<

   

Uitgave:
Samenstelling
Vormgeving:
Website:
E-mail:

juli/augustus 2022
Tiny van der Meer
Hans Steinfort
www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl

Inhoud

1. Koen - Dubbel

2. Paard

3. Oerpaarden

4. Trekschuit

5. Paardenstaart

6. Spreekwoorden over paarden

7. Het dubbeldikke doe-boek

8. Vogels in plantennamen

9. Knutsel

10. Uit

11. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar










 
 

   


1 Koen- dubbel

Koen is op weg naar de boer. Hij mag weer helpen met hooien en meerijden op de tractor. Veel boeren hebben het gras in de weilanden langer door laten groeien, zodat de weidevogels meer tijd en voedsel kregen om hun jongen veilig groot te brengen. Het niet te vroeg maaien helpt goed, maar ook het onder water zetten van delen van het grasland. Deze ondiepe tijdelijke ‘plas-dras’ stukken worden door heel veel weidevogels bezocht en vooral vogels met een lange snavel kunnen in deze zachte grond gemakkelijker voedsel vinden. Maar in juni gaan veel boeren toch echt maaien en hooien!

Koen loopt langs het weiland. Er grazen schapen en koeien en er zwemt nog een wilde eend met acht kleintjes in de sloot. Opeens ziet Koen iets vreemds! Hij kijkt en kijkt, wrijft zijn ogen uit, staat stil. Kijkt nog eens. Ziet hij het nou echt goed?

Verder weg in het weiland staat een paard. Een paard met twee hoofden!! Neeeee… dat kan helemaal niet! Hij houdt zijn hand boven zijn ogen. Maar het is echt waar! Hij pakt snel zijn telefoontje, neemt een foto. Na nog vijf minuten turen is het raadsel opeens opgelost. Het paard doet een stap naar voren. Weg lijf met twee hoofden! Het zijn gewoon twee paarden! Koen grinnikt zachtjes in zichzelf… wie gaat dat nou geloven! Maar hij heeft zich wel behoorlijk laten foppen!

Als hij 's middags terugkomt na het hooien, staat een van de paarden op de weg. Een hoefsmid is bezig met het verzorgen van de hoeven. Als Koen zijn verhaal van die morgen vertelt, ziet Koen aan zijn bedenkelijke blik dat hij het maar een raar verhaal vindt. Hij denk vast dat Koen het hele verhaal uit zijn duim zuigt.

Pas als Koen hem de foto op zijn telefoon laat zien schiet hij in de lach en is hij overtuigd. ‘Prachtig! Wat een verhaal en wat een bijzondere foto!’ zegt hij en is net zo verbaasd als Koen, dat is nou echt een ‘koppig’ paard!

Terug naar boven >>


   

   


2 Paard

Een paard is een dier zonder kop en zonder poten. ‘Huh..!?’, denk je misschien, ‘dat kán helemaal niet!’ Paarden bleken, nadat ze tam gemaakt waren, uitstekend geschikt te zijn voor het trekken van ploegen, eggen, postkoetsen en wagens, het slepen van bomen uit een bos en het vervoer van mensen; niets was te veel voor ze.

Rond de middeleeuwen werden paarden ingezet voor jachtpartijen, races en andere adellijke uitjes. Dat straalde af op het dier en dus noemde men het edel. Daarom heeft een paard geen kop en poten maar een hoofd en benen.

Ongeveer 5000 jaar geleden werden paarden voor het eerst gevangen om ze te gebruiken als hulp-dieren voor zwaar werk. Als voorloper van het stoomschip en de trein werden zulke sterke paarden ook gebruikt voor het trekken van de trekschuit. Zo’n schip was toen een vorm van openbaar vervoer.

Paarden zijn planteneters. Ze eten gras en hooi. Ze gebruiken hun voortanden om gras mee te pakken en bijten het heel kort af. Als een paard een mondvol gras of hooi heeft, zorgt zijn tong er voor dat het achterin zijn mond terecht komt. Daar wordt het gemalen door de kiezen en gemixt met speeksel. Paarden eten graag jong gras, maar ook boomschors, takjes en kruiden. Af en toe als lekker extraatje paardensnoepjes, wat fruit of groente.

Een paard heeft hoeven. Om te voorkomen dat de hoeven afslijten door het lopen op straat, krijgen paarden hoefijzers. Die worden gemaakt door de hoefsmid. Die maakt de hoefijzers op maat en spijkert ze dan met speciale hoefnagels in de wand van de voet van het paard. Dat doet geen pijn, het is het gevoelloze deel van de hoef, wat je kunt vergelijken met jouw nagel.

Een jong van een paard, dat nog geen jaar oud is heet een veulen. Een mens heeft wel een jaar nodig om te leren lopen. Een paard kan dat al direct na zijn geboorte. Kijk maar eens hoe snel dat gaat in dit filmpje: klik hier

Terug naar boven >>




 

   



3 Oerpaarden

De eerste paarden waren een stuk kleiner en wogen ongeveer 37 kilogram. Het Przewalski-paard bestond al in de oertijd (zo'n 10.000 jaar geleden) en wordt gezien als een soort oerpaard en voorouder van de huidige bekende paardenrassen. Er leven nu ongeveer driehonderd Przewalskipaarden in het wild en 1500 dieren in gevangenschap. Ze worden ingezet in fokprogramma's of leven in dierentuinen.


Konikpaarden lijken van alle paarden het meest op het oerpaard. Dit oerpaard heette de Tarpan. De Tarpan leefde onder andere in Polen. Hier werden vroeger vaak tamme paarden met wilde paarden gekruist. Daar heeft men inmiddels het uitgestorven wilde oerpaard teruggefokt: het Konikpaard. In Nederland zocht men voor het begrazen van een aantal natuurgebieden een grazer die door jonge struiken en riet te eten deze natuurgebieden openhoudt. Hij moest niet te vaak ziek zijn, het hele jaar buiten kunnen leven, vriendelijk zijn tegen wandelaars en ga zo maar door. Dit was het Konikpaard! Inmiddels lopen ze al in de meeste natuurgebieden in Nederland. Op een paar plekken lopen ook andere rassen, zoals wilde Exmoorpony's en IJslanders.
Wilde paarden die een groot gebied tot hun beschikking hebben, lopen vijf tot tien kilometer per dag. Ze eten onderweg en blijven niet lang op dezelfde plek.

Terug naar boven >>




 

   


4 Trekschuit

Weet je wat een trekschuit is...?

De ouderwetse trekschuit was een schip dat door een paard vanaf de wal werd voortgetrokken en vooral bedoeld was voor het vervoer van mensen, want openbaar vervoer, zoals een trein of bus was er nog niet. Dit voorttrekken werd ook wel jagengenoemd. Het pad op de wal waar het paard op liep, heet het jaagpad.

In het dorp waar ik woon is ook nog een jaagpad, een Trekkade en een Trekvliet. En sinds kort trekt een stoer paard weer een mooie nieuwe trekschuit door de vliet! Er is ook een bruggetje met een lage leuning, zodat de jaaglijn er gemakkelijk overheen glijdt.

Op het paard zat een scheepsjager. Die was vaak óf heel jong, een jonge boerenzoon, óf vrij oud. Oudere mannen die het boerenwerk niet meer konden doen en toch nog wat wilden verdienen. Onderweg waren er haltes om mensen in en uit te laten stappen en het paard even te laten rusten.

De trekschuit had geen zeil en uiteraard ook geen motor. De vastgemaakte jaaglijn aan de korte mast, een dik touw van circa 70 meter lang, werd boven het riet gehouden. Op het jaagpad werd de lijn getrokken door een ploegje jagers of door een paard dat wel speciaal opgeleid moest zijn voor het trekken van zo’n schuit.

Leuk filmpje over de trekschuit, klik hier

Lijkt het je wat om ook eens mee te varen met een trekschuit? Dat kan weer. Je glijdt met een gangetje van een kilometer of zes over het water. Je kijkt vanuit de trekschuit over het polderlandschap en je hoort de vogels en het geluid van het kabbelende water tegen de boot. Dat is nog eens iets anders dan snel op een E-bike of in de bus of trein reizen!

Terug naar boven >>

   

   


5 Paardenstaart

Soms zie ik een paard met een heel mooi inge-vlochten staart. Maar kortgeleden zag ik ook een paardenstaart die heel mooi met bloemen was versierd… niet bij een paard, maar bij een meisje.

Wel een paardenmeisje denk ik, want ze had ook een mooie sweater aan met allemaal paarden erop en ze wilde graag poseren voor de foto met haar mooie paardenstaart!

Terug naar boven >>


   

   


6 Spreekwoorden / weetjes over paarden:

Je moet een gegeven paard niet in de bek kijken (als je een paard koopt doe je dat wel, want aan de tanden van een paard kun je zien hoe oud hij is). Een veulen krijgt in zijn eerste levensjaar, net als mensen, melktanden (klein en wit), als hij 2,5 is gaat het veulen wisselen en krijgt hij zijn echte paardentanden, die zijn groter en bruingeel. Op zijn vijfde heeft een paard al zijn 40 tanden.
(Nu: bij een cadeau is het belangrijker dát je iets krijgt dan wát je krijgt.)

Een wit voetje halen / Een wit voetje bij iemand hebben
Vroeger moesten mensen tol betalen bij wegen en bruggen (nu is het soms nog bij een nieuwe tunnel) om die te onderhouden. Ook als je op een paard reed of een wagen liet trekken door een paard, moest je tol betalen. Maar als het paard witte voeten had, hoefde de eigenaar niets te betalen. Wit was het symbool van reinheid. Een paard met witte voeten maakte de weg niet vuil.
(Nu: bij iemand in de gunst proberen te komen).

Hij zit op zijn stokpaardje
Nu zijn er kinderen die een stokpaardje hebben als speelgoed, maar vroeger leefden sommige ridders in grote armoede en hadden niet genoeg eten voor hun paard. Dat was dan ook graatmager en kon je de ribben tellen. Andere ridders lachten de arme ridder uit en zeiden dat hij op een stokpaard reed.
(Nu: iemand spreekt heel vaak over een door hem geliefd onderwerp).

Hij heeft oogkleppen voor
De ogen van een paard zijn maar liefst acht keer groter dan onze ogen. Ze zitten aan de zijkant van zijn hoofd. Ook vroeger konden paarden al hevig schrikken van drukte op de weg. Daarom kregen ze oogkleppen op. Ze konden dan alleen nog maar naar voren kijken.
(Nu: als iemand sommige dingen die om hem heen gebeuren, bewust niet wil zien).

Terug naar boven >>

   

   


7 Het dubbeldikke doe-boek

Ter gelegenheid van de Kinderboekenweek 2022 zijn het natuur doe-boek, doe-boek vogels en doe-boek insecten gebundeld tot één superdik doe-boek.

Het leuke van de Roots doe-boeken is dat ze je van alles leren over dieren en de natuur door te puzzelen, te kleuren en leuke feitjes te lezen. Met de bundeling van Het natuur doe-boek, Het doe-boek vogels en Het doe-boek insecten heb je nu een schat aan informatie in handen.

Het is daarmee een gouden tip om het in de klas maar ook thuis bij de hand te hebben. Heb je tijd over of weet je even niet wat je tijdens een regenachtige pauze of dag wil doen? Pak er het dubbeldikke doe-boek bij en leer spelenderwijs welke insecten, vogels of planten en bloemen je waar kunt zien; In het bos, langs de kust of in het weidelandschap.

192 pagina's
Leeftijd: 7-9 jaar
ISBN: 9789464041668
Uitvoering: Gebonden
Prijs: € 24,99

Op deze site heb je al een beetje voorpret want hier kun je het spelletjespakket downloaden: klik hier.

Terug naar boven >>

   

   


8 Vogels in plantennamen

Weet je dat er heel veel vogel-namen voorkomen in planten-namen? Hieronder heb ik er een aantal voor je op een rijtje gezet. En waarom heten deze bloemen zoals ze heten?

Ik noem er een paar.
De koekoeksbloem:
koekoeksbloemen bloeien in het voorjaar, als je de koekoek hoort roepen. Op de plant zie je vaak kleine kloddertjes schuim, waarvan de mensen vroeger dachten dat het spuug van de koekoek was. In werkelijkheid komt het van de schuimcicade, een insect dat plantensap zuigt en zich verstopt in het schuim om zich te beschermen.

Havikskruid: wordt met een havik vergeleken, omdat de havik de bloembladeren eet om een beter zicht te krijgen.

Zwanenbloem: de bloem heet zo omdat de stampers een vorm hebben die sterk lijkt op sierlijke zwaantjes.

Paradijsvogelbloem: de naam paradijsvogelbloem is gegeven omdat de bonte kleuren doen denken aan paradijsvogels.

Maar er zijn er veel meer: adelaarsvaren, duivenkervel, eendenkroos, ganzenvoet, kievitsbloem, kraailook, ganzenbloem, lijsterbes, ooievaarsbek, reigersbek…

Er zijn wel meer dan honderd van zulke vogel-plantennamen, véél meer dan ik dacht!
Weet jij er nog meer?

Terug naar boven >>

   

   


9 Knutsel

Met hoefijzers kun je leuke dingen maken. Je kunt ze versieren, beschilderen, ophangen of er een schilderijenlijstje van maken.

Bij een hoefsmid kun je vast wel (oude of nieuwe) hoefijzers krijgen of kopen.

Terug naar boven >>

   

   


10 Uit

Boer Boris is jarig
t/m 23 oktober 2022

Al tien jaar lang maken schrijver Ted van Lieshout en illustrator Philip Hopman de populaire en bekroonde kinderboekenserie over Boer Boris, die op een boerderij woont met zijn zusje Sam, broertje Berend én een heleboel beesten.
Genoeg reden voor een jubileumtentoonstelling in het binnenmuseum! Je vindt er niet alleen originele prenten uit de serie, maar ook fijne, échte Boer Boris-activiteiten voor zijn grootste kleine fans!

Let op; kom je alleen voor de tentoonstelling Boer Boris is jarig! in het binnenmuseum? Volg dan NIET de borden Zuiderzeemuseum, maar navigeer op Compagnieshaven 7 in Enkhuizen. Dit parkeerterrein (maximaal 7,50 euro per dag) bevindt zich recht tegenover de ingang van het binnenmuseum aan de Wierdijk 12-22.



Tekening uit Boer Boris en het bootje - door Philip Hopman

Een echte kijk- en doe-tentoonstelling
Bezoek Boer Boris is jarig! met je (klein)kind(eren) en vier samen het Boer Boris-feest! Terwijl de kinderen op de tractor klimmen, met de boerderijdieren spelen en wortels verzamelen voor een feestelijke worteltjestaart, geniet jij van de originele Boer Boris-aquarellen én van het verhaal van de makers. Verkleed als Boer Boris, zijn zusje Sam of broertje Berend duiken de kinderen in het nieuwste avontuur: Boer Boris en het bange bootje. Wie komt het bootje helpen door toch weer het water op te gaan? Leuk voor kinderen van 2 tot en met 7 jaar.

Zuiderzeemuseum, Enkhuizen

De parkeerplaats voor het Zuiderzeemuseum verschilt per seizoen.
De ANWB-borden naar en in Enkhuizen verwijzen altijd naar de juiste parkeergelegenheid.

Meer info: klik hier


Landgoed Nienoord

Op dit Landgoed kun je genieten van de natuur, spelen en knuffelen met de dieren van de kinderboerderij in het Familiepark, een duik nemen in het subtropisch Zwemkasteel of je slag slaan op de midgetgolfbaan!



Er is een supergrote speeltuin waar je kunt klimmen, klauteren en spelen, want er zijn een heleboel leuke attracties en speeltoestellen. Hoge glijbanen en draaimolens, je vindt het er allemaal!

Ook kun je een ritje maken met de trein en is er een tractorbaan. Aan de allerkleinsten is ook gedacht. Voor hen is er een speciaal plekje in het park waar ze lekker kunnen spelen en genieten.
Er is een indoorspeelplek waar je ook bij slecht weer terecht kan. Bij het Familiepark, bevindt zich een uniek spoorwegbedrijfje: Nienoord Spoorwegen. Hier worden 7 maanden per jaar 7 dagen per week passagiers vervoerd in miniatuurtreinen.

Landgoed Nienoord

Adres: Nienoord 20, 9351 AC Leek
Meer info: klik hier


70 jaar Vrolijk Weekblad Donald Duck' - t/m 30 oktober 2022

In het MoCA zijn maar liefst meer dan 50 originele tekeningen van meer dan 30 striptekenaars te bewonderen. Reken maar dat je er Vrolijk van wordt!
Aan de hand van tentoonstellingspanelen met uitgebreide toelichting op de afbeeldingen en talloze originele prenten wordt een overzicht gegeven van een belangrijk deel van de Nederlandse cultuurgeschiedenis. De tentoonstelling is één groot feest van herkenning voor jong en oud.


Voor jullie is er een speciale speurtocht door het museum te volgen waardoor je op speelse wijze kennis maakt met het stripverhaal. Het wordt ook nog eens beloond met een stripboek. En wat te denken van een foto maken in de selfiehoek met Asterix en Obelix of lekker in de leeshoek snuffelen tussen duizenden stripboeken. Er is zelfs een digitaal programma om een diagnose te laten stellen door de strippsycholoogSigmund.

In het kleinste museumfilmzaaltje van Nederland kun je zien hoe een stripverhaal gemaakt wordt en wanneer je de stripwinkel Fantasia binnenstapt zie je honderden leuke beeldjes van bekende stripfiguren naast natuurlijk de allernieuwste stripboeken. Kortom dat wordt genieten in het museum.

Museum of Comic Art

Adres: Bomstraat 11, 2202 GH Noordwijk
Meer info: klik hier


Schatten van Doggerland - t/m 4 september 2022

Doggerland is een echte familietentoonstelling. Jullie kunnen met het Doggerland Ontdekblad de tentoonstelling gaan verkennen. In de tenten met de dieren kijk je je ogen uit bij de ijstijd- en andere dieren. Je kunt over het Neanderthalerpadlopen, zelf botten opgraven en ontdekken of hun gezelschap even zwaar is als een mammoet.

Een miljoen jaar geleden bestond er nog geen Noordzee en kon je van Nederland naar Engeland lopen. De Noordzee was toen Doggerland. Neanderthalers leefden er tussen de mammoeten op de ijstijdvlaktes en toen het klimaat langzaam warmer werd trok het land edelherten, oerossen en de moderne mens aan. In de tentoonstelling maak je een ongekende tijdreis van een miljoen jaar naar een verdwenen prehistorische wereld op de bodem van de Noordzee. Je komt meer te weten over de bewoners en de dieren van dit bijzondere land en hoe ze zich staande hielden in een omgeving en een klimaat dat, net als nu, steeds veranderde.


Er is ook veel aandacht voor de dieren uit Doggerland. Veel ijstijddieren zijn uitgestorven, alleen botten en kiezen zijn overgebleven. Daarvan zie je er verschillende in de expositie zoals van een oeros, steppenwisent, holenbeer, grottenhyena, reuzenhert, wolharige neushoorn en wolharige mammoet. Reconstructies van o.a. een sabeltandkat en een babymammoet geven een goed beeld van hoe deze dieren eruit hebben gezien.

Natuurmuseum Fryslân

Adres: Schoenmakersperk 2, 8911 EM Leeuwarden
Meer info: klik hier

Terug naar boven >>

   

   


11 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een natuurnieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor oudere broers en/of zussen en grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders, grootouders.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNN junior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl
Of via de website het formulier invullen. Klik daarvoor hier.

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!


Terug naar boven >>

   

  


12 Einde

Nog meer leuke uittips in en over de natuur kun je lezen op onze website: www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>