1 Klaartje - kronkelen

Het is meivakantie. Klaartje logeert weer bij oma. Over een paar dagen is het Koningsdag in oma’s dorp, met een aubade, kinderspelen, een kinderrommelmarkt, schminken, een springkussen en nog veel meer, maar ze heeft vandaag toch haar oranje jurk al aangetrokken.

Dicht bij oma’s huis is een bosparkje met veel spannende kronkelpaadjes. In de zomervakantie is het parkje zelfs even een echt kabouterdorp, met bijna naast, achter en in elke boom kabouters. Nu is het er nog leeg en stil. Leeg en stil? Echt niet!

Opeens vliegt er een koppeltje staartmeesjes langs. Ze maken prachtige hoge geluidjes en zijn snel! Met hun lange staarten en bolle lijfjes vol zachte roze en blauwe veertjes zien ze er zo lief uit! Ze vliegen altijd dicht achter elkaar aan, net of ze tikkertje spelen! En vlak voor Klaartje zit een prachtige oranje vlinder op een bloem. Het is de Gehakkelde aurelia.
Die overwintert tussen takken, afgevallen bladeren en in holle bomen en is een van de eerste vlinders die weer vliegen in de lente. Vlak boven de grond ziet ze nóg meer oranje! Een hommel met een prachtig oranje bontkraagje snoept lekkers uit een paardenbloem. "Oh hommel", zegt Klaartje, "wat zie je er mooi uit. Je hebt net als vlinder en ik ook al zulke mooie oranje kleren aan!" Klaartje hurkt om hem nog beter te kunnen bekijken, maar dan opeens ziet ze wel iets heel bijzonders! Iets verderop zit een klein bolletje op pootjes. Het is een bosmuisje! Maar wat doet hij daar?!

Die is midden op het pad zo druk bezig dat hij nergens meer op let! Gevaarlijk hoor! Want er zijn genoeg dieren die hem graag als maaltje lusten. Hij zit voorover en peutert aandachtig in de grond... . Wat zoekt hij nou!? Dan ziet Klaartje dat hij tussen zijn voorpootjes een regenworm heeft geklemd. Die kronkelt en krult zich in allerlei bochten van angst, maar het bosmuisje laat niet los. Klaartje wil eigenlijk niet kijken! Bosmuis hapt de worm stukje voor stukje op... Brrrr.
Ze weet wel dat een muisje ook moet leven en dat de regenworm nu de klos is. Maar ze is er een beetje beduusd van en huppelt niet meer. Thuis schuift ze stilletjes aan tafel. Als ze oma vertelt wat ze heeft gezien, kijkt die een beetje bedenkelijk. "Oh, Klaartje", zegt ze, "als ik dat geweten had, dan had ik aardappeltjes gekookt! Want wij eten ook kronkelige sliertjes vanavond!" Klaartje kijkt haar vragend aan, maar als ze ziet dat oma spaghetti heeft gemaakt, moet ze toch een beetje lachen. Ze is maar wát blij dat ze een mens is en geen muis!

Terug naar boven >>

2 Staartmees

Een staartmeesje heeft een wit bol kopje, een zwarte streep boven zijn priemende zwarte kraaloogjes waar een geel oogringetje om zit en een piepklein zwart puntsnaveltje. Zijn kleine bolle lijfje is een beetje roodbruin, zwart en wit met een beetje roze en hij heeft een heel lange staart!  Hij weegt bijna niks… hooguit 10 gram.

Het kleine pluizenbolletje beweegt zich in groepjes. Ze hangen vaak ondersteboven aan de dunste takjes op zoek naar eten zoals kleine insecten, rupsen en spinnen. De nacht brengen staartmezen zittend op een tak door, dicht tegen elkaar aan. Lekker warm!

Mannetje en vrouwtje staartmees bouwen samen op een goed verborgen plekje een prachtig nestje met een zij-ingang. Ze gebruiken mos, spinrag en haren en zijn er wekenlang mee bezig. De binnenkant is zacht met wol, mos en veertjes. Ik heb jaren geleden één keer zo’n bijzonder nestje gezien!

Als het vrouwtje broedt, past die lange staart niet in het nest, dus die klapt ze gewoon dubbel op haar rug! Ze legt 8 tot 12 eitjes en broedt 12 tot 14 dagen. De jongen blijven nog 18 tot 19 dagen in het nestje. Na het uitvliegen worden ze zeker nog 2 weken door hun ouders gevoerd.

Terug naar boven >>

3 Bosmuis

Heb jij wel eens een bosmuis in het echt gezien? Het is een prachtig beestje met een donkerbruine rug en een grijze of witte buik. Hij heeft een tweekleurige lange staart (donker van boven, licht van onder), net zo lang als zijn lijfje. Over zijn staart lopen 130 tot 180 ringen, maar dat zie je alleen van heel dichtbij! Hij heeft korte voorpootjes met vier tenen en lange achterpoten met vijf tenen. Zijn korte snuitje heeft een roze neuspuntje, grijze snorharen en sterke tanden. Maar je herkent hem het beste aan zijn grote kraalogen en grote oren.

Foto: Saxifraga - Rutmer Zwerver

Een bosmuis springt soms als een kangoeroe en rent van hot naar her. Soms legt hij in één nacht wel 500 meter af. Bosmuizen houden geen winterslaap, maar als er buiten te weinig voedsel is komt de bosmuis ook graag een poosje bij ons in huis. Een gaatje van zes milimeter is al groot genoeg om binnen te komen. In huis zoekt hij naar voedsel en kan alles onder piesen en poepen. Gelukkig gaat de bosmuis in het voorjaar weer graag naar buiten. Hij woont in bosranden, houtwallen en tuinen met veel lage struiken en planten en klimt makkelijk in bomen.

Foto: Saxifraga - Rutmer Zwerver

4 Regenwormen

De staart van een bosmuis heeft ringen, maar regenwormen bestaan helemaal uit ringen (als een stapeltje autobanden op elkaar). Wel 150! Regenwormen lijken wel slijmerig en glad en dat zijn ze ook, maar tussen die slijmerige ringen staan toch haartjes. Heb je weleens een regenworm zien kruipen? Dan heb je vast wel gezien dat hij zijn lijfje elke keer lang maakt en dan weer kort. Die haren (4 borsteltjes tussen elke ring) zorgen ervoor dat hij niet wegglijdt, vooral niet als hij een weg graaft onder de grond. Als je durft moet je eens een regenworm ‘tegen zijn haren instrijken’ dan kun je die haartjes goed voelen.

Foto: Jeroen Onrust

Omdat ze onder de grond leven (pikkedonker) hebben ze geen ogen. Ook hebben ze geen oren. Als ze ’s nachts op zoek gaan naar een lekker hapje komen ze boven de grond. Ze houden van plantenresten en blaadjes. In een speciaal soort maag vermaalt de worm zijn eten en alles wat niet verteerd kan worden poept hij uit, zo maakt hij de bodem vruchtbaar. Ze zijn dus heel nuttig in de natuur. Ze ploegen de bodem voor ons om; gratis en voor niks. Zo komt er lucht in de grond en wordt het water beter afgevoerd. Een gang van een regenworm kan wel twintig liter water vasthouden. In Nederland zitten in graslanden al gauw honderden regenwormen op een stukje van 1 meter bij 1 meter.

Wist je dat regenwormen zichzelf in een knoop kunnen leggen en de vorm van blaadjes kunnen herkennen? Ze zijn echt slimmer dan wij denken. Een regenworm kan wel tien jaar oud worden, als hij tenminste niet wordt opgegeten door een bosmuis, een mol, een egel of een merel.
De meeste regenwormen die je tegenkomt zijn een paar centimeter lang, maar dat is niets vergeleken met een worm die in Australië leeft en wel 3m lang kan worden, brrrr. 

Terug naar boven >>

5 Wormenhotel

Sparen jullie gft afval en wil je zelf daarmee compost maken voor de tuin, maak dan samen met je ouders of verzorgers zelf je eerste wormenhotel. Bovendien maken de wormen ook nog een soort van vloeibare Pokon, voor de kamerplantjes. Het is heel eenvoudig.

Kijk maar en klik hier

Bron: Het klokhuis

Terug naar boven >>

6 Spel - regenwormen - junior of 8 - 99 jaar

Het spelletje dat Klaartje en oma samen speelden heet ‘Regenwormen’.

Misschien ken je het wel. Ik heb het ook al vaak gespeeld. Het is een leuk en grappig spel.

Terug naar boven >>

7 Moederdagknutsel

Twee voorbeelden voor het maken van een leuke
moederdagkaart:

Nodig voor een kaart een:

Stevig A4 papier (160 of 200 grams)
Schaar
Groene stift
Lijm
Gekleurd papier (bloemen)
Eventueel een (bruin) puntzakje

Als je dit bosje bloemen open vouwt, zie je dat de moederdagkaart ook nog eens de vorm heeft van een hartje.
Hoe leuk is dat? Je maakt de kaart door het hart uit te knippen. Daarop teken je met groene stift stelen met blaadjes. En daar bovenop plak je bloemetjes in de vorm van hartjes. Plak een bruin puntzakje op de onderkant en versier het met een lintje. Aan de binnenkant van de kaart kun je een lief berichtje schrijven.

Voor het knutselen van een moederdagkaart kun je een stevig A4tje door de helft knippen en beide kanten dubbel vouwen. Of je maakt een grote kaart en vouwt het A4-tje in z’n geheel dubbel. Of je koopt blanco kaarten.

Voor de tweede kaart:

Stevig papier
Naald
Roze of rode wol

Deze kaart heeft een ‘doorkijkje’, in de vorm van een hartje. Je knutselt de moederdagkaart door een hart uit papier te knippen. Dat is een beetje lastig, dus teken het hart eerst maar even voor met een potlood. Na het openknippen prik je netjes gaatjes om het hartje heen, een stukje er vanaf anders scheurt het in. Rijg er dan met naald en wol een patroon in; van de ene naar de andere kant van het hartje. En natuurlijk kun je ook iets liefs / leuks in deze moederdagkaart schrijven. Of een mooie tekening maken aan de binnenkant. Veel succes!

Terug naar boven >>

8 Boek

Het dikke boek van alle bijzondere dieren

Wist je...

- dat een pasgeboren girafje twee meter omlaag valt wanneer het geboren wordt??
- dat het zweet van nijlpaarden roze is, en werkt als zonnebrandcrème?
Dit indrukwekkend boek staat vol met ongelooflijke feiten en fascinerende verhalen over je favoriete dieren.
Meer dan 100 dieren komen tot leven, van poema's tot pinguïns, van leeuwen tot lemuren.

Dat dieren bijzonder zijn, hoef ik je vast niet te vertellen. In 'Het dikke boek van alle bijzondere dieren' staan er heel wat op een rijtje, uit alle hoeken van de wereld. Vogels, zoogdieren, reptielen... Je vindt dieren van dichtbij, als kikkers, vlinders en ijsvogels, tot ver weg, zoals het snavelinsect, de grote rafelvis en het schubdier.

Voorin het boek vind je een uitgebreide inhoudsopgave, waarbij je ziet dat ieder dier 2 pagina ’s krijgt met een mooie foto en een duidelijke tekening.

Meer info: klik hier

Terug naar boven >>

9 Uit

Land, zee en lucht

In Terra Maris ontdek je natuur en landschap van Zeeland. Niet op een saaie, maar op een leuke manier. Ga op avontuur en doe mee met een van de vele activiteiten, van waterdiertjes vangen tot een middeleeuwse toren beklimmen.

Terra Maris organiseert het hele jaar door activiteiten; ook voor kinderen. Zoals braakballen pluizen, een kijkje achter de schermen van het zee-aquarium, Wonderwaterwereld en in de zomer een aantal malen een middeleeuws festijn.
Ook buiten is er van alles te beleven. je kunt met schepnetjes waterdiertjes vangen, spelen in de zandbak of door een groot slakkenhuis van takken kruipen. Loop ook even langs de insectenhotels om het drukke leven van de insecten te bewonderen. Kortom, in Museum Terra Maris is er altijd wat te beleven.

Zandstuvebos Vroomshoop

De knikkerbaan vormt de start van een heel schattig kabouterpad waar veel kabouters zich langs de route schuilhouden. Maar er is meer dan alleen kijken; je kunt er een speurtocht doen, over een plankenlabyrinth en op zoek gaan naar de allerkleinste kabouterdeurtjes.

Hoewel de knikkerbaan de trekpleister is, kun je je in het speelbos ook helemaal uitleven: hutten bouwen van losse takken en klauteren over alles wat je tegenkomt. Het hele bos wordt beheerd door enthousiaste vrijwilligers.

Het Huis van de Uitvinder - t/m 1 juli 2026

Welkom in de wereld van uitvinder Edwin Dertien: overal vind je zelfgemaakte machines, vreemde robots en slimme vondsten. Elk object vertelt hoe uitvinden werkt: niet als magie, maar als combineren, proberen, falen en opnieuw beginnen. Want ook uitvinders beginnen nooit in één keer goed.

Uitvindersbril
Het Huis van de Uitvinder nodigt je uit om te kijken door een uitvindersbril. Plots veranderen gewone spullen in gereedschap, bouwstenen en kansen. Want overal liggen onderdelen klaar, als je maar weet waarop je moet letten.

De Bovenkamer
De Bovenkamer is een creatieve ruimte geïnspireerd door de werkplaats van Edwin Dertien. Deze plek bevat machines, robots en prototypes en laat zien hoe het proces van uitvinden in zijn werk gaat. Het onderstreept dat falen en leren cruciaal zijn voor innovatie.

Lumi – Het robothuis voor de toekomst
Lumi, het robothuis voor de toekomst, is een klimaatadaptief tiny house dat ook fungeert als een robot. Geïnspireerd door Baba Yaga, past Lumi zich aan extreme weersomstandigheden aan en is zelfvoorzienend in energie. Het onderzoekt hoe mensen interageren met technologie.

Het Furby-bejaardentehuis
ReFURBYshment is een tehuis voor oude Furbies, die zijn gerestaureerd en over appartementen verdeeld. De bewoners doen mee aan activiteiten en een orgaandonatieprogramma, waarbij humor, nostalgie, zorg, technologie en ethiek samenkomen in de omgang met veroudering.

Terug naar boven >>

10 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een natuurnieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor oudere broers en/of zussen en grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders, grootouders.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNN junior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl
Of via de website het formulier invullen. Klik daarvoor hier.

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!

Als je vragen hebt over iets wat je in NNNjunior hebt gelezen of iets ander wil weten over de natuur, dan
kun je altijd mailen naar: tiny@groen-natuurlijk.nl  

Terug naar boven >>

11 Einde

Nog meer leuke uittips in en over de natuur kun je lezen op onze website: www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>