<

   

Uitgave:
Samenstelling:
Vormgeving:
Website:
E-mail:

juli/augustus 2024
Tiny van der Meer
Hans Steinfort
www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl


Inhoud


1. Koen - knorren en brommen

2. Wild zwijn

3. Weetjes; alleseters, streepjes, leeftijd


4. Dinosaurus

5. Neushoorn; neushoornkever, neushoornvogel

6. Boek

7. Knutsel

8. Uit-tips

9. NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

10. Einde










 
 

   


1 Koen - knorren en brommen

"Grmpf... grmpf... kgnrr... bgrmp..."
Koen en Teun lopen in het bos, ze zoeken stokken om een hut te bouwen, maar wat zijn dat voor rare geluiden? Dit klinkt wel heeeeel vreemd! Vlug gaan ze achter een dikke boom staan. Hoor…! Daar is dat geluid weer! En het komt steeds dichterbij! Voorzichtig steken ze hun hoofd om een hoekje en wat ze dan zien… Een harig beest, dat grommelt en knort. Het is een zeug, een moederzwijn, want ze heeft geen hoektanden, maar toch ziet ze er best wild uit met haar grote kop en ruige haren. Achter haar aan huppelen wel negen biggetjes. Ze hebben een grappig pyjamavachtje.


De zeug wroet met haar platte sterke snuit in de bosgrond. "Jasses, niet lekker hoor, grond in je neusgaten!" Maar een wild zwijn geeft daar niets om. Ze snuffelt en woelt de bodem om, want ze is gek op wortels, knollen, truffels en insectenlarven. En juist met die neus kan zij precies ruiken waar ze die lekkere hapjes kan vinden. Teun en Koen staan stokstijfstil!

Ze vinden het zwijn toch wel erg groot en hopen maar dat ze hen niet ruikt of ziet. Een wild zwijn kan niet zo goed kijken met die kleine oogjes. Wat ze wel ziet, of eigenlijk ruikt -want ruiken kan zij als de beste- is een ondiepe modderplas. Ze loopt er op een drafje naar toe en laat zich heerlijk in het water zakken, rollebolt en spettert lekker in de blubber, stapt even later tevreden knorrend weer uit bad
en schuurt lekker langs de stam van een boom. Dan scharrelt ze weer verder met haar biggen, op zoek naar nog meer lekkers. De jongens gaan vlug naar huis, helemaal beduusd van hun avontuur. Net op tijd, want het avondeten staat al op tafel. Ze eten stimp-stamp, mmmm… lekker! Stamppot andijvie met spekjes.

Dan opeens doet Teun iets raars. Hij buigt zich voorover en steekt pardoes zijn neus in de stamppot… Grmpf, bgrmp... Hij gaat net als het zwijn op zoek naar lekkere spekjes 'onder de grond'
! Maar verschrikt zit hij weer rechtop en grijpt met zijn duim en wijsvinger in zijn neus. Au! Dat is heet! Mam is stomverbaasd! "Teun!, Wat doe jij nou!?" Ook Koen kijkt met open mond van verbazing naar Teun, maar dan rollen de tranen over zn wangen van het lachen! Dan vertellen ze over het wilde zwijn.
Mam schrikt! "Zullen jullie uitkijken als jullie het bos weer in gaan, en vooral nu de zwijnen jongen hebben!?", zegt ze. Toch moet ze stiekem ook wel een beetje lachen om Teun met zijn rode neus. Voordat hij naar bed gaat, stapt hij lekker onder een warme douche. Niks voor een wild zwijn, maar hij zou niet graag ruilen met die modderpoel. "Hee… biggetje", zegt Koen plagend als hij Teuns gestreepte slaapshirt ziet. "Ga jij maar lekker ‘knorren’ vannacht."

Terug naar boven >>

   

   


2 Wild zwijn

Het wild zwijn leeft in de bossen van Europa, maar ook in delen van Azië en Afrika. Hij komt al tienduizenden jaren in Europa voor en liep er dus al samen met de mammoet rond.



In Nederland was het wild zwijn in de 19de eeuw uitgestorven. Prins Hendrik (de overgrootvader van koning Willem-Alexander) hield van jagen en liet in 1907 opnieuw wilde varkens uitzetten rond paleis Het Loo in Apeldoorn. Ook is het wild zwijn vanuit Duitsland spontaan ons land via Limburg weer binnengelopen.

Terug naar boven >>




 

   


3 Weetjes over een wild zwijn

- Een mannetje heet ook wel een beer, keiler of ever.
- Keilers hebben vlijmscherpe tanden.
- Zijn naar boven gerichte hoektanden zijn nog scherper dan een keukenmes.
- Een mannetje kan wel 148 kilogram wegen. Een vrouwtje 80 kilogram.
- Een vrouwtje wordt een zeug of bagge genoemd.
- Een groep zwijnen (vrouwtjes met jongen en één- en tweejarigen) noem je een rotte.
- Jonge of eenjarige zwijntjes heten biggen of frislingen.
- Tweejarige zwijnen worden overlopers genoemd.
- De sterke hoektanden (slagtanden) heten houwers of geweren.
- De plek waar een wild zwijn overdag rust is een ketel of leger.
- Jonge wilde zwijnen hebben een bruine vacht met goudgeelachtige strepen (pyjamaatjes).
- Heeeeel af en toe dartelt er een jong zwijntje tussen zijn broertjes en zusjes met een gespikkelde pyjama aan en dat is heel bijzonder!

Alleseters
Wilde zwijnen zijn alleseters; (omnivoren heet dat met een ander woord). Ze wroeten daarbij vaak flink in de bodem als ze naaktslakken, wormen en ander ‘lekker’ eten ruiken. Ze lusten ook eikels, kastanjes, bessen, wortels, knollen, insectenlarven, muizen en nog veel meer. Ze kunnen wel vijftien kilometer per nacht afleggen en zoeken vooral in de schemering en s nachts naar eten.

Streepjes
Als het vrouwtje zwanger is bouwt ze een soort nest in de grond dat ze bedekt met mos, bladeren en twijgjes.
Ze krijgt elk jaar acht tot twaalf biggen tussen februari en juni. Die kleintjes worden kaal geboren, maar krijgen na een week een ‘streepjespyjama’ zodat ze minder opvallen in het bos (camouflage). Ze drinken tot twee maanden na de geboorte melk bij hun moeder, maar blijven nog ongeveer anderhalf jaar bij haar.

Leeftijd
Zwijnen kunnen in gevangenschap 15 tot 20 jaar oud worden, in het wild 8 tot 10 jaar, maar veel biggetjes sterven na hun geboorte. Pasgeboren zwijntjes kunnen redelijk goed tegen kou, maar niet tegen (veel) regen, zeker niet als het ook nog erg hard waait. Het verkeer en de jacht zijn de grootste bedreigingen voor het wild zwijn. Tot een paar jaar terug had het wild zwijn geen natuurlijke vijanden. Maar sinds de terugkeer van de wolf, is daar verandering in gekomen.

Terug naar boven >>




 

   


4 Dinosaurus


Het wild zwijn vind ik al best een gevaarlijk dier. Verderop in deze NNNjunior lees je ook over de dinosaurus Triceratops.

Die kom je (gelukkig) in het bos niet tegen! Je kunt wel veel meer over dit dier te weten komen als je de tentoonstelling bezoekt die bij de uit-tips staat.

Ongelofelijk dat die dieren zo’n 67 miljoen jaar geleden op aarde hebben geleefd!

Terug naar boven >>

   

   


5 Neushoorn

Een dier dat nu nog wel leeft maar er ook heel ‘oer’ uitziet, is de neushoorn. Lang niet zo groot als die enorme dinosaurus, maar bijna net zo indrukwekkend, en ook neushoorns (nog zonder hoorn) leefden al 50 miljoen jaar geleden. In de oertijd zijn er wel 165 soorten neushoorns geweest. Ze kwamen bijna over de hele wereld voor. Nu zijn er nog maar vijf soorten.

Daarvan leven er drie in Azië en twee in Afrika. Van de eerste neushoorn mét een hoorn zijn sporen gevonden in Noord-Amerika. Ze moeten tussen de 25 en 40 miljoen jaar geleden geleefd hebben, maar hoe ze er precies uitzagen is niet bekend. Wie weet vinden ze van deze neushoorn ook ooit nog eens botten, net als van de Triceratops!

Nog meer ‘Neushoorns’, veel kleiner en ook (soms) te zien…

Neushoornkever
Deze kever is te herkennen aan zijn grote bruinrode, glanzende lichaam. Het mannetje heeft een neushoornachtige punt voorop zijn kop. Daarmee duwen mannetjes elkaar als ze met elkaar vechten om een vrouwtje.
De neushoornkever is 4 centimeter lang en daarmee één van de grootste in Europa voorkomende kevers. Hij kan wel 850 keer zijn eigen lichaamsgewicht tillen en is daarmee de krachtpatser onder de insecten. Foto: Wilma Hoeve

Neushoornvogel
Neushoornvogels zien er wonderlijk uit met hun reusachtige, bizar gevormde snavel.  Bovenop de snavel zit een omhoogkrullende ‘hoorn’, die er erg zwaar uitziet, maar toch heel licht is omdat hij bijna hol is. Hoe groter de hoorn, hoe aantrekkelijker een vrouwtje hem vindt. De vogel is bijna helemaal zwart, alleen zijn onderbuik en staart (met zwarte band) zijn wit. Neushoornvogels komen voor in Afrika, delen van Azië, Nieuw-Guinea en de Salomoneilanden.
In Nederland leven ze alleen in sommige dierentuinen. De vogel is ongeveer 100 cm en weegt 2-3 kg. Neushoornvogels maken schokkerige bewegingen met hun kop en snavel wanneer ze hun luide kreten uitstoten. Ze nestelen in natuurlijke holten in bomen, waarbij het wijfje zich in de nestholte opsluit. Het is een bedreigde diersoort. Doordat er veel bomen worden gekapt in het regenwoud, hebben de vogels minder plek om fijn te kunnen leven. Bovendien wordt er nog veel gejaagd op neushoornvogels omdat de Dajaks (verzamelnaam voor een aantal volkeren in de binnenlanden van het eiland Borneo), de veren gebruiken voor hun traditionele feestkledij.

Terug naar boven >>


   
   


6 Boek

Boer Boris en de Dino (Dit boek is geschikt voor kinderen vanaf 3 jaar

Boer Boris, het bekendste boertje van Nederland, ontdekt iets buitengewoons. Wanneer hij zijn land omploegt, loopt zijn ploeg vast. Wat kan er aan de hand zijn? Tot hun verbazing vinden Boer Boris, Berend en Sam een reusachtig bot in de ploegenschaar! Samen gaan ze op onderzoek uit en beginnen ze te graven. Al snel ontdekken ze honderden botten, compleet met een schedel. Het blijkt een heuse Triceratops te zijn! Boer Boris besluit snel Naturalis te bellen.

Auteur: Ted van Lieshout
Illustrator: Philip Hopman
ISBN: 9789025779931
Type: Hardback
Pagina’s: 32 blz.
Prijs: 14,99 euro

Naturalis staat dit jaar in het teken van Triceratops. 'Boer Boris en de dino' is hét prentenboek dat daar naadloos bij aansluit. Deze zomer zijn de vijf triceratopsen van Naturalis los van elkaar te zien in Maastricht, Tilburg, Delft, Haarlem en Leeuwarden.

Vanaf donderdag 17 oktober 2024 is de kudde triceratopsen voor het eerst samen te zien bij Naturalis in Leiden. (Bij de uit-tips lees je meer informatie over de Triceratops).

Filmpje: klik hier

Terug naar boven >>

   
   


7 Knutsel




Terug naar boven >>


   
   


8 Uit-tips

Triceratops

Reizende- en vaste tentoonstelling - (begin juli t/m 14 augustus, - 7 juli t/m 1 september, - vanaf 17 oktober)

In 2013 deed Naturalis een fantastische ontdekking in Wyoming in de Verenigde Staten. Onderzoekers en preparateurs legden samen met paleontologie*) studenten en een team vrijwilligers ruim 1.200 botten en botfragmenten bloot. Onderzoek wees uit dat het gaat om een unieke vondst: een complete kudde van vijf Triceratopsen! 

*) wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van fossielen, ofwel lang uitgestorven organismen (dieren, planten).

Triceratops horridus is een plantenetende dinosaurus. Met drie enorme hoorns, een opvallend nekschild, een gewicht van 5.500 kilogram en een lengte van bijna 10 meter domineerde hij zo'n 67 miljoen jaar geleden de moerassen van Noord-Amerika. 
Na meer dan tien jaar opgraven en prepareren, zijn de dieren in oktober 2024 klaar om tentoongesteld te worden in Naturalis. Voorafgaand aan de tentoonstelling in Naturalis gaan de dieren op reis naar bibliotheken in Nederland. De grootste van de vijf komt naar Haarlem!
 
Van begin juli t/m 14 augustus heb je de kans om hem van dichtbij te bewonderen in de Bibliotheek Haarlem Centrum. 

Meer info:
klik hier

Wil je meer ontdekken over de Triceratops?
Dan kun je ook naar Teylers Museum (https://teylersmuseum.nl/nl.)
De hele zomervakantie (7 juli tot 1 september) organiseert het museum leuke activiteiten. Ben je benieuwd naar de tijdgenoten van de Triceratops? Weet jij hoe hun botten, tanden en pootafdrukken eruitzien? Waar ze leefden, wat ze aten? Onderzoek het zelf in Teylers! 

Voor meer informatie over bezoek aan Maastricht, Tilburg, Delft, Haarlem en Leeuwarden kun je op de website van Naturalis terecht: klik hier

Naturalis Adres: Darwinweg 2, 2333 CR Leiden Meer info: klik hier

Kleuter expositie – De Kleine Mol - t/m 25 aug 2024

Het Waterliniemuseum kondigt met enthousiasme de kleuterexpositie De Kleine Mol aan, speciaal ontworpen voor kinderen van 2 tot 5 jaar en neemt hen mee op een avontuurlijke ontdekkingstocht in de wereld van de Kleine Mol.

Ontdek de avontuurlijke wereld van de kleine mol! Leer hoe deze nieuwsgierige mol leeft, graaft en avonturen beleeft onder de grond. Tijdens deze unieke tentoonstelling worden de kleintjes uitgenodigd om deel te nemen aan diverse activiteiten en spelletjes die allemaal in het teken staan van de Kleine Mol. Ze kunnen zelf door tunnels kruipen, puzzels oplossen, eigen forten bouwen, mollen zoeken, tekenen en nog veel meer! Heb je een museumkaart? Geweldig! Scan de kaart bij de kassa en betaal 1,50 euro toeslag voor de Kleine Mol Kleuter Expo.

Geen museumkaart? Geen zorgen! We vragen een bijdrage van 5 euro per kind. Volwassenen mogen gratis mee ter begeleiding tijdens het bezoek. Je ontvangt hiervoor ook een begeleidend boekje als toegangsbewijs.
Let op:* het festivalseizoen is begonnen. Bekijk eerst de bezoekpagina voor onze openingstijden. Deze kunnen afwijken tijdens het festivalseizoen.

Waterlinie Museum Adres: Achterdijk 12, 3981 HB Bunnik Meer info: klik hier

Zeven-sloten-tegelijk-pad

In het Reitdiep ligt een bijzonder beleefpad: Zeven-sloten-tegelijk-pad. Dit beleefpad passeert zeven sloten met spannende bruggetjes, slingertouwen en een trekpontje. Een ideale manier om in contact te komen met de natuur van het Reitdiepgebied.

Geniet met je laarzen of blote voeten van de route van 1 kilometer gras, modder, water, zon en regen. Je kunt het zelf zo spannend maken als je wilt: afhankelijk van het weer en de waterstand kan het pad zelf op sommige plekken heel modderig en nat zijn. Daarnaast kun je kiezen: ga je wel over de hindernis of loop je er liever langs? Ons advies voor de avonturiers: trek oude kleren of zwemkleding aan en neem bij voorkeur extra kleren mee, zodat je je helemaal over kunt geven aan de natuur en/of de andere spannende onderdelen van het pad!

Het Zeven-sloten-tegelijk-pad is niet geschikt voor buggys, kinderwagens en rolstoelen. Driewielbuggys voor ruig terrein kunnen wel, maar niet als de grondwaterstand hoog is. Honden worden niet toegelaten, blindengeleidehonden wel.
Reken er op dat je er ongeveer 1 uur over loopt (met kinderen). Dit is natuurlijk afhankelijk van het weer en jullie eigen tempo. Combineer het pad met een bezoek aan onze expositie, iets lekkers op ons terras of speel binnen het Reitdiepkwartet. Betreden is op eigen risico en kinderen moeten onder begeleiding zijn van een volwassene.

Bezoekerscentrum Reitdiep Adres: Wolddijk 103, 9738 AD Groningen Meer info: klik hier

   

   


9 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een natuurnieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor oudere broers en/of zussen en grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders, grootouders.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNN junior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl
Of via de website het formulier invullen. Klik daarvoor hier.

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!


Als je vragen hebt over iets wat je in NNNjunior hebt gelezen of iets ander wil weten over de natuur, dan
kun je altijd mailen naar: tiny@groen-natuurlijk.nl  

Terug naar boven >>

   

  


10 Einde

Nog meer leuke uit-tips in en over de natuur kun je lezen op onze website: www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>

   
Z