U kunt de volledige nieuwsbrief lezen of een keuze maken uit de onderwerpen die u aanspreken door deze onder de inhoud (apart) aan te klikken.  



 
   


Flora en fauna
- Panteramaniet
- Rood weeskind

Natuurnieuws
- Natuurherstel Wisselse Veen
- Nieuwe website plant-vogelrelaties
- Ruimte voor wilde zwijnen

Natuur Uit en Thuis
- UIT: buurman en buurman
- THUIS: vriendenpad


Natuur kort
- Snoekenpaaiplaats Akkerdijksebos
- Gouden Lepelaar voor Henk Klaassen

Natuurexcursie
- Herfstwandeling in Park Schakenbosch

ELFje
- Grondeekhoorn

Citaat van de maand
- Nova Bair


Boekennieuws
- Boomtijd

Natuur Plus
- Zwammenweetjes

Bomenweetjes
- Wollemi pine

Uit tips
- Onderhuids
- CODA Paper Art 2025
- Naaldschilderwerk

 
NB. De links in onderstaande teksten zijn vet gedrukt en hebben een groene kleur.
 

 
   
   
 



Panteramaniet - Amanita pantherina

De panteramaniet begint als een klein wit ei dat door de grond heen breekt. Al snel daarna vouwt de hoed zich uit. De kleur van de 5-10 cm brede hoed is variabel: hij kan donkerbruin zijn maar ook bleek oker. De zuiverwitte velumresten op de hoed zijn klein en vlokkig.

Amanita is een oud woord voor paddenstoel. De soortnaam pantherina betekent 'panterachtig' (gevlekt). De hoedrand is vooral bij oudere exemplaren duidelijk gestreept. De lamellen aan de onderzijde van de hoed zijn wit en staan vrij dicht opeen. De steelbasis is verdikt en bedekt met velumresten. Het velum partiale is een vlies dat het sporendragend gedeelte van de jonge paddenstoel beschermt, het zit tussen de hoedrand en de top van de steel. Bij het groeien van de hoed scheurt het vlies en blijft als een hangende witte ring achter op de steel.

De panteramaniet is te vinden van juni tot december en leeft samen met bomen. Hij ruikt radijsachtig en groeit vooral aan de wortels van eiken, beuken en berken op een humusrijke bodem. De zwam levert via de zwamvlok, die onder de grond zit, water en voedingsstoffen aan de boom en de boom, die via de blaadjes en het zonlicht suikers aanmaakt, levert die suikers aan de zwam.

De vruchtlichamen van de panteramaniet, maar ook vruchtlichamen van andere zwammen, komen ook in de zomermaanden op, mits er voldoende regen is gevallen en er voedingsstoffen aanwezig zijn. Panteramanieten bevatten dezelfde gifstoffen als de vliegenzwam, zoals hoge concentraties van de gevaarlijke stof muscarine. Hij is zelfs giftiger dan de vliegenzwam. De vergiftiging (het toxisch ziektebeeld) draagt de naam 'pantherina-syndroom'.

Rood weeskind - Catocala nupta

Eind juli fladderde er een opvallende vlinder in mijn schuur. Het bleek het rood weeskind te zijn, een zeer grote nachtvlinder uit de familie van de spinneruilen. Deze vlinder met z’n bijzondere naam die je dus soms ook overdag te zien kunt krijgen, is prachtig. Rustend tegen een boomstam heeft hij een perfecte schutkleur. Als hij schrikt laat hij zijn prachtige achtervleugels zien, donkerrood met zwarte banen.

Foto: Joey Bom

Het rood weeskind vliegt van begin juli tot begin november in één generatie. De vlinders komen af op smeer (een zoet mengsel van o.a. suiker en stroop dat op bomen wordt gesmeerd om nachtvlinders te lokken) en in mindere mate op licht. Overdag zitten ze op een boomstam of muur; op zwoele middagen zijn ze soms actief en vliegen ze rond boomtoppen.
Het rood weeskind dankt zijn naam waarschijnlijk aan het feit dat de bloedrode en diepzwarte zigzagbanen op de achtervleugel doen denken aan de kleren van de burgerweeshuiskinderen in Amsterdam. De kinderen moesten deze kleuren in hun kleren hebben, omdat deze kleuren ook voorkomen in het wapen van Amsterdam. De rupsen leven op populier en wilg. Het rood weeskind komt in het hele land voor, maar wel het meest in het westen van Nederland.

terug naar boven >>

    
 
   
   


Natuurherstel Wisselse Veen

Vanaf september jl. wordt er gewerkt aan natuurherstel in het Wisselse Veen in het buitengebied van Epe. Van een aantal voormalige landbouwgronden wordt de voedselrijke bovenlaag afgegraven en afgevoerd en een groot aantal sloten minder diep gemaakt, zodat water langzamer door het gebied stroomt. Dankzij deze maatregelen krijgt het veenpakket met de bijbehorende bijzondere planten en dieren de kans om zich verder te ontwikkelen.

In het begin van de 20e eeuw was het Wisselse Veen een van de laatste schatkamers van de Nederlandse wilde flora. Helaas gingen veel bijzondere planten verloren door ontginning en ontwatering. Geldersch Landschap & Kasteelen werkt inmiddels alweer ruim 30 jaar met succes aan het terugbrengen van de waardevolle natuur in het Wisselse Veen.

Dankzij het afgraven van de bovenlaag kunnen zeldzame en bijzondere plantensoorten weer groeien. Op het verende veenkussen groeit de bijzondere ronde zonnedauw en waar grondwater aan de oppervlakte komt groeien zeldzame planten als draadgentiaan en moeraszoutgras.
Op de vele moerasviooltjes leeft de dagvlinder zilveren maan. In het veenmoeras ontstaan weer kronkelende stroompjes. Het is zeldzame natuur waar we zuinig op moeten zijn. Afhankelijk van omstandigheden zoals het weer, verwacht men voor maart 2026 klaar te zijn.
Bron: Geldersch Landschap en Kasteelen

Nieuwe website maakt plant-vogelrelaties inzichtelijk 

De nieuwe website Vogelrijkestad.nl biedt een overzicht van vogelvriendelijke planten die bij lokale omstandigheden passen én welke vogelsoorten daar direct van profiteren. Het doel is steden en dorpen groener en vogelvriendelijker te maken.



"Dat is hard nodig", aldus Vogelbescherming. "Veel vogels hebben het moeilijk en de natuur in Nederland is verzwakt." Welke planten je kiest in de openbare ruimte heeft direct invloed op de vogelsoorten die daar kunnen gedijen. Vogelrijkestad.nl biedt een praktisch en toegankelijk hulpmiddel, zodat meer mensen kunnen zorgen voor een groene omgeving waarin vogels zich weer nestelen. Filters helpen om te selecteren op grondsoort, pH-waarde, bodemvochtigheid, lichtbehoefte, kroonstructuur, bloeitijd en meer.

De website biedt ook een vogellijst: per vogelsoort is te zien welke planten nodig zijn voor voedsel of nestgelegenheid. Bij elke soort staan beschrijvingen van leefgebied en mogelijke beschermingsmaatregelen. Met deze aanpak wil Vogelbescherming Nederland zowel professionals in het stedelijk groenbeheer als bewoners inspireren en ondersteunen bij het creëren van een vogelvriendelijke leefomgeving met biologische inheemse beplanting.


Vogelrijkestad.nl is een initiatief van Vogelbescherming Nederland, in samenwerking met FLORON, Natuurpro en Sovon Vogelonderzoek Nederland. Info: klik hier

Bron: Vogelbescherming

Ruimte voor wilde zwijnen

De Faunabeheereenheid Noord-Brabant (FBE) heeft een advies aangeboden aan het provinciebestuur om het huidige nulstandbeleid voor wilde zwijnen aan te passen omdat dit beleid in de praktijk niet langer houdbaar is, gezien de verspreiding en toename van het aantal wilde zwijnen in de provincie.

De FBE pleit ervoor het wilde zwijn te erkennen als inheemse soort die in lage dichtheden een positieve bijdrage kan leveren aan biodiversiteit en ecosystemen waarbij schade aan landbouw en risico’s voor verkeer en bewoonde gebieden moeten worden voorkomen.

Een strikte begrenzing van populaties tot bos- en natuurgebieden en duidelijke afspraken over monitoring en beheer zijn daarvoor noodzakelijk.
De provincie Noord-Brabant is blij met het breed gedragen advies en gaat nu de haalbaarheid en uitvoerbaarheid toetsen.

Begin 2026 verwacht het provinciebestuur een besluit te kunnen nemen, op voorwaarde dat betrokken partijen duidelijke afspraken maken over schades, risico’s en beheermaatregelen. De FBE benadrukt dat succes alleen mogelijk is als alle betrokken organisaties, van boeren en jagers tot natuurorganisaties en overheden, afspraken nakomen en samenwerken. Het advies vormt een totaalpakket waarin randvoorwaarden zoals een crisisplan voor Afrikaanse varkenspest, een billijke schadevergoeding en een heldere escalatieladder voor beheermaatregelen zijn opgenomen.

Bron: Nederlandse Jagersvereniging

terug naar boven >>

    
   
   
   


Elke maand schrijf ik een stukje over iets wat ik in de afgelopen maand heb gezien tijdens een van mijn wandelingen.
UIT: ergens in het land. THUIS: Maasland (ZH) en omstreken.

Tiny van der Meer

NATUUR UIT: buurman en buurman

Een klepperend welkom door een stel ooievaars vanaf hun nest, mijn nieuwe buren voor een week, een indrukwekkende grillige stam van een acacia, een zee van zonnebloemen aan weerszijden van het tuinpad, vuurrode ‘Redlove’ appels in de boomgaard… Een mooiere aankomst bij mijn vakantiehuis had ik me niet kunnen wensen.

Het huisje staat in een 1,6 ha grote tuin. Langs de bosrand grazen bij zonsop- en/of ondergang soms reeën. Blauwe glazenmakers jagen onophoudelijk langs de struiken rondom de veranda.

Deze grote libel (tot 76 mm) behoort bij de snelst vliegende insecten ter wereld en kan tot wel 50 km per uur halen. Hij eet allerlei insecten, van vliegen en muggen tot kleine vlinders en doodt zijn prooi met z’n sterke kaken.

Opeens zie ik dat hij nu zelf de klos is. Een Europese hoornaar probeert hem de kop af te bijten. Ik jaag de aanvaller weg, maar een van de vleugels van de libel is zo beschadigd dat er niets anders opzit dan hem uit zijn lijden te verlossen.


Na een bezoek aan mijn ‘bijna buurman’, rechts van mijn logeeradres: het mooie kasteel Ter Horst en een nostalgische rit met de linkse buurman, de Veluwse Stoomtrein, geniet ik in het Loenense bos van de al schoorvoetend in bloei staande heide met roodsteelfluweelboleten, parelstuifzwammen en de uitgestrekte met vossebessen bedekte bosbodem. De korte, maar leuke Vrijenbergroute loopt langs de Loenense Waterval waarop de korenmolens en papiermolens van weleer draaiden. Mede dankzij de aandacht (in 1888) van de populaire reisboekenschrijver dominee Jacobus Craandijk in zijn 'Nieuwe Wandelingen door Nederland' ontwikkelde de waterval zich al snel tot een toeristische attractie van formaat en voelde ook ik mij voor even toerist.

NATUUR thuis: vriendenpad

Alleen al de naam ‘Vriendenpad’ maakt me nieuwsgierig naar de bewegwijzerde wandelroute die is uitgezet in de maar liefst 400 hectare grote Vlaardingse Broekpolder die grenst aan de Maaslandse vlietlanden. Vriendinnen zijn natuurlijk ook welkom op dit pad dus met het duidelijke kaartje gaan we, vijf vrouwen sterk, op pad.

Het beklimmen van de mooie uitkijktoren in de avontuurlijke natuurlijke speeltuin ‘het klauterwoud’, bewaren we (beweren we optimistisch) voor later. We wandelen door een jong bos, over kruip-door-sluip-door smalle paadjes en een open terrein met ruige grassen, elzen, springbalsemien en braamstruiken.

Langs een slingerend pad tussen een bomengroep staat en ligt een kudde Schotse Hooglanders, waaronder een paar indrukwekkende stieren, lekker te luieren in de schaduw. Geef ze eens ongelijk op deze zonnige, warme nazomerdag. Ze keuren ons geen blik waardig. Een paar leden van de groep hebben het niet zo op die grote grazers. Lijkt het maar zo of lopen ze toch een paar stapjes harder? We genieten van een indrukwekkend mooie lange lindenlaan. Door de filtering van sprankelend zonlicht onstaat een spel van schaduw en zonnevlekken tussen de hoge bomen. Een polder? Nee, dat is het allang niet meer.

Een steenrode libel poseert voor me op een paaltje en in de vernuftig gebouwde boshut tussen de bomen zou je zomaar een nachtje kunnen doorbrengen, wie weet komt een Schotse Hooglander je wel gezelschap houden...

Na een smal pad, omringd door heel veel koninginnekruid en heerlijk hoogbloeiende grassen, komen we in het gebied ‘De Ruigte’. De enorme waterplas staat bijna droog! Onder de knuppelbrug zijn diepe droogtescheuren in de bodem ontstaan.
Iets dat ik de afgelopen jaren nog nooit heb gezien. Maar ja... in het Zuidwesten van het land heeft het de afgelopen zomer amper geregend (en nog steeds mondjesmaat). Via een lang vlonderpad bereiken we opnieuw de uitkijktoren. Nog even een klimmetje? Toch maar niet, maar we komen terug want we zijn hier nog lang niet uitgekeken!


terug naar boven >>

    
 
 
   
   


Snoekenpaaiplaats Akkerdijksebos hersteld

De snoekenpaaiplaats Akkerdijksebos in Delft heeft een grondige opknapbeurt gekregen. Delen van het gebied waren verzakt, waardoor er minder plek was voor snoeken om eitjes af te zetten.

Dankzij dit herstel zijn er weer genoeg geschikte plekken om te paaien en voor jonge snoeken om op te groeien. Delfland zorgt dat de lage delen van de paaiplaats onder water staan, zodat volwassen snoeken in het voorjaar via vistrappen de paaiplaats in kunnen zwemmen.


Ook worden er volwassen snoeken door vrijwilligers uitgezet. In het ondiepe water zetten ze hun eitjes af. De jonge snoeken vinden er veel schuilplekken en kunnen veilig opgroeien. Na het paaien trekken de volwassen vissen naar dieper water. Eind mei zijn de jonge snoeken ongeveer 10 centimeter groot en worden ze samen met de achtergebleven volwassen vissen teruggezet in de polder. Vrijwilligers van de sportvisserijverenigingen GHV en SVBD en een beroepsvisser helpen daarbij.

Bron: Hoogheemraadschap van Delfland

terug naar boven >>

 


Gouden Lepelaar voor Henk Klaassen

Vogelbescherming reikte op 5 september jl. de Gouden Lepelaar uit tijdens een bijeenkomst voor de patrijs op Landgoed Buitengewoon in Groesbeek. Winnaar Henk Klaassen zet zich al 50 jaar onvermoeibaar in voor de bescherming van vogels, met speciale aandacht voor de patrijs.

Zijn inzet was breed en veelzijdig: van het monitoren, onderzoeken en beschermen van vogels tot het geven van educatie. Jarenlang vervulde hij de rol van jeugdboswachter in het Avonturenbos in Groesbeek en hij was medeoprichter van jeugdnatuurclub De Aardhommels. Tegenwoordig is hij actief in de Buitengewone Akkervogelwerkgroep Groesbeek (BAG).



Foto: Saxifraga - Piet Munsterman

Deze werkgroep zet zich actief in om boeren te betrekken bij de bescherming van akkervogels en richt zich op het tellen, het monitoren en ondersteunen van de patrijs en andere akkervogels. De patrijs is in veel delen van het boerenland vrijwel verdwenen, maar het initiatief 'Samen voor de Groesbeekse Patrijs' laat zien dat er nog volop kansen zijn om het tij te keren en de patrijzenpopulatie te laten toenemen.

Bron: Vogelbescherming
   
   
   
   



Onder dit hoofdstukje treft u in elke uitgave van onze maandelijkse nieuwsbrief een 'ELFje' aan.

Een 'ELFje' is een eenvoudige, compacte dichtvorm van vijf regels waar je een bepaalde sfeer mee op kan roepen.
De regels bestaan uit: één woord, twee woorden, drie woorden, vier woorden en dan weer één woord. Samen zijn dat de elf woorden van de ELF.

ELFje en foto: Jannie Harmsen

terug naar boven >>

    
   
   
   


Woensdag 22 oktober 2025 - Herfstwandeling in Park Schakenbosch

Op 22 oktober gaat IVN Natuurgids Ria Hoogstraat op stap in de natuur voor een herfstwandeling door het mooie park Schakenbosch in Leidschendam. We gaan genieten van geuren en kleuren, paddenstoelen en vruchten.

Foto rechts : Frans Raafs

U vindt hier bijzondere bomen zoals de moerascypres, Perzisch ijzerhout en tulpenboom, maar ook bomen die thuis horen op deze venige grond zoals els, es en wilg. De voorbereiding voor de bouw van 325 woningen is al begonnen maar er is nog genoeg natuur om van te genieten.

De wandeling duurt ca anderhalf uur en deelname is gratis. Kinderen zijn van harte welkom, zij krijgen extra aandacht van de gids. We verzamelen op woensdag 22 oktober om 14.00 uur bij de hoofdingang van GGZ Haagstreek/Rivierduinen aan de Veursestraatweg 185, Leidschendam. Auto’s en fietsen kunt u parkeren bij de voormalige kapel. Bereikbaar met bus 45 of 46 halte GGZ Haagstreek.

  Info tel.: 06 1822 5941 of www.ivndenhaag.nl  

terug naar boven >>

    
   
 
 
 
   

terug naar boven >>

    
       
   
   


Boomtijd Een zoektocht naar woorden voor de natuur

Je hebt een taal van liefde waarbij iedereen meteen weet wat je ermee bedoelt, zoals romantische liefde, vaderlandsliefde of kalverliefde. De woorden hebben zich geworteld in onze taal. Maar hoe praten we over de liefde voor bomen? En wat als deze liefde je zomaar overkomt?

Boomtijd vertelt op speelse en nuchtere wijze het verhaal van een mens en een boom. Hoe zij elkaar ontmoeten en hoe zij een rol gaan spelen in elkaars leven. En passant schetst het een wereld waarin bomen geen decorum zijn waartegen de mensheid zich afspeelt, maar levende wezens die onderdeel zijn van het menselijk bestaan. Het is een verhaal dat beklijft en dat iedereen die van bomen houdt of die graag in het bos wandelt, gelezen zou moeten hebben.

Auteur:
Uitvoering :
Druk:
ISBN:		 Beitske Bouwman
Hardcover, 96 pagina's
1
9789464713619		 Uitgeverij: Noordboek
Afmeting: 208x126x16 mm
Prijs: € 19,90

terug naar boven >>

    
   
   
   


Zwammenweetjes
Mieke Verbeken

Tijdens de herfst duiken ze overal op, en dan vooral in de bossen: de paddenstoelen. Maar wist je dat die eigenlijk maar een klein onderdeel zijn van een gigantisch, vaak ondergronds, netwerk? En dat planten zonder dat netwerk niet zouden overleven? Professor Mieke Verbeken is mycoloog of ‘zwamdeskundige’. Zij heeft een aantal bijzondere zwammenweetjes op een rij gezet.

1. Zeg niet zomaar paddenstoel tegen een schimmel en schimmel tegen een zwam
Paddenstoelen zijn als de bloem van een plant. Ze springen het meeste in het oog, maar eigenlijk zijn ze niet meer dan een onderdeel van een veel groter geheel: de zwam. Ze zijn met andere woorden het lichaam van de zwam. Net zoals sommige planten geen bloemen hebben, ontwikkelen sommige zwammen geen paddenstoelen. Die zwammen duiden we aan als schimmels.

2. Paddenstoelen zijn slechts het topje van een ijsberg
Wist je dat paddenstoelen onderliggend een heel complex netwerk hebben? Dat bestaat uit allemaal fijne draden: je ziet ze als je, bijvoorbeeld in een bos, de blaadjes rond zo’n paddenstoel optilt.

We noemen die wirwar aan zwamdraden het mycelium of de zwamvlok. Ook zwammen zonder paddenstoelen vormen zo’n mycelium. De overkoepelende term van dat hele netwerk, inclusief paddenstoel en schimmel, is de zwam, synoniem voor fungi. Zwammen vind je overal: onder de grond, op de grond en zelfs in dieren en mensen.

Rechtsboven:Luchtmycelium (van een viltinktzwamsoort)

3. Zwammen zijn geen dieren, maar ook geen planten
Lange tijd brachten we zwammen onder in het plantenrijk, onder andere omdat ze zich niet kunnen voortbewegen. Maar nu beseffen we dat het helemaal geen planten zijn. Zo doen ze niet aan fotosynthese. Net als dieren zijn zwammen heterotroof. Dat betekent dat ze niet zelf hun eten produceren, zoals planten dat wel doen via fotosynthese. Toch behoren zwammen ook niet tot het dierenrijk. Ze steken geen voedsel in hun ‘lichaam’ zoals dieren, maar dringen met hun 'lichaam’ in voedsel.

Geringde vlekplaat op mest Zijdeachtige beurszwam

Je vindt ze dan ook op alle voedingsbodems: in dieren, op planten en op boomstammen... Ook hun lichaamsbouw is niet te vergelijken met die van dieren en planten: in plaats van cellen hebben zwammen dus dat netwerk van draden die overal tussen en doorheen kunnen groeien. Een aantal belangrijke verschillen zorgen er met andere woorden voor dat zwammen hun eigen rijk vormen.

4. Zwammen helpen planten overleven
Het mycelium van bepaalde zwamsoorten zorgt ervoor dat planten beter water en voedingsstoffen opnemen. Zwammen bepalen waar de plant groeit, hoe goed ze groeit en hoe stressbestendig ze is.
Zo’n 90% van alle planten leeft via hun wortels samen met zwammen. Die samenlevingsvorm noemen we ‘mycorrhiza’, letterlijk
‘zwamwortel’. Het voordeel van de symbiose voor zwammen ligt voor de hand: ze kunnen zelf geen voedsel produceren en zijn dus afhankelijk van de plant. Zo krijgen ze fotosynthetische suikers binnen.

Maar ook voor planten heeft die manier van samenleven een groot voordeel, het helpt hen te groeien. Meer nog: het is door die mycorrhiza dat planten in stresssituaties overleven. In tijden van droogte of voedingstekorten hebben ze een mycorrhizapartner nodig, want die helpt hen om zeer efficiënt water en nutriënten, zoals stikstof of fosfor, op te nemen. Bovendien beschermt die zwam hen zo tegen ziektekiemen. En dat is nog niet alles. Mycorrhizazwammen bezorgen planten namelijk niet alleen voedingsstoffen, ze kunnen die ook transporteren van de ene plant naar de andere. Zo kunnen bomen onderling elkaar helpen in stresssituaties, via het mycelium dat hen verbindt.

Gewone oesterzwam

5. Zwammen zijn helden voor de natuur
Hoe goed we met zijn allen ook ons best doen om te recyclen: zwammen zijn de echte recyclekampioenen. Op aarde is er bijna niets dat ze niet kunnen recyclen. Alleen een paar plastics en polymeren, door de mens gecreëerd, kunnen ze niet verwerken.


Bomen, bijvoorbeeld, produceren een enorme biomassa als ze afsterven. Zwammen zijn de enige die heel die massa kunnen afbreken. Ze verwerken vooral plantenmateriaal, en dat zie je heel duidelijk tijdens een herfstwandeling: oude vruchtjes, dode bladeren of vermolmd hout waar schimmels of paddenstoelen op groeien.

Kammetjesstekelzwam (saprofytische paddenstoel)

Zo ruimen ze het bos na de herfst netjes op en gebruiken het verwerkte materiaal als voedsel. Wat achterblijft, is dan weer voedsel voor andere planten. Daardoor zijn ze een onmisbare schakel in elk ecosysteem.

6. Bepaalde zwammen veranderen insecten in een zombie
Ken je de zombiezwam? Dat is een zwam die insecten parasiteert, maar dan op een bijzondere manier. Meestal doodt zo’n parasiet het insect onmiddellijk. De zombiezwam niet. Die neemt als het ware de hersenfunctie over, en bepaalt alles wat het insect doet. Insecten kunnen op dat moment met andere woorden wel bewegen, maar doen enkel wat de zwam wil. Zo zorgen ze ervoor dat de insecten zich verplaatsen naar interessante plekjes, zodat ze efficiënt sporen kunnen verspreiden.

De meeste samenwerkingen tussen zwammen en insecten – en die komen vaak voor – zijn meer vredelievend. Zoals bij parasolmieren: die kweken zelf zwammen in hun nest. Ze voeren stukjes blad aan de zwam, en eten op hun beurt van het mycelium.

7. Het grootste ‘wezen’ ter wereld is een zwam
Over de hele wereld zijn er naar schatting maar liefst 3,5 miljoen soorten. Na de insecten is het zelfs de soortenrijkste groep op aarde. Ze zijn vaak erg oud én kunnen heel groot zijn. Het grootste levende wezen op aarde is trouwens een zwam: in de Amerikaanse staat Utah groeit een enorme honingzwam die ondergronds meer ruimte in beslag neemt dan een half voetbalveld.

De zwam zou meer dan 2500 jaar oud zijn. In theorie is een zwamvlok onsterfelijk, zolang er voedsel is. Ze groeien zelfs gewoon weer door als ze beschadigd worden, waardoor ze de troef voor eeuwig leven in handen lijken te hebben.

Bron: durfdenken.be

terug naar boven >>

   
 
   
 

Wollemi pine

De Wollemi pine (Wollemia nobilis) is een van de zeldzaamste bomen ter wereld. In het wild groeien er hooguit honderd, in twee nauwe ravijnen in de Australische Blue Mountains. De Australische boswachter David Noble ontdekte ze in 1994 tijdens een trektocht in Natuurpark Wollemi, waarnaar de den is vernoemd. 

Zulke rare naaldbomen hadden de boswachters en biologen van de Australische National Park and Wildlife Service nog nooit gezien. Maar paleobotanici kenden de boom wel, als fossiel: afdrukken die sterk leken op de Wollemi pine zijn gevonden in gesteenten van 80 miljoen jaar oud.

Foto: Stijn Kuiper

Onmiddellijk is er door de botanische tuin in Sydney een wereldwijd kweekprogramma gestart om de soort te behoeden voor uitsterven. Als een bosbrand of een ziekte de boom bedreigt, zijn er voldoende exemplaren op de wereld om de soort te laten voortbestaan.

De Hortus in Leiden heeft verschillende exemplaren. Het exemplaar in de Wintertuin is vermoedelijk de hoogste Wollemia nobilis in Nederland. De plant laat regelmatig mannelijke (hangende kegels) en vrouwelijke (bolronde kegels) bloeiwijzen zien.
Buiten staat een exemplaar dat van de warmte van de Tropische Kassen profiteert. Het is niet moeilijk om de Wollemi pine in leven te houden: alleen jonge exemplaren zijn gevoelig voor nachtvorst. Eenmaal aan de groei zijn het sterke bomen. In het wild kunnen ze wel veertig meter hoog worden. 

Ben je benieuwd waar in de Hortus de Wollemi pine te vinden is? Neem een kijkje op onze Plantzoeker voor de locatie, meer informatie en een audiotour. Klik hier

Bron: hortus leiden (https://hortusleiden.nl/)

terug naar boven >>

    
   
   
 

 

 


Onderhuids - t/m 1 november 2025

Ontdek de geheimen van de preparateur! Kijk mee op de prepareertafel, leer wat ‘jaw-juice’ is en verbaas je over het vakmanschap dat komt kijken bij het opzetten van dieren!

Het is één van de meest gestelde vragen in het museum: hoe worden de museumobjecten eigenlijk opgezet? In Onderhuids ontdek je de geheimen van het opzetten, ofwel het prepareren van dieren. Het is een bijzonder ambacht waar de nodige kennis, techniek, creativiteit, tangetjes én spelden bij komen kijken.

Van sperwer tot vlinder
In de nieuwe tentoonstelling kruip je als bezoeker in de huid van de preparateur. Je volgt een sperwer tijdens het prepareerproces, en ook het opzetten van een skelet en een vlinder komen aan bod. En dat is echt precisiewerk!

Bezoekers krijgen bovendien een kijkje op de prepareertafel en in de gereedschapskist: welke instrumenten heeft een preparateur allemaal nodig? Heb je bijvoorbeeld ooit gehoord van een oorsplitser? In Onderhuids zie je wat er nodig is voor een natuurgetrouw eindresultaat. 

Natuurmuseum Brabant
 Adres: Spoorlaan 434, 5038 CH Tilburg Meer info: klik hier

CODA Paper Art 2025 -  t/m 2 november 2025

Een enorme roze olifant, een ronddraaiende Mini Cooper, een immens berglandschap, rotsblokken hangend aan het plafond, kleurige installaties, sieraden, collages, sculpturen, sprookjesachtige droomwerelden en de realiteit van alledag. Allemaal gemaakt van papier en karton en samengebracht in de twaalfde editie van CODA Paper Art.

Deze tweejaarlijkse tentoonstelling brengt de actuele ontwikkelingen op het gebied van papierkunst in beeld en laat je genieten van fantastische activiteiten. Duurzaamheid, identiteit, migratie en de schijnbaar eindeloze mogelijkheden van ambachtelijke en moderne technieken als origami en AI zijn terugkerende thema’s in de tentoonstelling.

Uiteraard is er een nieuwe editie van fiets- en wandelroute Tour de Papier beschikbaar, ontdek je meer over de geschiedenis van de papierindustrie op de Veluwe en ga je zelf - in CODA en daarbuiten - aan de slag met papier en karton!  

Indrukwekkend, groots en meeslepend maar ook uiterst fijn en ambachtelijk vervaardigd. Tastbaar werk en online creaties; in deze editie van CODA Paper Art is de variatie groter dan ooit.

Tijdens CODA Paper Art richt CODA ExperienceLab zich op innovatie en duurzame omgang met papier. In de Showroom van het lab staat een installatie die laat zien hoe printers en faxen het gebruik en formaat van papier beïnvloed hebben.


Coda Adres: Vosselmanstraat 299, 7311 CL  Apeldoorn Meer info: klik hier en/of hier

Naaldschilderwerk - t/m 26 november 2025

De expositieruimte van het Borduurmuseum is gevuld met de mooiste naaldschilderwerken. Door een combinatie van twee geheel verschillende klassieke borduursteken zijn de indrukwekkende borduurwerken van Wilhelmien van Aarle levensecht.

In het museum kunt u ook genieten van kunstzinnige borduurwerken die de historie weer tot leven brengen. Er worden wel zo’n 1500 prachtige werken tentoongesteld. De meer dan 200 soorten steken die voorkomen op oude borduursels worden ook nu nog toegepast! Borduren krijgt weer volop aandacht in de huidige modecollecties, vormgeving en moderne kunst. 
Het borduurmuseum beschikt ook over veel borduurpatronen en borduurgaren.

Openingstijden: dinsdag 13.00–16.30 uur en woensdag 13.00–16.30 uur

Borduurmuseum Adres: Elspeterweg 7A, 3771RK Barneveld Meer info: klik hier

terug naar boven >>

    
   
   
   
   
   


Reageren op NNN

Voor reacties op de inhoud van NatuurNetNieuws, uw waarnemingen, nieuws of vragen over de natuur, mail naar: tiny@groen-natuurlijk.nl
Voor het wijzigen van uw e-mailadres (vermeld ook uw oude e-mailadres!) of afmelden voor de nieuwsbrief mail naar: info@groen-natuurlijk.nl

Samenstelling: Tiny van der Meer. Vormgeving: Hans Steinfort.

Voor het aanmelden als abonnee op NatuurNetNieuws kijk op: https://groen-natuurlijk.nl/natuurnieuwsbrieven/
Het overnemen van informatie is toegestaan, mits u duidelijk vermeldt:
Bron: NatuurNetNieuws, uitgave van platform GROEN! natuurlijk: www.groen-natuurlijk.nl

Behalve voor u is er ook een natuurnieuwsbrief (NatuurNetNieuwsJunior) voor uw (klein)kinderen in de basisschoolleeftijd met een verhaaltje, veel informatie over dieren en/of planten (handig voor een spreekbeurt) en uittips voor kinderen. Net zoals u gratis abonnee bent van NatuurNetNieuws, kunt u of kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws Junior (komt zes keer per jaar uit!). U hoeft alleen maar een mailtje te sturen naar:
info@groen-natuurlijk.nl
   
   


Volg ons ook op Facebook

Onze Natuurnieuwsbrief verwijst soms naar websites van derden. We hebben geen controle over de aard, de volledigheid noch de juistheid van de informatie op deze websites en zijn daarom niet aansprakelijk voor de inhoud daarvan.

terug naar boven >>