luidste zangers van ons land. Maar ook de eksters kunnen er wat van! Met harde schetterende schorre ‘kras’ geluiden en spectaculaire duikvluchten verjagen ze constant de kauwen van de voederplek in m’n tuin. De reden? Het beschermen van hun jongen. Ze komen af en toe alleen even drinken maar talen niet naar het vogelvoer.

Er scharrelen ook heel stille vogeltjes rond. Heggenmusjes, waarvan er zeker twee paartjes hun nest hebben gebouwd in de struiken in m’n tuin, scharrelen zonder op te vallen als muisjes hun voedsel en dat voor hun jongen bij elkaar. En natuurlijk zijn er de vele kwetterende, soms met elkaar ruzieënde mussen, die het ook druk hebben met hun kroost. Een heerlijk gezicht als die kleintjes overdreven trillend met hun vleugeltjes hun ouders verleiden om hun opengesperde bekjes te vullen.

Ook buiten mijn tuin is er natuurlijk nu overal nieuw leven te zien. De meerkoet heeft een vijfling, de knobbelzwaan een achtling, maar je hebt altijd baas boven baas, al zullen deze dertig kindertjes niet allemaal broertjes en zusjes zijn maar kleutertjes onder de hoede van de juf van de Canadese ganzencrèche.


terug naar boven >>

    
 
 
   
   


Landgoed Twickel brengt verdwenen houtwallen terug

Stichting Landgoed Twickel werkt aan het herstel van oude houtwallen in het Twentse landschap. Deze aarden wallen die dichtbegroeid zijn met bomen en struiken waren oorspronkelijk bedoeld om vee en wild te keren of grenzen te markeren.

Waar houtwallen zijn verdwenen, worden ze teruggeplant. Ze bepalen al eeuwen het Twentse landschap en zijn onmisbaar voor de natuur. Ze mogen daarom niet verloren gaan, vindt de stichting. Op melkveebedrijf Erve Hulshof bij Hengelo, één van de pachtbedrijven op het landgoed, zijn meer dan vijf kilometer nieuwe houtwallen en hagen aangelegd. Het bedrijf beheert in totaal zo'n twintig kilometer aan houtwallen, hagen en bosranden op landgoed Twickel.

Vlakbij de boerderij is tevens een nieuw koepad aangelegd met een 'voederhaag' met allerlei soorten planten, zoals Spaanse aak en kornoelje, die een medicinale werking hebben voor de koeien. Het landgoed heeft circa 270 kilometer aan bosrand en houtwal dat onderhouden moet worden. Het doel is om in dertig jaar achterstallig onderhoud weg te werken. Voor herstel van een houtwal wordt eerst de minerale toplaag opzij gezet en daarna wordt de schrale onderlaag er onder vandaan gehaald. Daarmee wordt het wallichaam opgewerkt en vervolgens gaat de vruchtbare toplaag weer terug.

Bron: RTV Oost

terug naar boven >>

  


Radar meet vliegbewegingen in natuurgebied Solleveld

Eind maart is op productielocatie Monster van drinkwaterbedrijf Dunea (ZH) een bijzonder meetinstrument geplaatst. In samenwerking met de Universiteit van Amsterdam is een vogelradar geïnstalleerd die dag en nacht het leven in de lucht boven het duingebied volgt.

De radar laat live zien wat zich door het luchtruim boven het natuurgebied Solleveld beweegt. Niet alleen vogels, maar ook vleermuizen en grotere insecten worden geregistreerd.


De radar meet continu vliegbewegingen. Op basis van kenmerken zoals vleugelslag maakt het systeem onderscheid tussen verschillende diergroepen, waaronder zangvogels, steltlopers en meeuwen. De gegevens maken deel uit van wetenschappelijk onderzoek naar biodiversiteit en dierbewegingen in de lucht. Zo ontstaat een steeds beter beeld van trekpatronen en van hoe het gebied wordt gebruikt door verschillende soorten. De metingen zijn openbaar te volgen via Birdradar.

Bron: Dunea

 
   
   
   
   



Onder dit hoofdstukje treft u in elke uitgave van onze maandelijkse natuurnieuwsbrief een 'ELFje' aan.

Een 'ELFje' is een eenvoudige, compacte dichtvorm van vijf regels waar je een bepaalde sfeer mee op kan roepen.
De regels bestaan uit: één woord, twee woorden, drie woorden, vier woorden en dan weer één woord. Samen zijn dat de elf woorden van de ELF.

ELFje en foto: Jannie Harmsen

terug naar boven >>

    
   
   
   


Geen

  Info tel: 06 1822 5941 of www.ivndenhaag.nl  

terug naar boven >>

    
   
 
 
 
   

terug naar boven >>

    
       
   
   


Veluws gletsjerparadijs

Ontdek de stille pracht en het fascinerende verhaal van het Veluws gletsjerparadijs. Dit boek biedt een andere kijk op het bijzondere gebied tussen de Posbank, de Lunterense en de Wageningse Berg, een gebied gevormd door de kracht van een gletsjer in de ijstijd.

Het huidige landschap - de glooiende beekdalen, imposante heuvels en verborgen valleien - ontstond door massieve ijssporen van duizenden jaren geleden. Als op een zwerftocht neemt het boek je mee door tijd en natuur en inspireert om zelf op avontuur te gaan.
Het nodigt uit om het gebied op een andere, persoonlijke manier te ervaren om de sporen van die oude gletsjer zelf te volgen en de verborgen schoonheid van het gebied te ontdekken. Voor liefhebbers van natuur en landschap, fotografie en geschiedenis.

Auteurs:
Uitvoering :
Druk:
ISBN:		 Wim Huijser; Jurjen Drenth
Hardcover, full color, 176 pag.
april 2026, druk 1
9789050119917
Uitgeverij: KNNV
Afmeting: 23 x 27 cm
Prijs: € 29,95
Verschijningsjaar 2026

terug naar boven >>

    
   
   
   


Volksnamen voor planten

Veel volksnamen zijn aan het verdwijnen en dat is op zich jammer. Soms levert de geur, kleur, standplaats of vorm van bloem of blad een grappige naam op.


  Hondsdraf Huislook Vlier Haagwinde

De hondsdraf (Glechoma hederacea) heeft talloze volksnamen omdat dit plantje bijna overal voorkomt: weerkruipertje, aardveil, paardenvoetje of hoefijzertje (de niervormige tot ronde bladeren doen denken aan de afdruk van een kleine hoef), kruip-door-den-tuin, eerdcranskens, bierhoef (biervervanger voor hop), blauwe muur, duivelskandelaar, eertveltlovere, galbloem, kikkerbalsem (kruid voor huidirritaties en wonden) weeskindertjes, zereogenbloem, oelkeblad (een oerk of oelk is een aardgeest die helpt bij genezing) en tongerblom of donderbloem (hondsdraf werd vaak in huis gehaald als bescherming tegen blikseminslag en donder).
Geen donderbloem maar donderblad  is de volksnaam voor huislook (Sempervivum tectorum) Dit plantje vormt in korte tijd veel zijdelings staande rozetten. Het heet ‘donderblad’, omdat het tegen blikseminslag zou beschermen als het op het dak wordt geplant.
Wilg (Salix) en vlier (Sambucus) worden fluitjeshout of flötjeshout genoemd, want die fliereflötjes kun je ervan maken. Ook van de takken van de wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia) maakte men in het voorjaar fluitjes. Dit leverde de boom de naam fluitiesboom op. Galium aparine, het kleefkruid, heet in sommige streken Jan-plak-an. De haagwinde (Calystegia sepium) noemt men in verschillende provincies pispotjes, pispotties, hempie en renken. Bij de naamgeving heeft de witte kleur van de bloem en de groeiwijze (het ranken en winden) een rol gespeeld.

  Wilde kamperfoelie Witte dovenetel Veldzuring Sleedoorn

Planten die zich om andere planten slingeren worden aangeduid met de verzamelnaam wiendsel of windsel. De Drentse namen wörgholt voor klimop (Hedera helix) en windelwee voor wilde kamperfoelie (Lonicera periclymenum) wijzen hier ook op.

Wilde kamperfoelie wordt in Utrecht handjes genoemd, aan de Veluwezoom geitenblad en in Zuid-Holland hanepoten. In Friesland en Drenthe worden ze papsoegers (pape = tepel) en zuigepappen genoemd, in Salland, de Graafschap, Zutphen en de Achterhoek van Gelderland zegt men zuigbloemen, in Twente soegetitje (de kinderen zogen de zoete nectar uit de kamperfoeliebloemen).
Hetzelfde gebeurde bij de bloemen van de witte dovenetel (Lamium album), vandaar de volksnaam (hunning)zoeger die ook met de zoete smaak te maken heeft. In de Betuwe sprak men van hommelwortel en van zoetenetel, in Utrecht van hondsnetel en van zuiglammetjes. In Zuid-Holland werd de plant ook goudhaanseten en goudhaansvoer (voedsel voor pluimvee en konijnen) genoemd. In Sallant komt ook de naam Goudhaantje voor. In Friesland werd de plant ook wel Adam en Eva genoemd: als je de bloem omkeert, dan lijken de twee lange meeldraden op twee personen in een bed. In veel provincies noemt men de plant: Makke brannetel of Tamme brannekels. Veel volksnamen zijn afgeleid van de smaak of de reuk zoals zoerblad, zoerling en zoerstang voor de veldzuring (Rumex acetosa), bekketrekkers en trekkebekken voor de sleedoorn (Prunus spinosa).

  Duizendblad  Boerenwormkruid Wilde gagel Tormentil

Pietereuliebloem voor het duizendblad (Achillea mille-folium) en stinkblad voor het boerenwormkruid (Tanacetum vulgare). De wilde gagel (Myrica gale) heeft een sterke geur. De blaadjes van deze plant werden vroeger tussen het linnengoed in het kabinet gelegd. Aan dit gebruik dankt de gagel de namen vlooienbossien en vlooienkruud.
De wortel van de tormentil (Potentilla erecta) werd gebruikt als middel om diarree te bestrijden, vandaar de volksnaam schijtwortel. En wie gebruikt voor tuinbonen, vanwege hun laxerende werking, nog de naam ‘gatschuivers’?

De tijd van bloei speelt soms een rol bij de naamgeving. Zo heet het sneeuwklokje (Galanthus nivalis) naast vroegopje ook wel winterzottinnetje, winterzotje en winterliedertie. Een mooie Brabantse naam is knikhoofdje. In Groningen zijn het nakende wijfjes, in Limburg naakte mannetjes of naaksmannetjes.

                   

  Salomonszegel  Paardenbloem Gevlekte aronskelk

Bij salomonszegel (Polygonatum multiflorum) hangen de bloemen op een rij, als biggen aan de tepels van een zeug vandaar de namen zeug-met-biggen of motte-mit-keunen. In het Fries noemt men hem grutte segelplant, In de Achterhoek en Overijssel: zegeltjes. De naam adderkruid heeft te maken met het uiterlijk van de wortel. Bij Barneveldt worden ze valsche lelietjes genoemd.
De bekende paardenbloem (Taraxacum officinale) heeft in ons land ook tientallen namen. In Friesland zeggen ze er hijngsteblom tegen en in Noord-Holland varkensbloem of konijnenbladen (paarden, varkens en konijnen eten er graag van). In de Kempen heten ze ganzentongen en in Zeeland melkriet. Dezelfde paardenbloem stond in de volksgeneeskunst bekend om zijn vermogen urine af te drijven en wordt daarom plaatselijk beddepisser of pis-in- ’t-bed genoemd. Hij wordt ook brievenbesteller genoemd om de opvallende zaadverspreiding.
Vanwege de purperen knots die vanuit de lichtgroene bloeischede van de gevlekte aronskelk (Arum maculatum) steekt, kreeg de bloem de bijnaam mankracht, duivelsstokje en in het Engels zelfs Naked Boy. Omdat de bloeikolf in een schede zit noemen ze hem kindje-in-het-pak, vader in de koekkas (Zuid-Limburg) of dominee op de preekstoel (Deventer). Vanwege de bloeischeden kreeg hij de naam hazenoren. Aaronsbaard en kalfspootverwijzen naar de vorm van de bladeren.

Wie nog meer wil weten over plantennamen in Nederland kan terecht bij PLAND. Dat is de databank Plantennamen in de Nederlandse Dialecten van het Meertens Instituut. Deze geeft een uitgebreid overzicht over de volksnamen van planten in Nederland: klik dan hier.   

 

Klik hier om het vervolg van deze Natuur PLUS te lezen

terug naar boven >>

    
 
   
 

Banyanboom - Ficys benghalensis

De wilde vijgenboom, de asvattha of banyanboom groeit in India, Pakistan en Sri Lanka. De boom is het symbool van het hindoeïsme: hij schiet uit naar vele richtingen, haalt zijn kracht uit ontelbare wortels, geeft schaduw en stamt af van een sterke stam. Onder zijn uitgestrekte bladerdak vormt zich een micro-ecosysteem. De boom kan wel 30 meter hoog en honderden meters breed worden en dient als schaduwrijke ontmoetingsplaats voor de lokale bevolking. De vijgen zijn voedsel voor vogels insecten en veel wilde (zoog)dieren.

Vanwege zijn enorme bladerdak wordt de banyanboom de ‘koning der bomen’ genoemd en is uitgeroepen tot ‘Nationale Boom van India’. Bijzonder is dat zijn horizontaal uitgroeiende takken luchtwortels vormen die naar beneden groeien. Als ze eenmaal de grond raken schieten ze wortel. Zo ontstaat er een krans van nieuwe stammen rond de centrale stam die na verloop van tijd dikker worden en helpen om het gewicht van de kruin te dragen zodat één boom na verloop van tijd vaak op een klein bos lijkt. In de Indiase mythologie zijn er diverse verhalen die de boom verbinden met eeuwig leven en goddelijkheid. Een van de oudste legenden komt van de oude volksstammen. Volgens hen was de banyanboom symbool van de rijkdom der natuur en de woonstede van Shalabhanjika, godin van de bomen. Van de van zaden vervaardigde kralen reeg men kettingen die werden gedragen ter ere van de goddelijke moeder en Shiva. Nog steeds plaatsen vrouwen in Noord-India offergaven zoals melk, suiker en rijst bij de boom om ziekte en ongeluk van hun gezin te weren. De oudste Banyan-boom vindt men in Prayag waar de drie heilige rivieren bij elkaar komen: Yamuna, Ganges en Saraswati.

terug naar boven >>


    
   
   
 

 


Buitententoonstellingen

LUSTWARANDE 2026 - 14 juni t/m 27 september 2026

Lustwarande – Platform for Contemporary Sculpture organiseert jaarlijks internationaal toonaangevende exposities in park De Oude Warande in Tilburg, het best bewaarde Barokke sterrenbos Nederland.

Foto: Maarten Nauw

Lustwarande heeft zich sinds de eerste editie in 2000 bewezen als een van de belangrijkste podia voor hedendaagse sculptuur in Nederland, met zeer hoge bezoekersaantallen uit binnen- en buitenland en lovende reacties in de landelijke en de internationale pers.

(De Oude Warande werd tussen 1712 en 1715 aangelegd als een Barok bos in opdracht van de Duitse prins Wilhelm Von Hessen-Kassel (Wilhelm VIII), die toen heer van de heerlijkheid Tilburg en Goirle was).

Park De Oude Warande
 Adres: Navigatieadres: Bredaseweg 441, Tilburg Meer info: klik hier
Sonsbeek, Arnhem – van 2 juli t/m 11 oktober 2026

De dertiende editie van Sonsbeek 2026 krijgt de titel ‘Ik hoef geen tuin, ik deel een park’.

In juli vindt de dertiende editie plaats van Sonsbeek, Europa’s oudste periodieke tentoonstelling voor kunst in de openbare ruimte. Sonsbeek 2026 biedt een compacte en diepgaande ervaring die in één dag te beleven is.Het historische Park Sonsbeek vormt het hart van de manifestatie, aangevuld met presentaties bij partnerinstellingen in de stad en regio, en verrijkt met een levendig programma van evenementen en educatie.

Park Sonsbeek Adres: Zijpendaalseweg 24A, 6814 CL Arnhem Meer info: klik hier

Into Nature, Noord-Drenthe – 1 augustus t/m 25 oktober 2026

Onder de titel Into Nature: Haunted by Waters presenteren twaalf internationale kunstenaars werk in de Onlanden en de Kleibosch, tijdens de vijfde editie in de reeks internationale tentoonstellingen van Into Nature. Ze maken nieuw werk in reactie op het landschap van de Onlanden, een jong moerasgebied in de kop van Drenthe. De titel van de tentoonstelling drukt op poëtische wijze de menselijke fascinatie voor water uit, maar heeft, als ze letterlijk opgevat wordt, ook een duistere kant.

Het programma vindt plaats op wisselende locatie in Drenthe in waterbergings- en natuurgebied de Onlanden, in de kop van Drenthe. De kunstwerken zijn te beleven langs een tweedaagse fiets- en wandelroute. Van de wuivende rietkragen bij de uitkijktoren in het hart van de Onlanden, tot olie- en korenmolen Woldzigt in Roderwolde.
Bezoekers van heinde en verre worden langs bijzondere locaties gevoerd met als doel niet alleen de kunst, maar ook het bijzondere landschap te ervaren.

Tickets zijn verkrijgbaar via www.intonature.net en bij de twee startlocaties op de route:
- Drents Museum de Buitenplaats in Eelde
- Wall House #2 in Groningen

Natuurgebied de Onlanden Adres: Hoofdweg 76, 9761EK  Eelde Meer info: klik hier

Flowers Forever - t/m 30 augustus 2026

Met meer dan tweehonderd objecten uit de kunst, design, mode en wetenschap toont de tentoonstelling Flowers Forever hoe bloemen uitgroeiden van mythische en religieuze iconen tot statussymbolen, handelswaar en schakels in het mondiale ecosysteem, hoe bloemen in onze cultuur zijn verankerd als dragers van rituelen, emoties en ideeën.
Direct bij binnenkomst word je ondergedompeld in de reusachtige installatie Calyx van de Britse kunstenaar Rebecca Louise Law (1980). Het werk, dat bestaat uit ruim honderdduizend aaneengeregen droogbloemen vormt een zintuiglijke ruimte voor een moment van verstilling en reflectie.

Bloemen symboliseren binnen verschillende religieuze tradities verlichting, zuiverheid en het paradijs, terwijl ze in oude Griekse mythes staan voor goddelijkheid en transformatie. In de tentoonstelling zijn objecten en schilderijen te zien die deze mythes verbeelden, waaronder het alom bekende verhaal van de mythologische figuur Narcissus, naar wie ook de bekende voorjaarsbloem is vernoemd.

De Franse kunstenaar Miguel Chevalier (1959) nodigt je met zijn interactieve installatie Extra Natural uit in een virtuele tuin, waar hij verschillende zaden en bloemen digitaal tot leven brengt. Zijn kleurrijke creaties bewegen met je mee wanneer je door de ruimte loopt.



Botanische tekeningen en herbariums uit de 18e en 19e eeuw illustreren hoe nauw kunst en wetenschap verbonden zijn. Flowers Forever belicht daarnaast hoe bloemen in de Westerse kunst steeds belangrijker worden, vooral in de 17e-eeuwse stillevens, waar ze rijkdom en status symboliseerden.

Kunsthal Rotterdam Adres: Westzeedijk 341, 3015 AA Rotterdam Meer info: klik hier

ODE AAN DE BOOM - t/m 27 juni 2026

In de expositie Ode aan de boom in Kasteel Groeneveld in Baarn geven vijf kunstenaars op hun eigen wijze, met hun eigen beeldtaal uiting aan hun betrokkenheid bij en liefde voor bomen. Schilderijen, tekeningen, sculpturen en installaties. Het is een mooie expositie, die uitnodigt tot dwalen, reflectie en verwondering. De expositie is nog open tot en met 27 juni. Op zondag 14 juni zijn enkele van de kunstenaars aanwezig om een toelichting te geven (van 13:00-17:00 uur).

De tekening op de poster is gemaakt door Laura van Dijk

De urgentie voor meer aandacht voor (oude) bomen is op diverse en unieke wijze verbonden met hun werk. De kunstenaars : Bart Ensing (houtsculpturen en installaties), Esther van Keulen (keramiek), Jacqueline Laimböck (schilderijen), Laura van Dijk (mixed media), Wim Schot (schilderijen en tekeningen) en Nanne Nauta (gedichten).

LET OP: GEWIJZIGDE OPENINGSTIJDEN VANAF 1 MEI: OP ZATERDAG EN ZONDAG VAN 12 TOT 16 UUR. IVM EVENEMENTEN IS HET RAADZAAM DE WEBSITE VAN GROENEVELD TE CHECKEN VOORDAT JE OP PAD GAAT. Klik hier.

Kasteel Groeneveld Adres: Groeneveld 2, 3744 ML Baarn Meer info: klik hier

Openingstijden: klik hier

terug naar boven >>


    
   
   
   
   
   


Reageren op NNN

Voor reacties op de inhoud van NatuurNetNieuws, uw waarnemingen, nieuws of vragen over de natuur, mail naar: tiny@groen-natuurlijk.nl
Voor het wijzigen van uw e-mailadres (vermeld ook uw oude e-mailadres!) of afmelden voor de nieuwsbrief mail naar: info@groen-natuurlijk.nl

Samenstelling: Tiny van der Meer. Vormgeving: Hans Steinfort.

Voor het aanmelden als abonnee op NatuurNetNieuws kijk op: https://groen-natuurlijk.nl/natuurnieuwsbrieven/
Het overnemen van informatie is toegestaan, mits u duidelijk vermeldt:
Bron: NatuurNetNieuws, uitgave van platform GROEN! natuurlijk: www.groen-natuurlijk.nl

Behalve voor u is er ook een natuurnieuwsbrief (NatuurNetNieuwsJunior) voor uw (klein)kinderen in de basisschoolleeftijd met een verhaaltje, veel informatie over dieren en/of planten (handig voor een spreekbeurt) en uittips voor kinderen. Net zoals u gratis abonnee bent van NatuurNetNieuws, kunt u of kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws Junior (komt zes keer per jaar uit!). U hoeft alleen maar een mailtje te sturen naar:
info@groen-natuurlijk.nl
   
   


Volg ons ook op Facebook

Onze Natuurnieuwsbrief verwijst soms naar websites van derden. We hebben geen controle over de aard, de volledigheid noch de juistheid van de informatie op deze websites en zijn daarom niet aansprakelijk voor de inhoud daarvan.

terug naar boven >>