Uitgave:
Samenstelling:
Vormgeving:
Website:
E-mail:

januari/februari 2020
Tiny van der Meer
Hans Steinfort
www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl


Inhoud


1. Koen-Koud
2. Vogelpootjes
3. Beuken
4. Vogels voeren
5. Ik zie, ik zie...wat jij ook kan zien

6. Prenten in de sneeuw
7. Knutsel - valentijn
8. Uit
9. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar









 
 

   


1 Koen - Koud

Kerstvakantie, heerlijk! De vrienden Koen en Teun zijn weer onafscheidelijk. Als het maar even kan zijn ze buiten want er is altijd genoeg te doen en te ontdekken. Bij Teun staan er prachtige klimbomen in het bos.

Ze kiezen een heel spannende uit. Voorzichting klimmen ze omhoog, steeds hoger. De boom hangt gevaarlijk scheef boven een vijver en de takken zijn niet zo dik... Waaghalzen! Als dat maar goed gaat! Ach, zoiets denken alleen vaders en moeders... Natuurlijk gaat het goed!

Een paar dagen later gaat het vriezen. Gaaf! Koen heeft z’n schaatsen bij zich, hij kan niet wachten totdat het ijs sterk genoeg is, maar dat duurt nog wel even! Natuurlijk kunnen ze het niet laten om in de sloot bij Teuns huis te voelen hoe dik het ijs is. Dat valt vies tegen.
Ze breken stukken ijs af. Brrr... daar krijgen ze koude handen van! Dan slaat Koen hard op het ijs. Er breekt een heel groot stuk af. Hij wil het naar zich toe trekken, maar het is veel groter en zwaarder dan hij dacht.

Voor hij het weet kukelt hij in de sloot! Gelukkig is die heel ondiep, maar wat KOUD!!! Teun geeft hem een hand en Koen klautert met zijn hulp op de kant. Hij bibbert van de kou en de schrik. Ze rennen gauw naar huis. Teuns moeder ziet ze aankomen. ‘Kom maar gauw door de achterdeur’ zegt ze, ‘en je schoenen en sokken trek je buiten vast maar uit’. Zo’n druipende Koen door het hele huis vindt ze geen goed plan. Gelukkig is de douche in de bijkeuken en even later staat Koen heerlijk onder de warme straal. Weggedoken op de bank onder een warme plaid krijgt hij al weer gauw praatjes. Maar schaatsen? Daar moet hij toch nog even niet aan denken.

Terug naar boven >>

   

   


2 Vogelpootjes

Je hebt vast wel eens gezien hoe ontzettend klein vogelpootjes zijn. Van pimpelmeesjes en roodborstjes bijvoorbeeld. Wij trekken stevige schoenen of bontlaarzen aan in de winter, maar dat wordt wel erg lastig voor vogeltjes!

Kun je je voorstellen hoe koud die pootjes worden in de winter!? Maar ze bevriezen niet. Hoe dat kan? Omdat ze een dikke laag schubben om hun pootjes hebben. Die schubben zijn gemaakt van keratine, dat is een soort taai eiwit dat niet bevriest. Het zit ook in onze haren en nagels.

Vogelpootjes hebben geen spieren maar pezen en die hebben niet zoveel bloed nodig. Vogels en andere dieren hebben ook een klein netwerk van bloedvaten die héél dicht op elkaar zitten, ze verliezen daardoor weinig lichaamswarmte en daarom bevriezen hun poten net niet. Wordt het nog kouder, dan stoppen ze hun pootjes tussen hun warme veren. Maar als het vriest dat het kraakt  kan het toch nog fout gaan en overleven ze de nacht niet. Daarom hebben veel vogels ook nog iets in hun poten zitten, wat zó bijzonder is, dat wetenschappers die hier achter kwamen dit het ‘wondernet’ noemen.

Het werkt zo: Het warme bloed dat vanuit hun lijfje komt, stroomt in hun poten vlak langs het koude bloed dat vanuit hun poten op de terugweg is naar het hart. Zo wordt dat ‘koude-poten-bloed’ een beetje voorverwarmd voordat het weer terug stroomt en blijft hun lijfje warm. En het ‘warme-lijf-bloed’ dat naar hun poten stroomt koelt vast een beetje af, zodat via de poten niet te veel warmte verloren gaat. Toch gebeurt het wel eens dat watervogels zoals eenden vastvriezen als ze te lang op het ijs staan. Dan zit er maar één ding op: hun poten bedekken. Dat doen ze door op hun buik te gaan liggen en hun poten tussen hun buikveren te stoppen. Mmmm... krijgen ze misschien ook nog een koude buik. Maar het helpt wel! Ze kunnen ook op één poot gaan staan en de andere poot tegen hun warme lijf aandrukken. Wel regelmatig omwisselen natuurlijk!
Bron (ged.): Vogelbescherming


Terug naar boven >>




 

   


3 Beuken

Nee... ik heb het niet over die grote bomen, maar iets wat mensen vroeger vaak deden als ze heel koude handen hadden! Koude voeten is niet fijn, maar koude handen natuurlijk ook niet! Je kunt wanten aan doen, dat helpt, maar weet je wat ook helpt? Beuken!

Nooit van gehoord? Beuken doe je door je armen rond je lijf te slaan. Je staat rechtop en slaat dan met je linkerhand op je rechterzij en met je rechterhand op je linkerbovenarm, of andersom. Als je dat een poosje doet krijg je weer lekker warme handen :-)

Terug naar boven >>



 

   


4 Vogels voeren

Vogels zijn altijd blij met wat extra eten in de wintermaanden. Als je ze wilt helpen maak dan eens een dennenappel met pindakaas en vogelvoer.

Je hebt nodig:
Dennenappels
Speciale vogelpindakaas
Platte schaal
Vogelzaad/vogelvoer
IJzerdraad of stevig touw

Bindt een touwtje of ijzerdraadje aan de dennenappel om hem later op te kunnen hangen. Smeer daarna je de dennenappel(s) lekker dik in met pindakaas, zodat ook tussen alle schubben pindakaas zit. Daarna rol je hem stevig door de schaal met vogelzaad, zodat het goed blijft plakken aan de pindakaas en je bijna niet meer kunt zien dat het een dennenappel is.

Hang hem op in de tuin, als het lukt aan een tak die je vanuit huis ziet, zodat je kunt meegenieten van de vogels die er van komen smullen. Maar let wel op dat ‘ie hoog genoeg hangt zodat er geen katten bij kunnen, die ook trek hebben in een hapje, maar dat is dan geen vogelzaad!

Terug naar boven >>


   

   


5 Ik zie, ik zie... wat jij ook kan zien

Als het heeft gevroren en de sloten, vijvers en vlieten zijn bedekt met een laag(je) ijs, dan zie je vaak heel leuke vormen, kijk maar eens mee. Dan kan het zomaar zijn dat er ‘iemand’ ook naar jou kijkt...

Maar er zijn ook ‘knotwilgen’ (rechts), een ‘glazen’ vaas van ijs, een ‘ijsballerina’ (onder) of gewoon heel mooie rond vormen.

Ik ben benieuwd wat jij deze winter als het vriest, gaat zien!

Het meest bijzondere dat ik zag was een prachtig hart in het ijs. Wel koud hoor zo’n hart!
Als je een mooi warm hart wil maken (14 februari is het Valentijn), kijk dan maar even bij de knutsels.



Terug naar boven >>

   

   


6 Prenten in de sneeuw

In de sneeuw kun je ook vaak afdrukken ontdekken. Heel bijzonder is deze van een vogel in een dun laagje sneeuw op het ijs. Die had ik wel eens willen zien landen! Maar er staan altijd wel afdrukken van dierenpoten in de sneeuw.

Je ziet op de foto’s heel veel afdrukken van vogelpootjes maar ook hazenpootjes. En als je in het bos loopt als het heeft gesneeuwd, dan zie je vast ook prenten van een hert of een ree, misschien zelfs van een wild zwijn! Als je het wel hebt gehad met al die verhalen over kou, sneeuw en ijs, dan denk je vast maar even aan de zomer, aan de zon en aan ijsjes... Mmmmm. (smaken ook best bij de warme kachel!)

Terug naar boven >>

   
 
 

 

 

 

 


7 Knutsel - valentijn

Geen ijshart, maar een ‘warm’ hart maak je met zelfgemaakte pompoenen:
Hoe je een pompoen maakt weet je vast wel, maar hier toch nog even een voorbeeld:

Kies zelf mooie (rood - roze - wit) kleuren voor het hart en maakt zoveel pompoenen als je nodig hebt. Op het voorbeeldje tel ik wel 35 pompoenen!

Knip een hartvorm uit stevig wit karton, zo groot als je zelf het mooiste vindt. Prik een gaatje bovenin zodat je hem op kunt hangen als hij klaar is. Je kunt het middenstuk er uit knippen, maar je kunt het hart ook heel laten (hij is dan ook steviger), zodat je er nog iets liefs of moois op kunt schrijven. Als al je pompoenen klaar zijn en je ze goed hebt verdeeld langs de rand van het hart, dan lijm je ze op het karton. Mooi!

Je kunt ook een mooie kaart maken voor Valentijn, kijk maar goed naar een van de filmpjes. Je ziet dan precies wat je nodig hebt en hoe je het moet doen.

Klik hier voor filmpje 1
Klik hier voor filmpje 2

Terug naar boven >>

   

   


8 Uit

Buijtenland van Rhoon

Wil je een keer naar het Buijtenland van Rhoon? Dat kan!

Je kunt naar de Carnisse grienden: wilgenbossen die nog beheerd worden zoals de boeren dat vroeger deden, om de gekapte takken te kunnen gebruiken voor bijvoorbeeld manden en als oeverbescherming. De grienden liggen langs de Oude Maas en er is eb en vloed. Laarzen aan dus, al is er in de Rhoonse grienden ook een route die toegankelijk is voor rolstoelen. Klik hier voor de route.

Klein Profijt is een 72 hectare groot zoetwatergetijdengebied met bos, wilgengrienden, rietvelden en ruig grasland. Een wandeling in dit gebied is heel leuk. Het is wel belangrijk om vooraf na te gaan wanneer het hoogwater is, want dan bestaat de kans dat de wandelroute niet of moeilijk te volgen is!


Sterrenkijken

Ben je gek op sterren en wil je ze van dicht(er)bij zien, ga dan eens naar het Observeum, Museum & sterrewacht Burgum.

Iedere vrijdag gaat de koepel open en worden de telescopen uit de kast gehaald, het is tijd om naar de hemel te turen! Tussen 19:00 en 22:00 uur is iedereen welkom om de telescopen te gebruiken om het heelal een stukje dichterbij 'te halen'. 
Wanneer je de sterren wilt bekijken, kunt je het beste eerst Buienrader raadplegen. Met té bewolkt weer wordt het namelijk lastig om het heelal te kunnen zien. Wanneer je twijfelt of het helder genoeg is, kunt je ook bellen naar: 0511 465 544.
Tip: print een sterrenkaartje uit. Op een sterrenkaart kan je precies zien waar aan de hemel je welke dingen kunt zien. Je kan zelf een sterrenkaart samenstellen via Spacepage. Vul de coördinaten van het museum en je geplande bezoekdatum in en voilà, je hebt een sterrenkaart voor jouw bezoek.

Momenteel ook te zien in het Observeum Planetarium - From Earth to the Universe

Deze prachtige reis door ruimte en tijd laat zien wat door de wetenschap aan ons is onthuld. Geniet van de pracht van de werelden in het zonnestelsel. Reis naar de kleurrijke geboorteplaatsen en begraafplaatsen van sterren, en nog verder voorbij de Melkweg naar de onvoorstelbare onmetelijkheid van ontelbare sterrenstelsels.
Leeftijd: 12+  -  Speelduur: 31 minuten.

Observeum - Museum & Sterrenwacht

Adres: Menno van Coehoornweg 9,  9251 LV Burgum
Meer info: klik hier


De eigenwijze kinderen van Annie M.G. Schmidt

Beleef in ‘De eigenwijze kinderen van Annie M.G. Schmidt’ een wonderlijk avontuur.
In de tentoonstelling is van alles te doen en beleven.

Stap in de lift van Abeltje voor een spannende reis, maak met Minoes een poezenvlog of bouw als een gedichtenmetselaar de mooiste versjes bij Ibbeltjes Gedichtenbouwplaats. De mooiste Schmidt-liedjes beluister je op de Annie FM. En lekker kliederen kan met Floddertjes woordmixer en de lettervermicelli, maar pas wel op dat soep voor Floddertjes zieke moeder niet ontploft…
Net als het werk van Annie M.G. Schmidt zit de tentoonstelling vol verrassingen, humor en taalspelletjes. Een feest voor jong en oud!

Kerst met Annie M.G. Schmidt -  t/m zondag 05 januari 2020
Tijdens de kerstvakantie staat het museum helemaal in het teken van de mooie verhalen, versjes en liedjes van Annie M.G. Schmidt.

Verhalendame
Net als in de oude sprookjes gebeuren er de wonderlijkste dingen in deze, soms een beetje griezelige, verhalen over diepvriesdames, een lucifersdoosje waar alles in kan, een beest met een achternaam en heksen en zo. De Verhalendame vertelt voor kinderen vanaf 7 jaar de mooiste verhalen uit het boek Heksen enzo van Annie M.G. Schmidt.

Kinderboekenmuseum

Adres: Prins Willem-Alexanderhof 5, 2595 BE Den Haag
Meer info: klik hier

Terug naar boven >>

   

   


9 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders of oudere broers en/of zussen.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNNjunior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit! Niet vergeten te vertellen hoor!

Terug naar boven >>

   

   


Einde

Nog meer leuke uittips in en over de natuur kun je lezen op www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>