Uitgave:
Samenstelling
Vormgeving:
Website:
E-mail:

september/oktober 2021
Tiny van der Meer
Hans Steinfort
www.groen-natuurlijk.nl
info@groen-natuurlijk.nl


Inhoud

1. Koen-glibberen en glijden

2. Hazelworm

3. Knutsel: hunebed bouwen/stenen verven

4. Trekvogels

5. Slome of slimme slakken

6. Uit

7. Natuurnetnieuws vanaf 12 jaar











 
 

   


1 Koen - glibberen en glijden

‘Koen! Wacht!… Ik zit vast!’  Koen stopt, kijkt achterom en ziet dat een van de wielen van Teuns skelter diep is weggezakt in de blubber. Samen proberen ze het wiel weer uit de prut te trekken. Zwaar werk! Teun duwt aan de achterkant, Koen trekt aan het stuur. Het lukt! Even later kunnen ze weer verder. ’s Nachts heeft het ontzettend hard en lang geregend. Er liggen grote, brede plassen op de bospaden.

Maar dat maakt hun rit hartstikke spannend!  Als ze weer zo’n plas zien liggen, trappen ze extra hard als aanloopje!  Soms lukt het om de overkant te bereiken, maar vaak blijven ze halverwege steken en dan wordt het weer duwen en trekken. Een echte drek-race! Maar na een uur zijn de jongens er wel een beetje klaar mee. Dan trekt Koen opeens hard aan de rem. Voor zich in een plas ziet hij iets liggen, een lichtgekleurd sliertje. Als hij dichterbij komt ziet hij dat het een ‘slangetje’ is.

Koen heeft zo’n beestje al eerder gezien, het is een hazelworm. Die is ook niet blij met al dat water. Voorzichtig stapt Koen van zijn skelter en probeert bij de hazelworm te komen. Hij voelt zijn voet wegzakken in de diepe plas... jasses. Schept hij zijn schoen ook nog over! De geschrokken hazelworm glibbert naar de rand van het pad en verdwijnt snel in het natte gras. ‘Nou’, zegt Koen, ‘ik wilde dat wij zo konden glibberen! Kom, we gaan naar huis en als het vannacht weer zo hard regent, zoek ik de slee met de prikstokken op in de schuur, glijden gaat met al dat water heel wat vlugger dan rijden!

Terug naar boven >>



   

   


2 Hazelworm

Heb jij wel eens een hazelworm gezien? Hij is erg schuw en meestal verstopt hij zich tussen bladafval en onder stenen. Heel af en toe komt hij tevoorschijn, de meeste kans dat je hem ziet is van april tot mei. Het mannetje gaat dan op zoek naar een vrouwtje.

Als de zon niet schijnt en het vochtig warm weer is, na een onweersbui of op de eerste zonnige dag na een paar regendagen als hij zich wil opwarmen in de zon zie je hem soms ook. Voor een hazelworm hoef je niet bang te zijn. Hij lijkt wel op een slang maar het is een (pootloze) hagedis. Hij is (hazel)bruin, bruingrijs, brons of koperkleurig en glanst heel mooi.

De hazelworm leeft meestal in bosrijke gebieden, aan zijkanten van bossen en in de heide. Hij houdt, vaak samen met andere hazelwormen, een winterslaap in een (konijnen)hol. Vaak weet de spitsmuis, die graag een hazelwormpje lust, hem daar wel te vinden, maar ook voor de bosmuizen, vogels en egels moet hij oppassen. Hazelwormen hebben geen pootjes. Omdat ze zo langzaam vooruit komen, worden ze soms doodgereden. In Engeland noemen ze hem niet voor niets slowworm (langzame worm).

Een hazelworm steekt zijn tong uit om geuren op te pikken uit de omgeving, maar hij onderzoekt zijn prooi ook uitgebreid met zijn tong voordat hij die opeet. Hij lust graag slijmachtige dieren zoals regenwormen en naaktslakken. Door zijn schuin naar achteren geplaatste tanden kost het hem geen moeite om deze glibberige prooien op te eten.

Bijna de helft van een hazelworm bestaat uit staart. Tussen zn lijf en zn staart zit een klein stukje kraakbeen dat afbreekt wanneer de staart wordt gegrepen door een roofdier. Daardoor kan hij ontsnappen en de afgebroken staart groeit weer aan. De wetenschappelijke naam van de hazelworm (Anguis fragilis) betekent slang die makkelijk breekt’.
Het hazelwormvrouwtje legt eieren die in haar lijf worden bevrucht en uitgebroed. Dat heet eierlevendbarend. Ze krijgt tussen de 6 en 15 jongen. Die worden meestal in augustus of september geboren in een dun eivlies dat vlak na de geboorte scheurt. Hazelwormen kunnen soms wel 10 tot 15 jaar oud worden!

Terug naar boven >>




 

   


3
Knutsel

Hunebed bouwen

Koen en Teun waren in hun vakantie in Drenthe en hebben daar veel hunebedden gezien.

  1. Wist je dat hunebedden de oudste monumenten in Nederland zijn?
  2. In Drenthe hebben ze er wel 52!
  3. Een steen van een hunebed is net zo zwaar als vier olifanten bij elkaar.

Jij kan ook je eigen hunebed maken!

Natuurlijk niet met stenen die zo zwaar zijn als olifanten, maar met kleine stenen.
Veel keien zijn door het landijs meegenomen naar Nederland in de laatste ijstijd. Overal in Drenthe en omstreken kun je zwerfstenen vinden. In het bos, in het park, langs rivieren of in akkers. Misschien woon je in Limburg, daar zijn ook (steile) wandelpaadjes in de heuvels waar je prachtige grote keien kunt vinden.

Verzamelen:
Stenen (ronde en platte stenen)
Zand
Blaadjes
Takjes

Vraag aan je ouders of ze een dienblad hebben dat je mag gebruiken. Hier leg je het zand op en dan kun je gaan bouwen met je stenen. De takjes en blaadjes kun je gebruiken om het te versieren.

Die stenen kun je ook gebruiken om te verven. Hieronder zie je een paar voorbeelden:

Stenen verven



Terug naar boven >>




 

   


4 Trekvogels

In de herfst krijgen veel vogels het in hun bol… Als het in Nederland koud wordt, zoeken ze een warmer land op. Ze vliegen vaak duizenden kilometers om een goed warm plekje te vinden waar voldoende voedsel is. Maar na de winter komen ze weer naar Nederland. Knap dat ze ons land altijd weer terug kunnen vinden!



De vogeltrek is een heel grote vogelverhuizing. Dat gebeurt twee keer per jaar: in het voorjaar en in het najaar. Miljoenen vogels reizen dan vele duizenden kilometers van hun broedgebied naar de overwinteringsgebieden of andersom. De Noordse Stern vliegt het verst: maar liefst 40.000 kilometer heen en terug tijdens de vogeltrek!

Vroeger begrepen de mensen niet waar al die vogels toch de hele winter bleven.
Sommigen dachten dat ze in de winter naar de maan vlogen of een winterslaap hielden. Boerenzwaluwen zagen ze soms met duizenden het riet induiken, dus dachten ze dat ze zich ingroeven in de modder om te overwinteren. Ze wisten niet dat boerenzwaluwen ’s nachts gewoon het liefst in het riet slapen tot ze vertrekken in de herfst. Van sommige vogels vermoedden de mensen zelfs dat ze veranderden in vissen. In de Middeleeuwen dachten ze dat de vogels in de winter veranderden in andere soorten, zoals de koekoek in een sperwer. Dat is nog niet eens zo gek gedacht, want die twee lijken wel een beetje op elkaar.

Filmpje van boerenzwaluwen in het riet: klik hier

Terug naar boven >>


   

   


6 Slome of slimme slakken

Heb je ook gemerkt dat er deze zomer zo ontzettend veel naaktslakken in de tuin zijn!? En dat er maar steeds nieuwe en weer nieuwe komen…

Een slak legt gemiddeld zes keer per jaar honderd tot tweehonderd eitjes. Je bent ze vast wel eens tegengekomen: van die kleine pareltjes in een kuiltje onder de grond.
Eén slak heeft na een jaar wel duizend nakomelingen!
Slakken houden van vochtige plekken, want ze drogen makkelijk uit. Dus deze zomer met veel regen vinden ze geweldig! Als het warm en droog is, zie je er veel minder: naaktslakken zitten dan onder de grond en huisjesslakken kruipen weg in hun huisje, waar ze het wel vier jaar kunnen volhouden.

Slakken hebben veel natuurlijke vijanden: egels, vogels, kikkers, padden, salamanders, hazelwormen, insecten zoals de slakkendoder, spinnen, de slakkenhooiwagen, (de larven van) loop- en kortschildkevers, mollen, spitsmuizen, ringslangen … Slakken zijn dus voedsel voor heel veel dieren. Maar daar merk je in de (moes)tuin niet zoveel van.

Als je alles over slakken wilt lezen, kijk dan eens op deze link, dat heb ik ook gedaan: klik hier of hier


Terug naar boven >>



   
 
   


7 Uit

Eden en de gulden regel - tot 26 juni 2022.  (Virtual reality)

Zet je VR-bril op en ga met Eden op een magische reis om de betekenis van de Gulden Regel te ontdekken. Een leefregel die al duizenden jaren bestaat en in culturen over de hele wereld voorkomt: wat jij niet wilt dat jou geschiedt, doe dat ook een ander niet. Klinkt simpel, maar is het eigenlijk wel zo makkelijk om je aan deze regel te houden?

Filmpje: klik hier

Door bijzondere ontmoetingen met de wijze leraar Hillel, het bedoeïenenmeisje Mahara, een sprekende wolvin en Robbie de Robot ontdek je hoe je beter voor anderen en de wereld om je heen kunt zorgen.

Eden en de Gulden Regel is een virtual reality-ervaring voor jong en oud, voor iedereen die eens door een VR-bril naar de wereld wil kijken.

CORONAPROOF
De VR-brillen worden na elk gebruik gereinigd. Klik hier voor meer informatie over een veilig museumbezoek.

Deze tentoonstelling is te zien in het Kindermuseum (JHM). Het JHM is gevestigd in het eeuwenoude voormalige synagogencomplex van de Asjkenazisch-joodse gemeente. Met een toegangsbewijs kunt je alle tentoonstellingen van alle locaties van het Joods Cultureel Kwartier bezoeken. Tevens heeft u gratis toegang tot alle evenementen (tenzij anders aangegeven). Museumkaarthouders hoeven geen entreebewijs aan te schaffen.

Kindermuseum (JHM)

Adres: Nieuwe Amstelstraat 1, 1011 PL Amsterdam
Meer info: klik hier


De eenhoorn en andere fantastische dieren - 4 september t/m 7 november 2021

In deze schilderijententoonstelling sta je gegarandeerd oog in oog met het gordeldier Doedicurus, Clara de Neushoorn, de walgvogel, een reuzenknaagdier met de onuitsprekelijke naam Josephoartigasia, 'de grootste grasmaaier' Vorombe en een haai met tanden zo groot als mensenhanden.

Lotte Stegeman schreef en Marieke Nelissen illustreerde een prachtig boek, een natuurhistorisch museum van papier waarin je kennismaakt met twintig fabelachtige dieren die ooit bestonden en met vijf pechvogels die er nú nog zijn, maar straks misschien niet meer. Vijftien originele tekeningen die Marieke speciaal voor dit boek maakte zijn van 4 september t/m 7 november 2021 te zien in een echt museum – Het Natuurhistorisch in Rotterdam – met het grote voordeel dat sommige van de fantastische dieren die ooit leefden er ook in het echt te zien zijn.

Het boek, klik hier, verscheen bij uitgeverij Luitingh-Sijthoff en is natuurlijk te koop in onze Museumwinkel.


In hetzelfde museum :


Blocbirds - 26 september 2021 t/m 16 januari 2022

De tentoonstelling Blocbirdsgaat over de verborgen schoonheid van vogels om ons heen. Pas als je echt gaat kijken zie je het. Het percentage kleur, de verhoudingen ten opzichte van elkaar en de plaatsing van de kleuren geeft iedere vogelsoort z'n unieke kenmerkende uniform. We hoeven alleen maar te kijken en te genieten. Moeder Natuur doet de rest.

Studio 212 Fahrenheit heeft deze schoonheid vastgelegd in 25 grafische composities van 25 vogels. De composities zijn tot stand gekomen met enkel het gebruik van vierhoekige vlakken. De Blocbirds-expositie toon de grafische weergaves in combinatie met de echte (opgezette) vogels uit de collectie van Het Natuurhistorisch.

Het Natuurhistorisch, een doodleuk museum

Adres: Westzeedijk 345 (Museumpark), 3015 AA Rotterdam
Meer info: klik hier


Dwars door de dijk

Ken je de Houtribdijk? Deze dijk vormt niet alleen een handige verbinding tussen Enkhuizen en Lelystad, maar speelt ook een belangrijke rol in de bescherming van het omliggende land tegen de kracht van het water.

Op één plaats kun je dwars door de dijk heen lopen: in het entreepaviljoen van het Zuiderzeemuseum. De doorgang is in 2020 vernieuwd tot een museale tunnel. Dwars door de dijk vertelt over de aanleg van de dijk en de ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Naast de uitleg aan de hand van bouwtechnische doorsnedes, wordt er ook aandacht besteed aan de ecologische verhalen. 

Je ontdekt spelenderwijs een wereld onder water. In de speciaal hiervoor ontworpen tunnel kom je al kruipend oog in oog met een snoek, watervlooien en een rode muggenlarve.

Filmpje: klik hier

Adres museumbezoek:
De parkeerplaats voor het Zuiderzeemuseum verschilt per seizoen. De ANWB-borden naar en in Enkhuizen verwijzen altijd naar de juiste parkeergelegenheid.
Meer info: klik hier

Terug naar boven >>

 

   

   


6 NatuurNetNieuws vanaf 12 jaar

Behalve voor jullie is er ook een nieuwsbrief (NatuurNetNieuws) voor oudere broers en/of zussen en grote mensen zoals bijvoorbeeld jullie ouders, grootouders.

Net zoals jullie gratis abonnee zijn van NNN junior, kunnen zij zich ook gratis abonneren op NatuurNetNieuws. Ze hoeven alleen maar een mailtje te sturen naar: info@groen-natuurlijk.nl
Of via de website het formulier invullen. Klik daarvoor hier

NatuurNetNieuws komt ook nog eens elke maand uit!
Niet vergeten te vertellen hoor!


Terug naar boven >>

   

   


7 Einde

Nog meer leuke uittips in en over de natuur kun je lezen op onze website: www.groen-natuurlijk.nl, kijk maar op de kinderpagina.

Tot de volgende keer!

Tiny van der Meer
Hans Steinfort

Terug naar boven >>