<

   

Uitgave:
Samenstelling
Vormgeving:
Website:
E-mail:

januari/februari 2022
Tiny van der Meer
Hans Steinfort
www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl
 

Inhoud



1. Koen - liggen in het gras

2. Verwenteld

3. Schaap

4. Sperwer

5. 10 vragen over dieren

6. 2 Knutsels

7. Wentelteefjes

8. Uit

9. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar










 
 

   


1 Koen - liggen in het gras

Koen banjert samen met vriend Teun in de polder, laarzen aan, want het heeft veel geregend. Het weiland is kletsnat! De koeien staan op stal. Alleen de schapen blijven de hele winter buiten. Ze hebben een heerlijke dikke ‘bontjas’ aan met veel wolvet. Als het nodig is, voert de boer ze bij met hooi in een ruif.

Opeens zien de jongens iets vreemds. Vier pootjes steken recht omhoog in de lucht. Huhhhh…?? Ze proberen dichterbij te komen, springen over een sloot, klimmen over een hek en dan… zien ze een schaap liggen op haar rug. Dat probeert weer overeind te komen, maar door de dikke vacht kan ze niet omrollen. Ze probeert het steeds opnieuw, maar het lukt niet. De jongens zien dat ze moe wordt. Ze kijken elkaar aan… wat nu?

Koen zegt: "ik app m’n vader wel even".
Als Koens vader hoort wat er aan de hand is, springt hij op de fiets. Hij wil zo snel mogelijk bij Koen en Teun zijn. Want een schaap dat te lang op haar rug ligt, gaat dood. Koens vader zegt: "als een schaap op haar rug ligt, heet dat verwenteld". Hij gaat aan de kant van haar kop staan en pakt haar onder de oksels (voorpoten). Koen en Teun helpen mee, want een schaap is erg zwaar.

Als ze op haar kont zit, laat Koens vader haar even zitten om bij te komen en rolt haar dan verder weer op haar poten. Hè…hè… dat was hard werken! Maar ze staat! Ze hebben een schapenleven gered! Het schaap had gepoept en was nat en vies, dus de jongens zijn dat nu ook. Maar ze zijn wel heel opgelucht dat het gelukt is! Opeens gaat Koen op zijn rug in het gras liggen, steekt zijn armen en benen in de lucht en begint te blaten…bèèèèhhhh!! "Kijk Teun", zegt hij, "ik ben ook verwenteld". "Nou Koen…!" zegt z’n vader toch een beetje lachend, "maak er maar grapjes over. Kom maar gauw mee, schone kleren aantrekken en dan mogen jullie in de hooiberg zo lang op je rug gaan liggen en zo hard blaten als je maar wilt."

Terug naar boven >>



   

   


2 Verwenteld

Een vreemde naam he, voor een schaap dat op z’n rug ligt. Maar wentelen betekent hetzelfde als draaien of omkeren. Wat Koens vader deed was prima.

Zie jij in een weiland een schaap op haar rug liggen? Ga dan naar de boerderij in de buurt om hulp te halen. Wanneer er niemand thuis is, zit er maar een ding op: zelf de heldendaad verrichten en het schaap redden. Je kunt een verwenteld schaap niet zo maar even terug rollen en weer op haar poten zetten, omdat er een grote kans op een maagkanteling is. Daaraan kan een schaap overlijden.

’s Winters komen schapen eerder op hun rug te liggen dan ’s zomers. Dat is geen toeval. Ze hebben een extra dikke buik (in februari worden hun lammetjes geboren) en heel veel wol. Door het zonnetje op hun vaak natte vacht, krijgen ze soms een beetje jeuk op hun rug. Krabbelen gaat niet, dus even rollen is dan lekker. Maar door hun dikke buik komen ze niet goed overeind. Het schaap kan ook in een greppeltje terechtgekomen zijn of plat op haar zij hebben geslapen en toen een beetje zijn omgerold. En dan is het heel fijn als iemand haar helpt. Schapenboeren kijken minstens een keer per dag of alle schapen op hun pootjes staan, of dat er in de wei een schaap verwenteld ligt.

Lukt het niet het schaap overeind te krijgen? Bel dan het meldnummer 144.
Zij schakelen de hulpdiensten in, zoals de dierenambulance in de regio.

Terug naar boven >>




 

   



3 Schaap

Een schaap is een zoogdier en leeft (bijna) altijd op de boerderij. Een schaap zegt "Bèèèè", een geit zegt "Mèêèh". Sommige schapen zijn (donker)bruin of gevlekt, maar de meeste zijn wit.

Je hebt ook heel bijzondere schapenrassen, zoals deze Scottish Blackface, die ziet er best gevaarlijk uit met zijn gekrulde horens.

Schapen zijn echte kuddedieren, dus graag bij elkaar, een schaap alleen is ongelukkig.
Het mannetje heet een ram en het vrouwtje een ooi.
Een schaap dat net geboren is heet een lammetje (maar dat weten jullie natuurlijk wel).
De schapenmoeders herkennen de geur van hun pasgeboren lammeren uit duizenden.

- Een schaap eet vers gras, hooi en schapenbrokjes en drinkt tot 10 liter water per dag.
- Schapen zijn, net als koeien en geiten, herkauwers.
- Ze kauwen hun voer kort en slikken het door.
- Als ze genoeg gegeten hebben, gaan ze rustig liggen herkauwen.
- Ze hebben, net als koeien, 4 magen waarin het voedsel wordt verteerd. 
- Op schapeneiland Texel wonen bijna evenveel schapen als mensen: 14.000.
- Alle eilanders zijn lid van de reddingsbrigade voor schapen.


Vroeger werden de schapen nog niet in een wei gehouden. De kuddes liepen altijd los en bleven bij elkaar. Meestal liep er een herder bij die vaak een of twee honden bij zich had. Maar ook nu zijn er nog veel schaapskuddes met een herder en honden, vooral op de heide. De honden zorgen er voor dat de schapen bij elkaar blijven en niet weg kunnen lopen.

Nu de wolf in Nederland is, moeten schapen extra worden beschermd met stevige rasters waar stroom op staat, anders valt de wolf de schapen aan en bijt ze dood. Schapen worden ongeveer 10 - 12 jaar oud. In het voorjaar (mei of juni) worden de schapen geschoren. Vroeger deden ze dat met de hand met een schapenschaar. Nu gebruiken ze vaak een elektrisch scheerapparaat. De geschoren vacht weegt ongeveer 5 kg. De wol wordt gesponnen tot draden waar je mee kunt breien of haken.

Terug naar boven >>




 

   


4 Sperwer

Een paar weken geleden hoorde ik opeens heel veel kabaal in m’n tuin. Paniek! De mussen vlogen alle kanten op. Help! Een sperwer. Gelukkig konden ze allemaal snel de grote conifeer in duiken. Sperwers zijn gek op kleine vogeltjes en dat weten de mussen. Dat hebben ze vast van hun ouders geleerd.

Een sperwer zie je niet zo vaak in de tuin, maar als het winter is en koud en hij heeft in de gaten waar vogels worden gevoerd, dan probeert hij ook een maaltje te pakken te krijgen. Dat is best zielig voor zo’n vogeltje, maar ja… een sperwer moet ook eten en hij moet er best veel moeite voor doen. Maar het is niet leuk als de kleine vogels die jij voert, worden gepakt door een sperwer.

Als je het de sperwer niet makkelijk wil maken kun je de voedersilo of voederplank vlakbij een schuilplaats, zoals bomen en struiken hangen of zetten. Als je ze af en toe verplaatst, raakt de sperwer niet gewend aan dat vaste voederplekje waar hij zo naar toe kan vliegen.

Het is wel heel bijzonder als je een sperwer ziet. Het zijn prachtige vogels. Dat de sperwer jouw tuin uitkiest als plek om een prooi te bemachtigen, is eigenlijk een compliment. Het betekent dat je tuin een plek is waar alle vogels iets te eten kunnen vinden, ook de sperwer. Een sperwervrouwtje is veel groter dan een sperwermannetje, dus die vangt ook grotere vogels, zoals tortelduifjes.

Sperwers die in Nederland broeden, trekken in de winter bijna nooit weg. Er komen 's winters zelfs duizenden vogels bij uit het noorden. In de winter verlaten sperwers de bossen en dan komen ze dus op bezoek in onze tuin.

Terug naar boven >>

   

   


5 Tien vragen over dieren

1. Welk dier kan zijn kop helemaal omdraaien?
2. Welk zoogdier kan vliegen?
3. Welk dier kan slecht zien en leeft onder de grond?
4. Welk dier heeft een spiegel (witte vlek onder de staart)?
5. Welke muis is geen knaagdier, maar een insecteneter?
6. Van welk dier heet het mannetje een rekel?
7. Welk dier stampt bij gevaar met zijn achterpoten?
8. Wat voor dier is een kleine vos?
9. Welk dier heeft een kam aan zijn poot?
10. Welk dier is geen spin maar kan wel spinnen (spinrag maken)?

Bron: natuurwijs.nl

Winnen

Vind je het leuk om een boek te winnen? Stuur dan je antwoorden vóor 15 februari 2022 naar tiny@groen-natuurlijk.nl. Uit de goede inzendingen trek ik (uit de hoge hoed) een winnaar. Wie weet ben jij dat!

De antwoorden en de winnaar staan in NNNjunior maart-april.

Terug naar boven >>


   

   


6 Knutsel - winterboom


Jullie vinden het vast niet erg dat de kerstvakantie een weekje eerder is begonnen. Lekker buiten spelen! En als het regent is er altijd wel iets te knutselen.

Als ik dit schrijf (23-12) heeft het al een beetje gevroren! Op de sloten in Maasland (waar ik woon) lag een laagje ijs en de weilanden waren een beetje wit. Mooi hoor! Wie weet gaat het nóg een keer vriezen of sneeuwen in de vakantie. Dat zou helemaal geweldig zijn! Schaatsen en sneeuwballen lukt nog niet, dus eerst maar een knutsel met ‘sneeuw’.

Bomen zien er in de winter prachtig uit als het heeft gesneeuwd of als het ‘rijp’ heeft gevroren.
Ik maakte een keer een foto van knotwilgen die allemaal een mooie takkenpruik hadden met rijp.
Wil jij een boom maken die er ook zo mooi uitziet, dan zijn hier een paar voorbeelden.
Ik hoef daar niet zoveel bij uit te leggen. Je ziet aan het plaatje wel hoe je ze kunt maken.

Boom 1: Neem een mooi stuk blauw papier, blauw is (winter)koud.
Knip een mooie boomstam uit wit papier en plak hem op de blauwe achtergrond.
Verf overal witte sneewvlokjes op het blauwe papier.
In de winkel verkopen ze van die mooie ronde watjes om make-up te verwijderen,
Plak net zoveel rondjes als je wilt in de boom en eronder.

Boom 2: Als je de sneeuw wat echter wilt laten lijken, kun je beginnen met hetzelfde
als bij boom 1, een vel papier en het knippen van een stam. Dan maak je een pompon. Onderaan de knutsel zie je hoe je dat op verschillende manieren kan doen.
Als de pompon klaar is, doop je hem voorzichtig in witte verf (laagje op een bordje) en stempel je de takken vol met ‘sneeuw’. Je kunt als ‘stempel’ ook een rondje knippen van de zachte kant van een schuursponsje. Er zijn verschillende manieren om pompons te maken. Je kunt ze met kartonnetjes maken of op een vork, maar als je er veel tegelijk wilt maken gebruik je een stoel.

Met kartonnetjes: Neem een stevig stuk karton, knip hieruit een cirkel, hoe groter de cirkel hoe groter je pompon wordt (zie voorbeeld).

Met een vork
Neem een vork, wikkel de wol er een paar keer omheen. Dan steek je een touwtje tussen de tanden van de vork door om hem vast te knopen. Dan schuif je hem er vanaf en knip je hem netjes rond. Met een vork kun je alleen kleine balletjes maken.

Op een stoel
Als je veel pompons nodig hebt, zet je de zitting van een stoel ondersteboven op een tafel of op een stoelzitting en bindt de wol om de stoelpoten (zie voorbeeld). Knoop daarna om de paar centimeter een draadje wol strak om de streng tussen de poten en knipt ze daarna los tussen de geknoopte draadjes. Een beetje bijwerken en klaar!

Knutsel - valentijnhartjes

Als je toch pompons maakt, dan kun je ook iets heel leuks maken
voor Valentijn.
Dat lijkt nog ver weg, maar het is zo weer 14 februari…
Als je uit het karton twee keer een hartvorm knipt dan kun je ook mooie hartvormige pompons maken. Hang ze aan een draadje, zoek een mooie kale tak in de natuur en hang je hartjes op in de tak: een prachtige hartjesboom.

Terug naar boven >>

   

   


7 Wentelteefjes

Als de moeder van Koen het verhaal hoort van het verwentelde schaap moet ze bij dat vreemde woord gelijk aan iets van vroeger denken. Na een lange middag buitenspelen, thuiskomen en verrast worden door moeders heerlijke wentelteefjes. Wat waren dié lekker!

Om Koen en Teun te verrassen zoekt ze alle spulletjes bij elkaar die ze nodig heeft en dan bakt ze een hele stapel! Mmmmm… wat ruikt dat lekker. Dat vinden de jongens ook, zelfs Koens vader komt op die heerlijke lucht af. Op tafel staat een grote schaal dampende wentelteefjes. "Nou jongens", zegt vader, "deze mag je zo pakken, je hoeft ze niet eens om te draaien! Dat heeft mam al gedaan in de koekenpan". Dat laten ze zich geen twee keer zeggen. Enne… ze mogen het schaap ook wel bedanken want zonder het avontuur met het verwentelde schaap hadden ze nu geen wentelteefjes gegeten!

Wentelteefjes bestaan al heel lang. De Romeinen ontdekten dat oud brood ook heerlijk kon zijn! Ze vonden wentelteefjes zó lekker dat de arme mensen het oude brood zelfs uit de prullenbakken moesten vissen. Zo ontstond de andere naam voor wentelteefjes: 'het verloren brood'. In het Frans worden wentelteefjes dan ook 'pain perdu' genoemd, wat letterlijk 'verloren brood' betekent. Wentelteefjes worden gemaakt door oud witbrood zonder korstjes (maar bruin kan ook hoor) te weken in een mengsel van ei en melk. De sneetjes brood moeten goed door het mengsel worden gewenteld. Daarna worden de doorweekte sneetjes in een koekenpan in boter gebakken. Een aantal keer draaien tot ze mooi goudbruin zijn, bestrooien met suiker en kaneel en warm opeten.

Terug naar boven >>

   

   


8 Uit

Ik ben kikker - t/m 6 februari 2022

Nu nog groter én nog leuker! Op zaterdag 10 december heeft het Kinderboekenmuseum in Den Haag een nieuwe Kikker-tentoonstelling voor kinderen t/m 6 jaar geopend. Stap in de wereld van Kikker en zijn vriendjes en beleef de leukste avonturen!

In de bijna 150 m2 tellende vrolijke doe- en leertentoonstelling 'Ik ben Kikker' komen de boeken van Max Velthuijs tot leven en beleven kinderen de avonturen van Kikker en zijn vriendjes Eend, Rat, Varkentje, Haas en Beertje.  

Er is van alles te ontdekken en te doen: schatgraven met Beer, schaatsen met Eend, taarten maken met Varkentje, klussen met Rat en nog veel meer. Net als in de boeken leren kinderen in deze vrolijke doe- en leertentoonstelling over grote emoties als liefde, angst en blijdschap. 'Ik ben Kikker' is de eerste expositie van het Kinderboekenmuseum die ook in het Engels is.

Beeld: Ik ben kikker, Kinderboekenmuseum

Literatuurmuseum - Kinderboekenmuseum

Adres: Prins Willem-Alexanderhof 5, 2595 BE Den Haag
Meer info: klik hier

Vanwege de COVID-maatregelen tijdelijk gesloten (zie website).


Te WILD voor jou? -  t/m 8 mei 2022

Na 150 jaar afwezigheid is de wolf weer terug in Nederland. Willen we wel wilde wolven in Nederland? Hoe gevaarlijk is de wolf eigenlijk? Eeuwenlang hielden sprookjes en het geloof in weerwolven de angst voor de wolf in stand.

Dit roofdier werd verjaagd en gedood tot er in Europa bijna geen wolven meer waren. Hoe wild mag de natuur zijn? Hoort de wolf daar ook bij? Natura Docet geeft de bezoeker informatie om een eigen mening te vormen. Het museum laat ook diverse voor- én tegenstanders van de wolf aan het woord en heeft deze groeperingen ook betrokken bij het maken van de tentoonstelling.
Kijk voor alle informatie op www.naturadocet.nl

De tentoonstelling is geschikt voor de hele familie. Op een speelse en interactieve manier word je meegenomen in het leven van de wolf. Zo kun je een zelftest doen om te zien welke rol jij aanneemt in een roedel, ontdekken wat wolven eten een eigen 'Wolfie' maken voor op Instagram of Facebook! Er is ook een speurtocht ontwikkeld met leuke opdrachten voor kinderen; door goed te zoeken naar informatie kunnen de opdrachten uitgevoerd worden.

Museum Natura Docet

Adres: Oldenzaalsestraat 39, 7591 GL Denekamp
Meer info: klik hier

Helaas moest ook dit museum de deuren sluiten vanaf 19 december 2021. Maar hou hun socials in de gaten, want ze gaan het museum bij je thuis brengen de komende periode. Hopelijk kunnen ze jullie weer snel verwelkomen in het museum.

Terug naar boven >>

   

   


9 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor oudere broers en/of zussen en grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders, grootouders.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNN junior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl
Of via de website het formulier invullen. Klik daarvoor hier

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!


Terug naar boven >>

   

  


10 Einde

Nog meer leuke uittips in en over de natuur kun je lezen op onze website: www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>