<

   

Uitgave:
Samenstelling:
Vormgeving:
Website:
E-mail:

mei/juni 2024
Tiny van der Meer
Hans Steinfort
www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl


Inhoud


1. Koen - in de nesten

2. Ekster

3. Broedseizoen

4. Emoe

5. Moederdag - ELFje

6. Knutsels - kip en konijn

7. Boek - het grote kippenboek

8. Uit

9. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

10. Einde










 
 

   


1 Koen - in de nesten

"Kijk Teun!" zegt Koen tegen zijn vriend. Hij wijst naar een nest... een enorm nest! Eksters hebben het bovenin een heel hoge boom naast Koens huis gebouwd. Ze zijn er anderhalve maand mee bezig geweest, maar nu is het klaar. Of ze er ook echt in gaan broeden? Vast wel! Maar over een poosje zie je er niets meer van want dan zit het helemaal verstopt tussen de bladeren van de boom.

Als ze even later langs het hertenkamp lopen, ligt daar ook een nest… en wat voor een! Nog véél groter dan dat van de eksters en het ligt gewoon op de grond, zodat ze kunnen zien dat er heel grote donkergroene eieren in liggen, huh!? Wie legt er zulke mega-grote eieren?

Er stapt een enorme vogel naar het nest. Het lijkt wel een struisvogel, maar de beheerder van het hertenkamp vertelt dat het een emoe is. De op een na grootste vogel – na de struisvogel – op aarde. Koen en Teun vinden de eieren prachtig! Samen sparen ze al een paar jaar uit het nest gevallen eitjes, zoals van tortelduiven of merels. Die blazen ze dan heel voorzichtig uit, zodat ze ze kunnen bewaren. "Kom eens mee", zegt de beheerder. Hij gaat een van de dierenverblijven in en houdt zo’n heel groot groen ei in z’n hand.

"Hier", zegt hij, "dit ei heb ik heel voorzichtig uitgeblazen. Als jullie beloven dat je er zuinig op bent, mag je het wel hebben." Ze knikken om het hardst ja. Gaaf!!! Als ze het ei naar huis brengen, komt net de buurman naar buiten met zijn hond. "Zo jongens", zegt hij, "dat is een prachtig ei! Maar willen jullie wat voor me doen? Ik moet dringend even weg… zouden jullie met de hond willen wandelen?"

"Ja hoor", zegt Koen: "hij mag wel mee naar de polder". Ze lopen naar het weiland. Het bord: ‘honden aan de lijn’ zien ze niet want dat is helemaal weggegroeid in een boom…

Na het hek mag de hond los en dat is geen goed idee, want hij ziet een haas aan de overkant van de sloot.
Hij gaat er direct als een speer vandoor, springt over de sloot naar het andere weiland en rent achter de haas aan.
Koen schrikt! Ze roepen, maar dat helpt niet. Dan springen ze ook maar over de sloot, maar Teun haalt het niet en blijft druipend aan de kant staan.

Koen rent de benen uit z’n lijf! Verder rent de hond, nog verder… Eindelijk, eindelijk, als hij merkt dat hij de haas nooit te pakken krijgt, bedaart hij en komt terug. Koen is boos, maar vooral op zichzelf. Dom, dom, dom! Het is ook nog eens broedseizoen, dus kan de hond ook de broedende weidevogels verstoren. Als ze thuiskomen, krijgen ze van mam, die het hele verhaal hoort, ook nog een pittig standje. Nooit meer doen! Maar dat hadden ze zelf ook al bedacht. Gelukkig vindt ze het emoe-ei prachtig…

Terug naar boven >>

   

   


2 Ekster -
pica-pica

Hoor en zie je een opvallende schor-krassende vogel met een staart die even lang is als zijn lijf, een zwarte borst, kop, rug en staart, een witte buik en schouderveren, dan kan het niet anders zijn dan een ekster.
Maar kijk ook eens naar hem als de zon op zijn zwarte verenpak schijnt, dan ziet hij er prachtig groen of blauw-paarsachtig uit.


Kwajongens
Eksters worden ook wel de ‘kwajongens’ onder de vogels genoemd. Ze spreken onder elkaar af hoe ze een ander dier kunnen pesten. Ze trekken de andere vogels aan de staart of pikken in hun tenen. Als de andere vogel omkijkt om te zien wie hem plagen, zitten ze met het onschuldigste gezicht ter wereld rond te kijken.

Paartje
Als een ekster een vrouwtje leuk vindt, vormen ze een paartje voor de rest van hun leven. De ekster broedt van april tot juni. Ze legt 4 tot 7 gestippelde, groenig-blauwe eieren en begint na het eerste ei direct te broeden, daarom zijn de jongen verschillend van grootte. Tot hun derde jaar leven eksters in 'jeugdbendes' om zo belangrijke dingen te leren voor de rest van hun leven.

Vijanden
Kraaien zijn bekende plunderaars van eksternesten. Eksters verdedigen hun nest dan ook fel, maar het lukt ze niet altijd om de kraaien op afstand te houden. Van de 6 eieren vliegen uiteindelijk meestal maar een paar jongen uit. Jonge eksters die net uitgevlogen zijn, worden nog een tijdlang gevoerd door hun ouders.
Een buizerd lust ook wel jonge eksters, net als de havik en de sperwer. Vossen en (verwilderde) katten zijn ook een gevaar voor jonge eksters. Eekhoorns lusten, als ze de kans krijgen, graag een ekster-eitje.

Voedsel
Eksters eten alles wat ze maar kunnen vinden: emelten, torren, kevers, regenwormen, bessen, fruit, kadavers en menselijk afval. In het broedseizoen, wanneer de eksters zelf jongen hebben, pikken ze ook af en toe eieren en jongen van andere (zang)vogels.

Terug naar boven >>




 

   


3 Broedseizoen

In de lente gaan de meeste vogels broeden en krijgen veel zoogdieren hun jongen. Dit komt omdat er in het voorjaar weer meer voedsel te vinden is. Dan hebben jonge dieren een betere kans om te overleven.

Veel vogels die in de herfst naar warmere landen in het zuiden van Europa en Noord-Afrika zijn vertrokken keren in de lente weer terug zoals de zwaluw, de ooievaar, de nachtegaal en de koekoek.
Er zijn veel vogels die hun nest maken tussen de takken van een boom, zoals de ekster, maar er zijn er ook die een holte in een boomstam gebruiken (die noem je holenbroeders), zoals de boomklever en de zwarte-, groene- of grote bonte specht.



Boerenzwaluwen metselen hun nestje in een boerenschuur. Kool- en pimpelmeesjes en nog veel meer vogels broeden vaak in een nestkastje en mussen zitten graag onder de dakpannen. Er zijn veel weidevogels zoals de kievit, grutto, tureluur, scholekster en veldleeuwerik, maar ook watervogels, bijvoorbeeld meerkoeten, futen, ganzen, wilde eenden en bergeenden die broeden in een nestje in het weiland of langs de waterkant.


De boeren hebben zelfs speciaal delen van hun weiland een beetje onder water gezet (plasdras), zodat vogels hun lange snavels (onder andere grutto, tureluur en scholekster) makkelijk in de vochtige grond kunnen steken om voedsel te vinden voor zichzelf en hun jongen.

Maar die ouders moeten wel in alle rust hun jonkies groot kunnen brengen.

Daarom mogen mensen in het broedseizoen dat ongeveer loopt van 15 maart tot 15 juli (of langer) hun hond niet los laten lopen in de polder, zodat ze geen nesten kunnen verstoren. Ook poezen moeten in het broedseizoen s nachts binnen blijven, maar jammer genoeg zie ik nog veel te vaak dat honden gewoon los lopen in het weiland en daardoor de hazen, maar ook de weidevogels de schrik op het lijf jagen. Als iedereen zn best doet om de vogels met rust te laten door de hond aan te lijnen en de poes ’s nachts binnen te houden, dan worden er hopelijk weer veel weidevogelkuikentjes groot.


Terug naar boven >>




 

   


4 Emoe


De emoe is een Australische loopvogel. Hij kan niet vliegen omdat hij te kleine vleugels heeft. Hij is bijna twee meter hoog en weegt tussen de 35 en 60 kilo. Met zijn sterke poten met drie tenen kan hij hard lopen: voor een korte tijd wel 50 kilometer per uur! Emoes kunnen 20 jaar oud worden.

Het mannetje (haan) en het vrouwtje (hen) lijken heel veel op elkaar. Het vrouwtje maakt een geluid dat doet denken aan getrommel op een leeg metalen vat. Het mannetje maakt een meer grommend geluid. Emoes hebben unieke, dubbele veren.

Ze eten wortels, bladeren, gras en zaden, maar ook muizen en andere kleine dieren. Als ze drinken, scheppen ze het water met het onderste deel van hun snavel op. Loopvogels hebben geen tanden en geen krop. Daarom hebben ze al vanaf hun eerste levensdagen maagkiezel nodig. 
Dit zijn echte steentjes. Maar emoes happen ook naar alles wat binnen hun bereik ligt, zeker als het glimt. Spijkers, stukken ijzerdraad en glas kunnen in hun maag komen en dat is natuurlijk gevaarlijk.

Emoes zijn geschikt als hobbydieren en worden hier gehouden als huisdier of op emoe-farms. Het mannetje maakt een ondiep nest op de grond, waar de hen 7 tot 10 eieren in legt. Als ze dat gedaan heeft, kijkt ze nergens meer naar om. Het mannetje broedt in z’n eentje de eieren uit. Dat duurt wel 50 dagen. Heel bijzonder en bijna niet te geloven is dat hij tijdens het broeden al die 7 weken niet eet of drinkt en heel veel gewicht verliest (vetreserve). Hij staat alleen zo'n tien keer per dag op om de eieren te draaien. Pas als de kuikens uit het ei zijn, begint hij weer heel voorzichtig te eten en drinken.

Jonge emoes zijn nestvlieders (ze kunnen direct hun eigen kostje bij elkaar scharrelen buiten het nest). Ze zijn grijs gestreept. Dit streeppatroon verdwijnt als ze ouder worden.
Welke dieren hebben nog meer een pyama aan als ze klein zijn? Ik weet er twee…jij ook?

In het wild komen emoes alleen voor in Australië. Op het wapenschild van Australië staat naast de kangoeroe ook de emoe. Dit wil zeggen dat de emoe een belangrijk dier is in Australië.
De emoe wordt ook 'healing bird' genoemd omdat uit het vet van de emoe olie werd gemaakt dat de Aboriginals (de oorspronkelijke bewoners van Australië) gebruikten om hun wonden mee te verzorgen.

Kleurplaat: klik hier

Terug naar boven >>

   

   


5 Moederdag

Op 12 mei is het weer moederdag. Misschien vind je het leuk om voor haar een ELFje te maken met daarbij een mooie tekening die bij je ELFje past.

ELFjes maken

Heb je wel eens een ELFjegemaakt?
Nee… geen elfjes uit een sprookje en ook niet het getal elf.
Het ELFje dat wij bedoelen, is een gedichtje!
Een héél bijzonder gedichtje dat niet rijmt!

Het heeft precies elf woorden.
Die elf woorden zijn verdeeld over vijf regels.
Dat gaat zo:
Neem een ding, dier of mens in je hoofd waarover dit gedichtje gaat.
Bij elke zin van het ELFje hoort een vraag.

Voorbeeld:
Over wie of wat gaat het?      1 woord          konijntje
Hoe is hij, zij of het?              2 woorden       heel zacht
Waar is hij, zij of het?             3 woorden      in zijn hok
Wat doet hij, zij of het?          4 woorden      ligt hij lekker lui
Gevoel of geluid                     1 woord           lief!!!

Probeer het maar eens…
en opsturen naar tiny@groen-natuurlijk.nl mag altijd, dat vind ik heel leuk en ik ben benieuwd waarover je in het ELFje hebt geschreven!

Terug naar boven >>


   

   


6 Knutsels - kip en konijn

Kijk maar goed naar het filmpje: klik dan hier

Of deze:

Deze tasjes zonder opdruk zijn zo te koop (of krijg je soms in een winkel als je er iets koopt),
dus je kunt ze zo leuk versieren als je zelf kunt bedenken.
Op de foto kun je zien welk gekleurd papier je nodig hebt.
Verder natuurlijk nodig: schaar, lijm en je fantasie :-). Succes!

Terug naar boven >>

   
 
   


7 Boek - het grote kippenboek

Wist je dat...

- kippen afstammen van dinosauriërs?
- ze elk jaar een nieuw verenkleed krijgen?
- kippen in het oude Egypte koninklijke dieren waren?
- ze meer kleuren zien dan de mens?
- je bij de meeste kippen aan de oorlellen kunt zien welke kleur ei ze gaan leggen?

In dit te-gekke-mooie-interessante boek kom je alles te weten over de kip. Dat bijzondere dier dat de mensen al eeuwenlang gezelschap houdt. Je leest dat de dinos voorouders van de kippen waren, over hun bijzondere lijf, veren, taal, botjes en kroost. En zo pik je heel veel kippenweetjes op.  

Er staan veel verrassingenin het boek. Niet alleen door de tekst, maar zeker ook door de illustraties. Ze zijn echt prachtig! In een apart kadertje wordt uitgelegd hoe Jan Hamstra de tekeningen, of beter gezegd de ingekleurde linoleumsneden, gemaakt heeft.

Auteur: Evelien de Vlieger
Illustraties: Jan Hamstra
Uitgever: Lannoo Uitgeverij 2024

Pagina’s: 78
Harde omslag: 28 x 38 cm
ISBN 978 94 014 8536 4

Prijs: €  27,99
Leeftijd vanaf ca. 8 jaar

Terug naar boven >>

   
 
   


8 Uittips

Zet 'm op! - t/m 2 juni 2024

Tentoonstelling met een bonte verzameling aan opgezette dieren. Voor 0 t/m 18 jaar en volwassenen

Elke twee jaar houdt de Nederlandse Vereniging van Preparateurs landelijke kampioenschappen. Daarin draait het om wie de beste is in het opzetten van een zoogdier, het prepareren van een vissenskelet, het maken van een model van een vogel en andere categorieën. En… er is een publieksprijs: bezoekers kunnen een stem uitbrengen op hun favoriete object. Tijdens de tentoonstelling kunnen bezoekers alle inzendingen bewonderen. Dat levert een bonte stoet aan dieren op van Nederland en daarbuiten. Zet m op is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Fryslân.
Natuurmuseum Fryslân

Adres: Schoenmakersperk 2, 8911 EM Leeuwarden
Meer info: klik hier


Thuis op de Aarde - t/m 30 juni 2024

Dit voorjaar bekijk je in de Kunsthal onze fascinerende planeet door de ogen van Ava, een meisje dat het ruimtewezen Moon een rondleiding geeft op aarde. Duik in de vrolijke wereld van de twee nieuwe vrienden en krijg de kans om in de voetsporen van de illustrator Mark Janssen te treden.

Hij laat de verhalen schitteren in kleur, vorm, beweging en avontuur en is vooral bekend door zijn fantasievolle en kleurrijke prentenboeken. Hiervoor maakt hij tekeningen met verf op papier die hij later digitaal samenstelt tot het uiteindelijke beeld dat in het boek verschijnt. Sommige van deze digitale prenten bevatten wel meer dan driehonderd losse tekeningen!

Ga zelf aan de slag in het KunsthalLAB
In het KunsthalLAB maken families en kinderen een eigen voorkant voor het prentenboek 'Thuis' en laten ze hun fantasie los op een kleurplaat ontworpen door Janssen. Geïnspireerd op zijn boek 'Raar' (2019) worden bezoekers gevraagd een zo bizar mogelijk spiegelbeeld te maken. En natuurlijk zijn er ook boeken: in de speciale leeshoek kunnen jong en oud meerdere boeken van Mark Janssen (voor)lezen.

Kunsthal Rotterdam

Adres: Westzeedijk 341, 3015 AA Rotterdam
Meer info: klik hier


Terug naar boven >>

   

   


9 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een natuurnieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor oudere broers en/of zussen en grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders, grootouders.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNN junior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl
Of via de website het formulier invullen. Klik daarvoor hier.

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!


Als je vragen hebt over iets wat je in NNNjunior hebt gelezen of iets ander wil weten over de natuur, dan
kun je altijd mailen naar: tiny@groen-natuurlijk.nl  

Terug naar boven >>

   

  


10 Einde

Nog meer leuke uittips in en over de natuur kun je lezen op onze website: www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>

   
Z