1 Klaartje - sleeën en smelten

Het is nacht... iedereen slaapt.
Maar buiten... buiten gebeurt er iets... héél stilletjes. Niemand heeft het in de gaten. Niemand wordt wakker en toch verandert alles in een witte wereld. Het heeft gesneeuwd. Veel gesneeuwd! Als Klaartje die morgen uit haar warme bed stapt, de gordijnen opentrekt en ziet wat er die nacht is gebeurd, is ze verrukt! Wat heerlijk dat het vakantie is want nu hoeft ze niet naar school. Naar buiten wil ze! Wassen, aankleden, eten... vlug, vlug! Dikke jas aan, muts over haar oren.

In de tuin maakt ze een rondedansje in de sneeuw. Een sneeuwpop gaat ze maken! Een hele grote stoere sneeuwpop! Ze rolt en rolt en rolt... Na een uurtje hard werken is hij klaar. Klaartje drukt vier knopen op zijn buik. Kan hij z’n jas dichtdoen als hij het koud heeft! Dan geeft ze hem twee armen en grote zwarte knoop-ogen, want een sneeuwpop wil natuurlijk ook wel eens rondkijken. Daarna steekt ze nog een mooie wortelneus in zijn hoofd waar even later een druppel aan blijft hangen van de kou.

Daarna haalt ze de slee uit de schuur en rent naar de heuvel! Alle kinderen uit de buurt komen daar sleetje rijden! Steeds opnieuw trekt ze haar slee naar boven. Ze doen wedstrijdje: wie er het eerst beneden is zonder van de slee te kukelen. Maar het zonnetje gaat schijnen en de sneeuw begint langzaam te smelten. Gauw! Zo lang het nog kan rent ze naar boven en roetsjt naar beneden.

Als ze na een paar uur thuis komt, heeft ze een paar gloeiende wangen en honger als een paard. Maar ze is niet de enige die trek heeft! Het is stil in de tuin. Sneeuwpop staat een beetje te soezelen. Hij krijgt het zó warm. De zon schijnt op z’n witte lijfje. Hij houdt niet van zon. Hij gaat er een beetje van ‘huilen’. De tranen druppen langs zijn wangen. Z’n oranje neus zakt een beetje naar beneden en nog een beetje en rolt dan zomaar uit zijn hoofd. Arme sneeuwpop zonder neus.

Konijn huppelt langs. Z’n maagje knort. Hij heeft zo’n honger! Nergens een grassprietje, nergens een blaadje paardensla. Opeens valt er iets uit de lucht, vlak voor z’n pootjes! Het is oranje en het ruikt verrukkelijk! Hij kijkt omhoog, snapt er niets van. Eerst dwarrelden er allemaal witte vlokjes uit de lucht en nu opeens een mooie oranje wortel. Mmm, lekker! En sneeuwpop? Sneeuwpop smelt langzaam. Er rolt zomaar een knoop-oog op de grond en dan lijkt het opeens of hij met zijn ene oog toch nog even vrolijk knipoogt naar konijn.

Terug naar boven >>

2 Konijn - tamme en wilde konijnen

Het konijntje dat de wortel van sneeuwpop opknabbelde was een een wild konijn.

Tamme en wilde konijnen
Jaren geleden had ik buiten in een konijnenren een mooi oranjeharig konijn met een heerlijk zachte pels. Ik had gelezen dat ze heel lief was voor kinderen en geschikt als gezinslid en dat was ook zo. Ik nam haar vaak mee naar binnen. Ze was zindelijk (dus poepte en plaste niet in huis) en at geen kabeltjes door. Vaak lag ze lekker naast me op de bank een dutje te doen.

Maar een wild konijn zal dit nooit doen! Het wilde konijn kwam heel lang geleden vanuit Spanje en Frankrijk hierheen voor de edelen die ze bij hun kasteel in een afgesloten gebied fokten voor het vlees en konijnenbont. Maar natuurlijk ontsnapten veel konijnen, want graven kunnen ze als de beste. Van de 16de tot de 19de eeuw verspreidden ze zich over alle zandgronden in Nederland.

Lange oren
Het ene beestje met lange oren is niet per se hetzelfde als een ander beestje met lange oren. Ook al lijken konijnen en hazen op elkaar er zijn best grote verschillen.
Zowel hazen als wilde konijnen mag je niet als huisdier houden. Ze zijn te wild om in een hok te houden, ze klimmen tegen gaas op en voelen zich erg opgesloten.

Wild konijn
Wilde konijnen hebben voornamelijk een grijsbruine (wild)kleur. Ze zijn ongeveer 35-45 cm groot en hebben een staart van 4-8 cm. Hun oren zijn maximaal tien cm lang en korter dan hun kop. Ze hebben een kort zwart wipstaartje met een witte onderkant.
Konijnen kunnen een paar meter ver springen. Als ze geen haast hebben huppen ze (hazen rennen). Een vrouwtje heet een voedster, een mannetje een rammelaar en een jong een welp of lamprei. Een konijn wordt in het wild maximaal negen jaar oud.

Haas
Een haas is wel twee keer zo groot als een konijn. Hij is 50-70 cm, heeft een bruine vacht, lange voorpoten en een staart van 7- 11 cm. Zijn hazenoren zijn heel lang met zwarte oorpunten. Een haas houdt bij het lopen zijn staart omlaag, zodat je alleen de donkere bovenkant ziet. Hazen leven boven de grond en zoeken om te slapen gewoon een beschut plekje (leger) in het gras, dat niet meer is dan een ondiep kuiltje. Konijnen en hazen zijn zoogdieren en horen tot de haasachtigen.

Links op deze foto zie je een jong wild konijn, rechts een jonge haas.

Waar wonen ze?
Een wild konijn leeft samen met andere konijnen in kleine kolonies in graslanden, open weilanden, in de heide en in zandduinen. Onder de grond is een hol met gangenstelsels, een heleboel kamers en veel uitgangen. In één zo'n hol leven maximaal 10 konijnen bij elkaar. De konijnenfamilie moet lekker kunnen graven. Bij dreigend gevaar stampt er eentje op de grond om de rest van zijn familie te waarschuwen zodat ze in hun hol kunnen vluchten.

Wat eten ze?
Konijnen zijn dol op grassen, kruiden, jonge struiken of akkergewassen. Als het maar jong en vers is, want dat is licht verteerbaar én rijk aan eiwitten. Ook in de winter gaat het knabbelen gewoon door want konijnen houden geen winterslaap. Hun keutels zijn ronde, donkere 'dropjes'. Altijd in hoopjes bij elkaar op dezelfde plek (dat heet een latrine). Wist je trouwens dat een konijn een deel van zijn eigen keutels opeet? Verse keutels zitten vol eiwitten en vitaminen, zonde om verloren te laten gaan.

Jonge konijntjes
Konijnen worden blind en naakt geboren in een nest met gedroogd gras en haren die het vrouwtje uit de vacht van haar borst trekt. Lekker warm! Een moederkonijn krijgt wel 20 jongen per jaar. Na minder dan een maand moeten ze zich zelf kunnen redden. In de winter valt dat niet mee. Veel jonge konijntjes vallen dan ten prooi aan een vos of hermelijn of gaan dood van de honger.

Terug naar boven >>

3 Cadeautjes

Heb jij van Sinterklaas of de Kerstman cadeautjes gekregen? Weet je dat er ook dieren zijn die elkaar cadeautjes geven? Dat doen ze niet in december maar meestal in de lente als ze een vrouwtje willen veroveren en verwennen.

IJsvogel
Na de bouw van het nest geeft het ijsvogelmannetje kleine, platgeslagen visjes aan een vrouwtje. Als zij laat merken dat ze die wel wil hebben van hem en ze opeet dan zijn ze een stelletje. Het vrouwtje legt vervolgens eitjes die ze samen uitbroeden.

Pinguïn
Het mannetje zoekt een heel mooie gladde kiezelsteen op om een vrouwtje te imponeren. Als zij dit cadeautje aanpakt worden ze een paartje en bouwen een nestje van stenen.

Dolfijn
Soms proberen mannetjesdolfijnen vrouwtjes het hof te maken door een mooie zeespons op hun neus te laten balanceren en die daarna naar een vrouwtje toe te duwen of te gooien. Door het geven van een cadeautje willen ze laten zien hoe sterk ze zijn en dat ze goede partners zijn.

Vlaamse gaai
De Vlaamse gaai deelt ook graag cadeautjes uit. Niet om een vrouwtje te veroveren maar vooral om haar blij te maken. Dat is natuurlijk ook leuk!

Spin
Als het mannetje van de kraamwebspin een leuk vrouwtje ziet, brengt hij graag een mooi ingepakt ‘cadeautje’ voor haar mee zodat ze vergeet hém op te eten (wat ze anders wel zou doen) en hij er gauw vandoor kan gaan als zij smult van haar cadeautje.

Terug naar boven >>

4 Beestjes in huis

Iedereen heeft het graag warm in de winter, ook insecten zoeken soms een warm plekje in huis op. Lieveheersbeestjes bijvoorbeeld, die vinden onze huizen een heerlijke overwinteringsplek, lekker warm en vochtvrij. Meestal zie je ze niet, want dan verstoppen ze zich in kieren en naden, maar als je ze ziet, zet je ze maar op een beschut plekje.

Ook vlinders komen wel eens binnen zoals atalanta’s, dagpauwogen en citroenvlinders die een winterslaap willen houden. In huis is het te warm, dus probeer ze naar een koude plek te brengen zoals de schuur of een houthok waar ze ongestoord rustig kunnen slapen tot de lente.
Terug naar boven >>

5 Sterren kijken

Weet je hoe leuk het is om naar sterren te kijken…!? Je kunt meteoren tellen tijdens de Perseïden op 12-13 aug 2026 (meteorenzwerm of -regen), de maan langzaam zien verdwijnen tijdens een verduistering, de Grote Beer of Orion ontdekken.

In de Astronomische kalender (ook wel bekend als sterrenkalender of kalender van hemelverschijnselen) kun je lezen welke bijzondere momenten er zijn in 2026).
Al op 3 - 4 januari 2026 kun je meteoren zien op een heldere donkere nacht tot wel 40 meteoren per uur. Ze heten met een moeilijk woord Quadrantiden
Meteoren worden ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren maar om stofdeeltjes (niet groter dan zandkorreltjes) die supersnel in onze aard-atmosfeer (dampkring) binnenkomen. Daar laten zij een lichtend spoor na. Het lichtflitsje dat je ziet is de lucht om het gloeiende steentje. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. Op echt donkere plaatsen zou je gemiddeld wel één meteoor per minuut kunnen te zien zijn.

Zie bij de uittips waar je o.a. sterren kunt kijken.

Terug naar boven >>

6 Knutsel

Pinguïns knutselen

Pinguïns zijn schattige dieren om te knutselen in de winter. Hier is een makkelijke.

Nodig:
zwart stevig papier
Wit papier
Oranje papier
Schaar
lijm
wiebeloogjes

Voor moeder en kind pinguïn trek je twee cirkels, een kleine en een grote) uit het zwarte papier.
Op het voorbeeld zie je hoe je die vouwt tot een kegel.
Ook uit het zwarte papier vier vleugeltjes, twee grote en twee kleinere.
Knip uit het witte papier een mooi buikje voor moeder en kind.
Tenslotte twee ‘snipperdroppen’ van oranje papier die je ombuigt tot een snavel.
Plak buikjes, snavels en wiebeloogjes op de kubus.

Je kunt je pinguïn ook zelf tekenen. Kijk maar goed naar het voorbeeld. Of kijk naar het filmpje: klik hier

Terug naar boven >>

7 Boek

Het verhaal van de sneeuwman

Voor het eerst in 40 jaar wordt het verhaal over James en de Sneeuwman verteld in een 160 pagina’s tellend leesboek… ‘Toen begon de Sneeuwman te rennen. Eerst langzaam, maar daarna sneller en sneller. Zo snel dat ze opstegen. James maaide met zijn benen door de lucht! Ze vlogen!’ 

Als de wereld buiten verandert in Winter Wonderland, hoe magisch is het dan om ‘Het verhaal van de sneeuwman’ te lezen. De potloodtekeningen van Robin Shaw zijn zo mooi getekend dat de tekeningen in je hoofd vanzelf kleur krijgen en tot leven komen. De letters in het boek zijn wat groter gemaakt en de zinnen redelijk kort gehouden. Met dit boek kruip je graag op de bank. Het liefst met een beker warme chocolademelk.

Michael Morpurgo schreef meer dan 130 boeken, waaronder het beroemde boek ‘War Horse’. Ter ere van de 40e verjaardag van 'De sneeuwman’ werd deze meesterverteller gevraagd het magische verhaal van de sneeuwman die tot leven kwam, opnieuw te vertellen.

Terug naar boven >>

8 Uit

Sterren kijken!

Sonnenborgh is een sterrenwacht waar onderzoekers vroeger de sterrenhemel onderzochten. Dat deden ze o.a. met de Merz-telescoop uit 1863 die nu nog steeds in het museum staat. Deze telescoop is nog prima te gebruiken, bijvoorbeeld op een Kinderkijkavond!

In de herfst en de winter zijn er elke zaterdagavond sterrenkijkavonden, speciaal voor kinderen.

Er zijn ook nieuwere telescopen op Sonnenborgh bijgekomen en met één daarvan kun je op zondag rechtstreeks naar de grootste ster van het zonnestelsel kijken: de zon.
Op Sonnenborgh is altijd wat te doen voor de jonge onderzoeker! Bezoek het museum en maak met de tablet een reis door de ruimte. Kom sterren kijken of volg een cursus sterrenkunde zodat je álles over het heelal leert. 
Hoe snel reizen wij door het heelal? Ben jij gemaakt van sterrenstof? Wat doet dat bastion onder de sterrenwacht? Hoe werkt een telescoop? Hoe meet je de tijd? Je komt erachter op Sonnenborgh! Ontrafel de raadsels van de zon. Verdwijn in een zwart gat. Bouw je eigen satelliet. Ga op onderzoek en maak kennis met de helden van Sonnenborgh.

Verwonderkamer - t/m 6 april 2026

Stap binnen in een wereld vol wonderen! Dinosauruseieren van miljoenen jaren oud, een mysterieuze zeemeermin, de enige papegaaiensoort die niet kan vliegen en een antieke VR-bril… In de Verwonderkamer van Museum Kasteel Wijchen ontdek je een magische mix van vreemde voorwerpen, slimme uitvindingen, zeldzame natuur- en unieke kunstschatten.

Mensen verzamelen al eeuwenlang wat ze mooi, raar of bijzonder vinden. Zo ontstonden in de zestiende eeuw ‘Wunderkammers’ : de voorlopers van de musea van nu. Stap in Museum Kasteel Wijchen in de 'Wunderkammer’ van de verzamelaar, met merkwaardige voorwerpen van vroeger en verzamelingen van nu. Kijk rond en verwonder je!

Wat verzamel jij? Pokémonkaarten, postzegels of schelpen? Neem een klein voorwerp (max. 18(h) x 13(b) x 7(d) cm) mee, laat het achter en help onze Verwonderkamer groeien!
Een tentoonstelling voor dromers, denkers en ontdekkers van alle leeftijden. Kom dwalen en laat je verrassen! Maar pas op... wie eenmaal verwonderd is, blijft kijken...

Met de speurtocht ‘Schimmen komen tot leven’ ontdek je hoe mensen vroeger leefden. Weet jij alle vragen goed te beantwoorden? Er is een speurtocht voor kinderen van 4 tot 7 jaar en een speurtocht voor kinderen vanaf 8 jaar. De speurtocht is gratis bij een museumticket, geen extra toeslag. Ook leuk: Verwonderbingo en Verwonderpuzzel.

Ik zie, ik zie - Een wereld vol kunst - t/m 3 mei 2026

Stap in een wereld vol kleur, verwondering en kunst! In de allereerste familietentoonstelling van het Dordrechts Museum 'Ik zie, ik zie - Een wereld vol kunst' beleef je kunst zoals je nog nooit hebt gedaan. Tijdens een interactieve ontdekkingstocht stap je van de ene verrassende kunstkamer in de andere. Iedere ruimte prikkelt de fantasie en ademt de sfeer van een uniek modern of hedendaags kunstwerk. Voel, dans, kijk, én ontdek de verhalen achter de schilderijen en beelden. Een onvergetelijk avontuur voor jong en oud!

Foto: Lizzy van Leeuwen

Ik zie, ik zie nodigt kinderen, (bonus)ouders, verzorgers en grootouders uit om de kunst samen te ervaren. En heel belangrijk: ontdek wat jij van de kunst vindt. Mag je iets ook lelijk vinden? En wat vind jij belangrijk als je naar kunst kijkt? Ik zie, ik zie is dé kunstkijk-experience voor families met kinderen tussen de 6 en 10 jaar oud.

Terug naar boven >>

9 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een natuurnieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor oudere broers en/of zussen en grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders, grootouders.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNN junior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl
Of via de website het formulier invullen. Klik daarvoor hier.

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!

Als je vragen hebt over iets wat je in NNNjunior hebt gelezen of iets ander wil weten over de natuur, dan
kun je altijd mailen naar: tiny@groen-natuurlijk.nl  

Terug naar boven >>

10 Einde

Nog meer leuke uittips in en over de natuur kun je lezen op onze website: www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>